22:04 - 01/04/2020

Trung Quốc: Mở cửa nhà máy, sa thải công nhân vì không có đơn hàng

Các hạn chế đi lại dự kiến sẽ được gỡ bỏ hoàn toàn ở thành phố Vũ Hán từ ngày 8/4 sắp tới, chậm hơn hai tuần so với việc cho phép đi lại ở Hồ Bắc từ hôm 25/3.

Suning: Xưởng sản xuất vi mạch điện tử ở thành phố Toại Ninh, tỉnh Tứ Xuyên. Ảnh: AP.

Hoạt động sản xuất hầu như đã trở lại bình thường ở Trung Quốc sau hơn hai tháng phong tỏa. Song, các doanh nghiệp Trung Quốc đang đau đầu với vấn đề mới: Mở cửa hoạt động trở lại rồi phải sa thải nhân viên vì không có đơn hàng do khách hàng nước ngoài đã hủy hay cắt giảm đơn hàng khi đại dịch lan ra toàn cầu!

Theo số liệu của Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc hôm 25/3, 71,7% doanh nghiệp vừa và nhỏ nước này đã hoạt động trở lại, tăng hơn 42% so với tháng 2. Phần lớn các công ty công nghệ và sáng tạo ở Hồ Nam và Tứ Xuyên sản xuất trở lại đạt mức gần như 100% so với trước khi đóng cửa do dịch Covid-19.

Chính quyền cũng tăng cường trợ giúp các ngành công nghiệp có chuỗi công ty công nghiệp hỗ trợ như điện tử và xe hơi để đẩy nhanh tốc độ khôi phục sản xuất. Khoảng 50 hãng lớn và trên 7.000 hãng nhỏ hơn sẽ nhận được các khoản hỗ trợ từ chính phủ.

Tệ hơn khủng hoảng năm 2008

Bộ Thương mại Trung Quốc khuyến cáo mảng ngoại thương có thể mất nhiều đơn hàng cho dù 2/3 các nhà sản xuất chính ở ngoài tâm dịch Hồ Bắc đã hoạt động trở lại dù công suất chỉ bằng 70% so với trước. Nhiều công ty xuất khẩu nói với tờ Caixin (Tài Tân) rằng tình hình còn tệ hơn cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008.

Li & Fung Group, tập đoàn cung ứng sản phẩm tiêu dùng lớn nhất thế giới, bị hủy nhiều đơn hàng từ đầu tháng 3 và có thể nhiều hơn trong thời gian tới – Huang Wei, phó chủ tịch của tập đoàn kiêm phụ trách công ty ở Thượng Hải, cho biết. Li & Fung giúp nhiều nhãn hàng bán lẻ tìm nguồn cung ứng ở châu Á, và họ chỉ điều hành quá trình sản xuất và hậu cần.

“Các nhãn hàng không tự tin phát triển các sản phẩm mới, hoặc là họ giảm bớt đơn hoặc hoãn đơn hoặc tệ hơn nữa là hủy. Chúng tôi gặp nhiều yêu cầu như vậy mỗi ngày”, Huang nói.

Tại Nghĩa Ô, thành phố bán buôn đủ loại mặt hàng lớn nhất thế giới thuộc tỉnh Triết Giang, một nhà xuất khẩu nữ trang cho biết 5% đơn hàng bị hủy tuần rồi và các đơn còn lại đang được xem xét giảm bớt hay giao trễ hơn.

“Tuần trước, một khách ở Italy bất ngờ thông báo là họ không cần hàng nữa. Nhiều khách hàng khác yêu cầu giao hàng trễ hơn ít nhất hai tháng”, vị chủ doanh nghiệp trên cho biết.

Tháng 3 là thời kỳ cao điểm của ngành nữ trang xuất khẩu. Các đơn hàng cho các bộ sưu tập mùa Xuân và mùa Hè thường phải giao vào thời điểm này, và khách bắt đầu đặt hàng cho các bộ sưu tập mùa Thu và mùa Đông. Ông chủ công ty nữ trang ở Nghĩa Ô nói năm nay công ty vẫn chưa nhận được đơn hàng mới và dự đoán tổng đơn hàng trong năm giảm 30-40%.

Một công ty mua bán máy móc ngành dệt ước đoán đơn hàng từ châu Âu và Trung Đông sẽ quay lại sớm nhất vào tháng 9, dựa trên tình hình lây lan của dịch bệnh hiện nay. Và nếu như vậy, tất cả các đơn hàng trong năm sẽ là số không, bởi các đơn hàng mua máy móc đặt vào quý 4 thường sẽ được giao trong năm sau.

