‘Về đây bốn cánh chim trời’: Văn Cao – Phạm Duy – Trịnh Công Sơn và Trần Tiến

Nhạc sĩ Trần Tiến hát bài “Phiêu Bạt” – Du ca năm 1994.

Đêm diễn các tác phẩm của 4 cây đại thụ của âm nhạc Việt Nam thế kỷ XX chỉ tổ chức một buổi duy nhất ở Hà Nội, ngày 28/12/2025.

Nhạc sĩ Trần Tiến kể lại rằng khoảng 15 năm trước, trong một cuộc lưu diễn ở châu Âu, nhạc sĩ Phạm Duy, Trịnh Công Sơn và ông đã hẹn nhau sẽ tổ chức một đêm nhạc với “Bốn cánh chim trời” với bộ tứ này. Nhưng khi chuẩn bị lên chương trình hết rồi thì Phạm Duy lại phải vào viện đặt stent.

Ngày Phạm Duy về nước, ông nhắn Trần Tiến lên lịch làm chương trình ngay đi thì Trịnh Công Sơn ốm nặng rồi qua đời. Vậy là cuối cùng 3 cánh chim kia đã bay về trời còn mỗi Trần Tiến ở lại.

Nhạc sĩ Trần Tiến cho rằng 3 đại nhạc sĩ ấy mới đích thực là những cánh chim trời, “còn tôi chỉ là chim mới… ra ràng mà thôi”.

Ông bày tỏ lòng cảm kích đến nhà sản xuất Thu Hà, giám đốc âm nhạc Hoài Sa và tổng đạo diễn Cao Trung Hiếu thực hiện chương trình này. “Vì biết đâu đến một ngày đẹp trời tôi cũng bay lên trời thì không kịp nữa”, ông vừa nói vừa cười hóm hỉnh.

Nhạc sĩ Trần Tiến cho rằng ông không nghĩ mình có thể sánh với các đại nhạc sĩ tiền bối. Nhưng hành trình âm nhạc của ông lại là một sự tiếp nối rất đáng ngưỡng mộ. Từ những năm đầu thập niên 90 ông đã lên tàu vào Nam để có thể tiếp cận với các thể loại nhạc mới, từ đó mới có những tác phẩm đã giúp ông nổi danh như một nhạc sĩ hàng đầu về thể loại Pop, Rock và mở ra một dòng nhạc du ca của nhạc sĩ thế hệ mới cuối thế kỷ 20.

Nhạc sĩ Trần Tiến kể lại, năm ông 18 tuổi, may mắn được gặp nhạc sĩ Văn Cao lúc đó cũng đã là cây đại thụ của nền âm nhạc Việt Nam. Sau khi nghe một vài bản nhạc của Trần Tiến, nhạc sĩ Văn Cao nói với câu thanh niên đang rất hào hứng muốn trở thành một ca sĩ rằng: “Cậu đừng hát nữa, hãy sáng tác đi. Cậu là người thứ hai tôi nói điều này. Người thứ nhất chính là Phạm Duy đấy”.

Chỉ sau lần gặp gỡ ấy, tuổi hai mươi và tuổi xế chiều đã trở thành đôi bạn tri âm. Trần Tiến kể lại rằng hôm ngày cưới ông, dù có mời nhưng không thấy nhạc sĩ Văn Cao đến dự, ông rất buồn. Chẳng ngờ vào lúc gần khuya, ông nghe tiếng gõ cửa thì thấy cụ Văn Cao đứng trước mặt nói: “Đây, quà cưới!”. Rồi ông đi về ngay. Vào nhà mở ra thì đó là một tập nhạc của nhạc sĩ nhạc nhẹ rất nổi tiếng ở Pháp lúc bất giờ được Văn Cao chép tay với lời đề tặng. Hôm sau khoe bạn thì Nguyễn Cường suýt soa: “Sao mày sướng thế!”.

