12:09 - 16/07/2025

VAFI đề xuất cổ tức hoặc cổ phiếu thưởng chỉ phải đóng thuế TNCN khi có lãi

Hiệp hội Các nhà Đầu tư tài chính Việt Nam (VAFI) đề xuất rằng cá nhân nhận cổ phiếu trả bằng cổ tức hoặc cổ phiếu thưởng chỉ phải đóng thuế thu nhập cá nhân (TNCN) khi có lãi, thay vì đóng ngay lập tức vào ngày nhận được cổ phiếu thưởng.

VAFI vừa gửi văn bản đến Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài chính và nhiều cơ quan có liên quan góp ý về dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 126/2020/NĐ-CP, tập trung vào các quy định về thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với cá nhân nhận cổ tức bằng chứng khoán và cổ phiếu thưởng.

Về thời điểm đóng thuế TNCN, VAFI đề xuất rằng tất cả các cá nhân nhận cổ phiếu trả bằng cổ tức hoặc cổ phiếu thưởng chỉ phải đóng thuế TNCN khi có lãi, thay vì đóng ngay lập tức vào ngày nhận được cổ phiếu thưởng. VAFI lập luận rằng việc thu thuế ngay lập tức đi ngược lại thông lệ quốc tế và không khuyến khích đổi mới sáng tạo, đồng thời gây khó khăn trong việc xác định giá trị chính xác của cổ phiếu chưa niêm yết.

Về trách nhiệm kê khai và nộp thuế, VAFI cho rằng không nên quy định công ty trả cổ phiếu thưởng hoặc cổ tức bằng cổ phiếu có trách nhiệm kê khai và nộp thuế thay cho cổ đông, vì đây không phải là hoạt động tạo ra doanh thu cho công ty và công ty không thể chi trả thay cho nhà đầu tư. Thay vào đó, cần quy định cá nhân nhà đầu tư tự kê khai giao dịch.

Đặc biệt, hiệp hội này rất băn khoăn về quy định hồi tố, theo đó yêu cầu tổ chức phát hành hoặc công ty chứng khoán nơi nhà đầu tư mở tài khoản phải kê khai và nộp thuế thay cho tất cả cổ phiếu thưởng chưa bán sau ngày Nghị định mới có hiệu lực. VAFI cho rằng quy định này không công bằng với những nhà đầu tư đã chịu lỗ hoặc phá sản. “Thuế phải thúc đẩy đổi mới chứ không phải gây mất vốn”, văn bản này nhận định.

Về phương pháp tính thuế, VAFI kiến nghị áp dụng giá bán bình quân thị trường để tính thuế đối với mục đích kinh doanh. Các trường hợp cổ phiếu thưởng bị lỗ, sẽ không phải đóng thuế TNCN. Nếu tính thuế trên tổng mệnh giá cổ phiếu, VAFI đề xuất áp dụng mức thuế suất 5% của tổng giá trị cổ phần.

Về dài hạn, VAFI kiến nghị Bộ Tài chính nên áp dụng cơ chế thuế suất trên lợi nhuận vốn cho giao dịch chứng khoán để khắc phục tình trạng kinh doanh thua lỗ và khuyến khích doanh nghiệp phát triển.