Nhiều quốc gia châu Âu và các tiểu bang ở Hoa Kỳ đã ra lệnh đóng cửa các công ty bán lẻ và các hoạt động không thiết yếu để khống chế virus lây lan. Các công ty Trung Quốc và đối tác của họ sẽ đối đầu với gián đoạn sản xuất lâu dài hơn.

Ông Huang của tập đoàn Li & Fung tin rằng các nhà bán lẻ châu Âu và Hoa Kỳ đóng cửa ít nhất ba tháng, đồng nghĩa là họ không đặt hàng nhà cung ứng trong ít nhất sáu tháng.

Một số các nhà xuất khẩu Trung Quốc cố gắng khai phá thị trường khác. Công ty nữ trang ở Nghĩa ô nói đang tìm khách hàng qua sàn thương mại điện tử AliExpress của Alibaba.

“Không phải toàn thế giới bị ảnh hưởng của dịch bệnh. Vẫn có nhiều cửa hàng ở một vài nước chưa bị ảnh hưởng nặng vẫn còn mở cửa đón khách”, ông chủ công ty nữ trang nhận định.

Tengzhou: Một nhà máy hóa chất ở Đằng Châu thuộc tỉnh Sơn Đông sản xuất trở lại vào đầu tháng 3/2020. Ảnh: ICPhoto.

Thất thu ngân sách

Việc thu ngân sách trong hai tháng đầu năm 2020, thấp nhất kể từ khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008-2009.

Ngân sách của chính quyền trung ương và địa phương trong hai tháng đầu năm chỉ đạt 493 tỷ USD, giảm gần 10% so với cùng kỳ năm trước. Chỉ riêng trong tháng 2, thu ngân sách trên toàn quốc giảm 21,4% so với cùng kỳ năm trước – mức giảm lớn nhất kể từ năm 1996 khi các dữ liệu này được ghi nhận.

Chi tiêu ngân sách của chính phủ cũng giảm 2,9% trong hai tháng đầu năm do các hoạt động xã hội và kinh tế bị đình trệ, mặc dù việc chi cho y tế đã tăng 22,7% do tình hình dịch bệnh khẩn cấp.

Thuế thu nhập doanh nghiệp trong hai tháng đầu năm giảm 11,2%, thuế thu nhập cá nhân giảm đến 41,6%.

Các biện pháp kích thích kinh tế

Các khoản tài trợ, voucher mua sắm hay thậm chí tiền di chuyển bằng trực thăng được chính quyền chi trả nhằm kích thích nền kinh tế hơn 1,4 tỷ dân hồi phục. Tuy nhiên, một vài nhà kinh tế lại hoài nghi những nỗ lực đó bởi không thể bù đắp thiệt hại bởi hàng triệu người phải nghỉ vì cách ly hoặc không thể làm việc trong khủng hoảng.

“Cơn dịch chưa hoàn toàn chấm dứt và người dân vẫn còn e sợ phần nào đó”, nhà phân tích kinh tế vĩ mô Liang Zhonghua tại Zhongtai Securities Co. nói với trang Caixin. Ông Liang nói giá trị của các voucher dù lớn cỡ nào – một số lên đến 2.000 nhân dân tệ, gần 7 triệu đồng – cũng không thể bù cho việc mất thu nhập trong hơn hai tháng. Vì thế, voucher hay coupon thực sự không hiệu quả.

Bốn thành phố lớn ở mạn Đông Trung Quốc đã bỏ qua tư vấn của các nhà kinh tế mà thực hiện chính sách của riêng mình. Nam Kinh – thủ phủ của Giang Tô, Tế Nam – thủ phủ của Sơn Đông, và Ninh Ba – thành phố cảng chính của tỉnh Triết Giang đã tung ra đợt coupon có giá trị 400 triệu tệ, hơn 56 triệu USD, để kích cầu ngành du lịch và giải trí. Thành phố Thanh Đảo của Sơn Đông cũng đưa ra chương trình 100 ngày tưng bừng mua sắm.

Trong khi đó, Giang Tây thực hiện chính dịch giảm giá 50% cho du khách đến các điểm du lịch trong tỉnh, đặc biệt là các điểm vùng quê vào các ngày cuối tuần.

Riêng tỉnh Hồ Nam và Quảng Đông trợ cấp 2.000-5.000 tệ, tương đương 7-17 triệu đồng, cho người mua xe hơi được chế tạo tại hai tỉnh này.

Tuy nhiên, gói hỗ trợ kinh tế lên đến hơn 1.500 tỷ tệ, khoảng 242 tỷ USD, của chính phủ Trung Quốc mới là kế hoạch lớn nhất. Ngân hàng Trung ương nước này cũng công bố nhiều đợt hạ lãi suất và tung các gói tín dụng lãi suất bằng 0 cho các doanh nghiệp trong nước.