Ngày ông gặp Phạm Duy lại là một câu chuyện khác, trong một chuyến đi lưu diễn ở nước ngoài. Ngưỡng mộ Phạm Duy đã lâu, nhưng khi gặp thì thấy vị “đại nhạc sĩ” này sao mà cởi mở, vui vẻ, thân tình như quen bao năm rồi. Phạm Duy hỏi “Em nghe nhạc của anh thấy sao?” – “Em không dám nghe nhạc của anh!”- “Sao thế?”-  “Vì nghe nhạc hay em sợ không quên được, nó cứ ám ảnh em và sợ bị ảnh hưởng”. Phạm Duy nghe thì cười khà khà. Từ đấy mới có cuộc hẹn hò cho “Bốn cánh chim trời” tưởng như không thể thực hiện được nữa.

Với Trịnh Công Sơn, nhạc sĩ Trần Tiến nghẹn ngào kể lại những kỷ niệm của một thời đói khổ khi hành phương Nam, lang thang vất vưởng vỉa hè Sài Gòn. Có lần Trịnh Công Sơn nghe ai nói Trần Tiến tối ngủ ở công viên chứ làm gì có tiền thuê trọ. Ông liền nói em trai ra công viên tìm Trần Tiến về. Biết người em nhạc sĩ không nghèo khó. Ông dặn bên hội âm nhạc mỗi khi trả tiền bản quyền bài hát của ông thì cứ đưa hết cho Trần Tiến.

Từ trái qua: MC Minh Đức, NSX Nguyễn Thị Thu Hà, ca sĩ Hà Trần, nhạc sĩ Trần Tiến, nhạc sĩ Hoài Sa và đạo diễn Cao Trung Hiếu.

Đêm nhạc “Bốn Cánh Chim Trời” có lẽ sẽ có rất nhiều câu chuyện vô cùng xúc động về tình người nghệ sĩ. Những kỷ niệm đẹp đẽ này sẽ tô điểm cho sắc màu âm nhạc vô cùng đặc sắc của những đại nhạc sĩ Việt Nam. Nếu như Văn Cao đầy hào khí với Trường ca Sông Lô, thì Phạm Duy lại vô cùng trữ tình với Tình Ca, hay không kém hào hùng như Trường ca Con Đường Cái Quan”, “Mẹ Việt Nam”, … và Trịnh Công Sơn là những khúc nhạc cất lên thân phận con người sống mong mỏi yêu thương và khao khát hòa bình còn Trần Tiến thì ngợi ca tự do với những bài ca như lời tuyên ngôn cho những cuộc đời luôn phải sống mãnh liệt và dấn thân.

Cuối buổi, nhạc sĩ Trần Tiến không quên tặng mọi người một bài hát nổi tiếng của ông với lời dẫn: “Cao bồi chết trên lưng ngựa. Người nghệ sĩ chết trên cây đàn”. Ông nói: “Theo tôi, bất kỳ một nghệ sĩ nào mà ở lại với nhân dân đều là những người có lòng yêu nước, yêu mẹ, yêu người yêu… họ cùng sống, cùng đau khổ, cùng hạnh phúc và cùng ở lại với nhân dân bằng tất cả những sáng tác từ trái tim yêu thương với cuộc đời”.

Có lẽ, Hoài Sa, Cao Trung Hiếu và cả Trần Thị Thu Hà, Lương Trọng Nghĩa… những người đang bắt đầu xây dựng chương trình này đều cảm nhận được tấm lòng của người nghệ sĩ, không chỉ là “bốn cánh chim trời” sẽ hội tụ ở miền Bắc vào mùa đông năm nay, mà biết đâu, sẽ bay về miền Nam trong trời Xuân năm tới. Đó chỉ là một ước ao nhỏ của người viết bài, bởi ai sinh ra từ thế kỷ 20 trên đất nước Việt, mà không từng hát lên một nhịp điệu của gọi về của những cánh chim trời nghệ sĩ tài danh và một lòng hướng về quê hương, đất nước.

Ngân Hà (theo TGHN)
Ngày đăng: 11/10/2025

Ý kiến của bạn về bài viết

Không có chức năng bình luận cho bài viết này