Việt Nam cần làm gì nếu chưa có TPP?

Các diễn giả chia sẻ, thảo luận về nhiều vấn đề kinh tế của Việt Nam hiện tại và tương lai nhất là các vấn đề liên quan đến TPP.

Đây là một trong những nội dung được hai vị chuyên gia nhiều kinh nghiệm là nguyên Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư -Bùi Quang Vinh và chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan chia sẻ tại hội thảo: “Doanh nghiệp Việt Nam trước cục diện thị trường Mỹ và thế giới sau Trump”.

Nguyên bộ trưởng Bộ KHĐT Bùi Quang Vinh nhận định, Hiệp định TPP rất khó được quốc hội Mỹ thông qua, nếu có cũng phải đàm phán lại và thời gian chưa biết đến bao giờ.

Trước đây chúng ta dự kiến đến năm 2018, khi 12 quốc hội các nước thông qua. Nhưng bây giờ, ông Vinh cho rằng ít nhất nhiệm kỳ này không bàn đến.

Vấn đề đặt ra là VN cần tìm ra một khung pháp lý mới, nhất là với Mỹ, cùng với những giải pháp hữu hiệu để mở rộng thị trường xuất khẩu hàng hóa vào Mỹ, với sự chuẩn bị tâm thế và điều kiện kém ưu đãi hơn so với TPP nhưng thực tế hơn.

“Như hiệp định thương mại Việt – Mỹ mà ta đang có hiện nay nên chỉnh sửa, mở rộng như nào để làm sao hàng hóa nông thủy sản, dệt may, da giày, đồ gỗ… sẽ chiếm lĩnh rộng hơn thị trường Mỹ và thế giới”.

Đồng thời ông Bùi Quang Vinh cũng chỉ ra, trong bối cảnh này VN phải quan tâm nhiều hơn tới thị trường trong nước. Không phải mất TPP mới quan tâm mà chính VN bỏ rơi thị trường khổng lồ này. “Gần 100 triệu dân không phải là thị trường nhỏ, nó tương đương với khoảng 10 nước có dân số nhỏ ở châu Âu”.

Ông Vinh đưa ra khuyến nghị: “Phải xây dựng thị trường từ sản xuất đến chất lượng tiêu chuẩn hàng hóa, phân phối… Khâu phân phối của chúng ta rất lỏng lẻo với nhiều chi phí, người sản xuất thiệt thòi còn trung gian lợi rất nhiều. Bây giờ Thái Lan, các nước đang xâm chiếm thị trường bán lẻ VN, điều này rất nguy hiểm cho thương mại VN”.

Đừng là một chiếc đũa riêng lẻ

Trong khi đó, nói về việc ông Donald Trump sẽ làm gì với TPP, chuyên gia Phạm Chi Lan bình luận, có thể Mỹ tuyên bố không tham gia để sau này quay lại đàm phán sẽ có vị thế tốt hơn nữa, hay Mỹ muốn đàm phán song phương với 11 nước còn lại vì họ có vị thế mạnh hơn nhiều những nước đó, chứ không phải đàm phán giữa Mỹ với 11 nước.

Nếu Mỹ chưa tham gia TPP trước mắt, VN cần có những kênh khác để quan hệ với Mỹ. Như dựa vào FTA mà VN đã có với Mỹ… Nhưng VN phải thay đổi để những người làm việc với Trump thấy được lợi ích từ VN.

Nông nghiệp VN hiện chiếm rất nhiều lao động nhưng đóng góp vào GDP lại ít, nông nghiệp luôn được coi là khu vực có năng suất lao động thấp. Nhiều người cho rằng, năng suất lao động Việt Nam thấp do nông nghiệp quá lớn.

Nhưng theo bà Phạm Chi Lan, đi sâu vào nghiên cứu khu vực nông nghiệp Việt Nam thấy rằng: Có những bộ phận năng suất hoàn toàn không thấp. Bà Chi Lan dẫn giải, trong báo cáo về chuyển đổi nông nghiệp của Ngân hàng thế giới đưa ra những con sốkhiến nhiều người giật mình.

“Có đến 85% thặng dư lúa gạo của VN do 40% hộ nông dân lớn nhất làm. Trong khi lượng xuất khẩu gạo hầu hết tập trung do 300 ngàn hộ gia đình làm/tổng số 9 triệu hộ nông nghiệp. Nhìn vào những số lượng trên thì năng suất đâu có thấp!” bà Lan nói.

Vậy năng suất thấp là do đâu? Theo bà Lan, do sản xuất quá nhỏ bé và manh mún, đất đai không tích tụ được, mỗi người với vài mảnh ruộng nhỏ.

“Hiện nay bình quân mỗi hộ nông dân là 2,8 mảnh ruộng. Như thế rất khó làm cơ giới hóa và áp dụng công nghệ”.

Nhìn từ báo cáo kinh tế VN 2035, bà Lan cho hay, báo cáo đề cập, đất đai như một nút thắt lớn nhất ảnh hưởng đến phát triển nông nghiệp hiện nay.

Ngoài ra, nông nghiệp VN hiện nay đang bị dồn vào thế chân tường khi gặp quá nhiều khó khăn, thách thức về: sức ép thiếu nguồn lực do bị cạnh tranh về công nghiệp hóa, đô thị hóa hút hết vốn, nguồn nhân lực…

Thách thức của biến đổi khí hậu, nguồn nước, môi trường và thách thức hội nhập với những nhu cầu mới về an toàn, chất lượng….

Những yếu tố trên đẩy nông nghiệp VN phải thay đổi nếu không sẽ chết.

Bản chất của hội nhập là kết nối các nền kinh tế với nhau, nhưng theo bà Lan, trước khi kết nối được với bên ngoài thì phải kết nối tốt với trong nước.

Nếu không mình sẽ là từng chiếc đũa cho người ta bẻ gãy dễ dàng, phải liên kết trong nước với nhau hình thành một bó đũa cùng nhau đi cạnh tranh bên ngoài. Có như thế mới thành công.

“Tôi tin nông nghiệp của 4 tỉnh ABCD Mekong sẽ làm được. Vì đây là qui mô vừa phải, không quá nhỏ mà cũng không quá lớn. Quan trọng ở những tỉnh đó, lãnh đạo, doanh nghiệp, nông dân cùng đi chung một con đường, một mục tiêu để đạt được chuẩn về sạch, an toàn, dinh dưỡng…”, bà Chi Lan kỳ vọng.

T.Quỳnh
Theo BSA.org.vn

Ý kiến của bạn về bài viết

Không có chức năng bình luận cho bài viết này