08:42 - 17/10/2025

Uni Tour Bách Khoa TP.HCM: Khi ‘ba nhà’ cùng hành động vì chuyển đổi xanh

Phiên tọa đàm “Kết nối nơi đào tạo nhân lực xanh cho doanh nghiệp” diễn ra tại Trường Đại học Bách khoa – ĐHQG-HCM đã trở thành điểm nhấn quan trọng trong chương trình Uni Tour ngày 16/10.

Buổi toạ đàm do nhà báo Vũ Kim Hạnh (Chủ tịch Hội DN HVNCLC) điều phối, với các diễn giả: PGS.TS Phạm Đình Anh Khôi (Giám đốc Trung tâm ươm tạo doanh nghiệp công nghệ, Trường ĐH Bách Khoa), Hà Công Thiện – Kỹ sư tích hợp hệ thống Real Time Robotics Việt Nam (RtR) – đại diện CEO Lương Việt Quốc; Phạm Đức Nam Trung – Giám đốc tài chính Dat Bike.

Sự kiện quy tụ nhiều nhà khoa học, doanh nghiệp công nghệ cao và đại diện các hợp tác xã, mở ra bức tranh toàn cảnh về sự hợp tác giữa nhà trường – doanh nghiệp – truyền thông, cùng hướng đến mục tiêu phát triển nhân lực xanh cho nền kinh tế bền vững.

Công nghệ – Chìa khóa của chuyển đổi xanh

Phát biểu mở đầu, bà Vũ Kim Hạnh, Chủ tịch Hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam Chất lượng cao (HVNCLC), người điều phối tọa đàm, nhấn mạnh rằng chuyển đổi xanh không chỉ là khẩu hiệu, mà là con đường tất yếu để doanh nghiệp Việt thích ứng với xu thế toàn cầu.

“Chúng ta đã nói nhiều về liên kết ‘ba nhà’ – Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp – nhưng nay là lúc phải hành động thật sự,” bà Hạnh nói. “Chỉ khi doanh nghiệp có nhu cầu rõ ràng, trường đại học có năng lực đáp ứng, và các tổ chức trung gian kết nối hiệu quả, thì mới hình thành được hệ sinh thái đổi mới sáng tạo xanh.”

Đại diện nhà trường, PGS.TS Phạm Đình Anh Khôi, Giám đốc Trung tâm ươm tạo doanh nghiệp công nghệ Trường Đại học Bách Khoa, cho biết nhà trường đang duy trì nhiều mô hình hợp tác linh hoạt: đặt hàng nghiên cứu, tư vấn kỹ thuật, đồng kiến tạo tài sản trí tuệ, đồng chuyển giao công nghệ và đào tạo nhân lực theo yêu cầu doanh nghiệp.

Đặc biệt, Phòng thí nghiệm chế tạo sản phẩm mẫu được thành lập năm 2022 đã trở thành “bệ phóng” cho nhiều dự án khởi nghiệp. Nơi đây được trang bị các module sản xuất nhanh trong kỷ nguyên 4.0 – từ cơ khí chính xác, điện tử, trí tuệ nhân tạo (AI) đến Internet vạn vật (IoT) – giúp các nhóm nghiên cứu và doanh nghiệp rút ngắn quá trình thử nghiệm sản phẩm.

Theo ông Khôi, để hợp tác hiệu quả, hai bên phải “thấu hiểu ngôn ngữ của nhau”: “Doanh nghiệp cần nói rõ mục tiêu, thời gian, chi phí và kỳ vọng, còn nhà trường phải lắng nghe và chuyển hóa yêu cầu ấy thành giải pháp kỹ thuật cụ thể.”

Trên hành trình phát triển, Trường Đại học Bách khoa đặt mục tiêu trở thành “đại học khởi nghiệp” được kiểm định quốc tế vào năm 2030. Khi đó, trường không chỉ đào tạo và nghiên cứu mà còn thương mại hóa các kết quả khoa học, hướng đến doanh thu khoa học – công nghệ chiếm 35% tổng thu nhập, tương đương 350 tỷ đồng mỗi năm, tăng gấp đôi so với hiện nay.

PGS.TS Phạm Đình Anh Khôi (phải).

Thiết kế Việt – trí tuệ Việt

Phiên tọa đàm cũng trở thành nơi chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn từ các doanh nghiệp công nghệ cao như Real Time Robotics (RtR) và Dat Bike, hai thương hiệu trẻ đang góp phần đưa “Made in Vietnam” lên bản đồ công nghệ khu vực.

Ông Hà Công Thiện, Kỹ sư tích hợp hệ thống của RtR – đồng thời là cựu sinh viên Bách Khoa – chia sẻ câu chuyện từ một thực tập sinh năm 2022 trở thành kỹ sư chính thức của công ty.

