09:17 - 26/01/2016

Vũ Kim Hạnh: Chuyện kể về bạn bè tôi… (P.2)

dung bep vuong The he xanh tren vung cao

Người dân vùng cao sử dụng bếp vuông Thế hệ xanh. Ảnh: TLTG

Làm nông kiểu khác và những hành trình mới, hôm nay tôi xin tiếp tục với câu chuyện về hai thạc sĩ tài chính đi làm bếp và bán bếp vùng cao.

Cuối năm, tôi nhận được cú điện thoại từ Hà Nội xen lẫn tiếng cười rộn rã của Thu Giang, năm nay, cô giúp chúng cháu bán bếp vuông ở miền Nam, cô nhé. Vợ chồng Tuấn Anh – Thu Giang bán loại bếp vuông có thương hiệu Thế hệ xanh này đã gần hai năm, đã đi qua 15 tỉnh trung du và miền núi phía Bắc.

Tới đâu, Giang cũng xởi lởi, nồng nhiệt giới thiệu bếp, đem đốt thử, vừa nhóm lò vừa kể chuyện về lợi ích kinh tế và sự tiện dụng của bếp. Giang nói từ hồi đi bán bếp, chuyện trò với bà con người dân tộc, học được bao thứ lạ lẫm, bất ngờ. Nói rằng việc hít khói đốt rơm rạ độc lắm, cứ một giờ là bằng hút 400 điếu thuốc lá, thì người dân bảo, ối dào, đã thấy ai chết vì hít khói đâu.

Hai vợ chồng Tuấn Anh – Thu Giang.

Nghe giá bán bếp gần 300.000 đã có tiếng cười to, giời ơi cái kiềng ba chân có ba chục nghìn, sao phải bỏ ngần ấy tiền mua cái của này? Nói tiết kiệm củi, họ bảo củi đầy rừng kia kìa, còn nói bảo vệ môi trường, họ càng thấy… vô can.

Vậy đó, mà tới giờ, Giang đã bán được hơn 10.000 cái bếp, bất ngờ chưa? Sẽ ngạc nhiên hơn nếu bạn biết, khi phải ngưng việc để giúp chồng bán bếp, Giang đang là giám đốc chi nhánh ngân hàng quốc gia Singapore DBS tại Việt Nam!

Giang lý thú khi kể về “sự nghiệp” sản xuất bếp của chồng: hơn bốn năm trước, ban ngày đi làm công ty, đêm đêm Tuấn Anh còng lưng ôm máy tính, ghi ghi, tính tính, vẽ vẽ.

Để ý tìm hiểu mới biết đó là diễn đàn quốc tế những chuyên gia, giáo sư đại học ở Mỹ, châu Âu chuyên về công nghệ lò đốt, bếp sạch, năng lượng sinh khối, sinh khối hoá khí và than sinh học đang tham gia “Liên minh vì bếp sạch toàn cầu” của Liên hiệp quốc; hay diễn đàn về năng lượng sinh học, bếp đun sinh khối, tìm cách chế ra bếp cho dân châu Phi đun nấu, bảo vệ môi trường.

Họ “chế” được nhưng không thương mại hoá được. Còn Tuấn Anh, sau hai năm nghiên cứu, sản xuất thử thấy ổn liền bỏ luôn việc công ty đi sản xuất bếp sinh khối cải tiến có hình vuông (thay vì dạng phổ biến duy nhất là tròn).

Giang nhớ lại hồi còn học chung đại học Ngoại thương, Tuấn Anh đã say mê nghiên cứu năng lượng tái tạo, sinh khối. Tốt nghiệp, hai bạn trẻ cùng đi làm ngân hàng rồi được học bổng đi học thạc sĩ tài chính ở Hoa Kỳ.

Tưởng rẽ ngành khác Tuấn Anh sẽ phôi phai niềm say mê cũ, không ngờ lại vẫn kết bạn, tham gia các diễn đàn quốc tế về năng lượng. Kết hợp được với bạn vẽ kỹ thuật giỏi, Tuấn Anh sản xuất ra bếp vuông và tính chuyện phân phối.

Bếp Thế hệ xanh tiết kiệm được 50 – 60% lượng củi, tận dụng phụ phẩm nông nghiệp, giảm khí phát thải độc hại đối với sức khoẻ và môi trường. Nhưng lúc đầu, bếp gửi bán ở cửa hàng huyện hay các đại lý chẳng ai hỏi tới.

Cứ lặng lẽ, Tuấn Anh đi thực tế, thử sản phẩm lấy ý kiến khách hàng và liên tục cải tiến cho phù hợp với nhu cầu của từng vùng miền, từng loại nguyên liệu. Đã phải mang đến tận nhà nông dân, giảng giải, đốt thử và mời dùng thử nhưng việc bán hàng vẫn rất khó khăn, có lúc thấy như bế tắc. Không đành thấy Tuấn Anh từ bỏ niềm đam mê lâu dài, Giang bỏ việc đi bán bếp cùng chồng.

Đeo theo mấy chục phiên chợ “Hàng Việt về nông thôn” và các cuộc họp hội phụ nữ xã huyện, Thế hệ xanh nay đã có bảy, tám mẫu bếp kích cỡ và công năng khác nhau. Giang nói vui, quả thực làm thạc sĩ dễ hơn bán bếp vuông cô ạ! Tuấn Anh thì thấy “hạnh phúc nhất là được làm điều mình đam mê, mà lại mang lợi ích cho cộng đồng”.

Thực tiễn thôi thúc từ cuộc sống cho họ niềm đam mê, sức mạnh, thế là họ cứ đi, không chờ chính sách khuyến khích. Xây dựng chuỗi giá trị kinh doanh thực phẩm organic, tự thể nghiệm trồng trọt theo cách an toàn, đầu tư đi tìm giá trị gia tăng cho những ngành nông sản quen thuộc; hay quảng bá dùng bếp tiết kiệm năng lượng bảo vệ môi trường, bốn câu chuyện tôi kể là của những con người rất khác nhau về hoàn cảnh, địa phương, cả cách làm nông; nhưng họ đều đang hướng đến nền nông nghiệp mới: an toàn, sạch, tốt cho môi trường.

Rõ ràng đang nở rộ hàng loạt những hành trình mới đầy hào hứng, đam mê, sáng tạo. Cái khác và mới của họ gắn với hai chữ trường: thị trường và môi trường.

Họ biết “hành xử” với thị trường, điều hứa hẹn cho kết quả kinh doanh bền vững; đồng thời họ quan tâm thực chất việc bảo vệ môi trường, điều hứa hẹn góp sức cho hành tinh và cuộc sống này bền vững vì con người.

Kim Hạnh
Thế Giới Tiếp Thị