RtR hiện phát triển máy bay không người lái (UAV) tích hợp công nghệ AI, vật liệu composite, cảm biến, xử lý hình ảnh và hệ thống điều khiển tự động. “Mỗi sản phẩm của chúng tôi là sự kết hợp của nhiều ngành kỹ thuật, và sinh viên Bách Khoa chính là nguồn nhân lực phù hợp nhất,” ông Thiện nói.

RtR mong muốn tăng cường hợp tác với nhà trường thông qua các hoạt động: Tiếp nhận sinh viên thực tập dài hạn; Tài trợ chuyên gia tham gia giảng dạy; Đề xuất đề tài ứng dụng thực tiễn; Cung cấp việc làm và hỗ trợ thực tập sinh chuyển tiếp thành nhân viên chính thức; Mở nền tảng thử nghiệm cho giảng viên và nghiên cứu sinh.

Theo ông Thiện, tự chủ công nghệ là yếu tố then chốt. RtR đặt mục tiêu nâng tỷ lệ nội địa hóa lên 95–100%, khẳng định Việt Nam không chỉ là “xưởng lắp ráp”, mà là quốc gia sáng tạo, làm chủ công nghệ lõi.

Ông Hà Công Thiện, Kỹ sư tích hợp hệ thống của RtR.

Từ lĩnh vực giao thông xanh, ông Phạm Đức Nam Trung, Giám đốc Tài chính của Dat Bike, chia sẻ triết lý phát triển bền vững của hãng xe máy điện “made in Vietnam”.

Theo ông, chuyển giao công nghệ không phải là mua đứt bán đoạn, mà là vòng lặp liên tục giữa phản hồi khách hàng và cải tiến sản phẩm. “Nếu không đổi mới liên tục, người khác sẽ làm thay ta – và bán sản phẩm đó thay ta,” ông Trung nói thẳng.

Hiện Dat Bike tự chủ 100% khâu thiết kế, hơn 90% linh kiện sản xuất trong nước, và đặc biệt, 50% đội ngũ kỹ sư xuất thân từ Đại học Bách Khoa. Điều này thể hiện năng lực đào tạo của nhà trường và khả năng hấp thụ công nghệ của doanh nghiệp Việt.

Ông Phạm Đức Nam Trung, Giám đốc Tài chính của Dat Bike.

Từ phòng thí nghiệm đến nông thôn

Một ví dụ sinh động khác đến từ Hợp tác xã Dịch vụ Nông nghiệp Mỹ Long (Đồng Tháp).

Ông Lê Văn Nam, đại diện hợp tác xã, kể rằng trong giai đoạn dịch Covid-19, đơn vị đã kết nối với Khoa Công nghệ Thực phẩm – Đại học Bách Khoa để tìm giải pháp nâng cao giá trị nông sản địa phương. Nhờ đó, họ nhận được chuyển giao công nghệ và thiết bị sản xuất nước cốt chanh mật ong cô đặc, sản phẩm hiện đã được thương mại hóa và mang lại lợi nhuận ổn định.

“Đây là hợp đồng chuyển giao trọn vẹn, đảm bảo tính độc quyền và được nhà trường hỗ trợ kỹ thuật đến cùng,” ông Nam nói. Câu chuyện là minh chứng cho việc các trường đại học hoàn toàn có thể đồng hành cùng doanh nghiệp nhỏ và hợp tác xã, nếu có cơ chế kết nối hiệu quả.

Thiết lập cơ chế hợp tác trực tiếp

Kết thúc buổi tọa đàm, bà Vũ Kim Hạnh đề xuất xây dựng cơ chế kết nối thường xuyên giữa Trường Bách Khoa và cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) trong hệ sinh thái HVNCLC.

Đề xuất này được PGS.TS Lại Quốc Đạt, Trưởng phòng Đối ngoại Trường Đại học Bách Khoa, đồng tình và cam kết triển khai ngay: “Chúng ta sẽ xây dựng cơ sở dữ liệu cập nhật hàng tháng giữa nhu cầu của doanh nghiệp và năng lực của nhà trường. Những nơi có thể ‘mai mối’ hợp tác, chúng tôi sẽ kết nối ngay qua nền tảng tương tác do Hội DN HVNCLC vận hành.”

Ông Đạt cũng cho biết, cơ chế này sẽ được báo cáo lên Ban giám hiệu và phối hợp thực hiện cùng các khoa: Kỹ thuật giao thông, Máy tính, Điện, Cơ khí, Môi trường, Vật liệu… nhằm mở rộng phạm vi hợp tác nghiên cứu và đào tạo.