13:58 - 29/07/2026

Tiền nhàn rỗi đang quá nhàn rỗi ở Trung Quốc, ngân hàng tồn hơn 9.400 tỉ đô la

Trung tâm mua sắm Grandview Mall ở Quảng Châu phải mở thủy cung để thu hút người dân đến vui chơi và mua sắm. Kinh tế trì trệ, thị trường bất động sản đóng băng và các biến động địa chính trị gần đây đã khiến người dân đại lục siết chặt chi tiêu, khiến ngân hàng dư tiền nhàn rỗi. Ảnh: NYT

– Mạng lưới ngân hàng tồn hơn 9.400 tỉ đô la tiền nhàn rỗi, chưa cho vay được.

– Doanh nghiệp điêu đứng khi chi phí vốn gia tăng, người tiêu dùng siết chặt chi tiêu.

– https://bsamedia.vn/trung-quoc-thanh-loc-cac-ngan-hang-nong-thon-yeu-kem/

Tiền mặt đang dồn ứ trong hệ thống ngân hàng Trung Quốc khi doanh nghiệp và hộ gia đình hạn chế vay vốn, theo Nikkei Asia. Tính đến cuối tháng 6-2026, các ngân hàng Trung Quốc ghi nhận lượng tiền nhàn rỗi chưa cho vay được vượt quá 63.810 tỉ nhân dân tệ, tức khoảng 9.400 tỉ đô la so với dư nợ cho vay. Đây là mức chênh lệch lớn nhất kể từ khi dữ liệu tương tự bắt đầu được ghi nhận vào năm 1997.

Xu hướng này nối tiếp tình trạng kinh tế bất định gia tăng từ trước, sau khủng hoảng Trung Đông và đà suy thoái triền miên của thị trường bất động sản đại lục.

Theo Ngân hàng Nhân dân Trung Hoa (PBoC), tổng lượng tiền gửi bằng nhân dân tệ tại các ngân hàng tính đến cuối tháng 6 đã tăng 8,2% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt 346.440 tỉ nhân dân tệ. Trong khi đó, dư nợ cho vay chỉ tăng 5,2%, đạt 282.630 tỉ tệ. Tháng 6 đánh dấu năm thứ hai liên tiếp tốc độ tăng trưởng tiền gửi vượt tốc độ tăng trưởng tín dụng.

Chi phí vốn làm doanh nghiệp chùn bước

Theo Tổng cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc, đầu tư tài sản cố định (bao gồm xây dựng nhà máy và các khoản chi tiêu vốn khác) trong nửa đầu năm 2026 giảm 5,7% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, đầu tư của khu vực tư nhân giảm mạnh 8,5%.

Giá hàng hóa tăng cao đã đẩy chi phí thu mua lên, làm chùn bước các công ty trong việc thực hiện các khoản đầu tư mới, đồng thời thúc đẩy doanh nghiệp trữ tiền mặt. Các khoản cho vay doanh nghiệp trung và dài hạn của hệ thống ngân hàng trong tháng 6 đã giảm mạnh khoảng 40% so với một năm trước đó.

Cuộc chiến cạnh tranh giá cả ngày càng gay gắt giữa các nhà sản xuất nội địa càng làm tăng thêm áp lực. Tập đoàn Samsung Electronics của Hàn Quốc đã tuyên bố sẽ ngừng bán tivi, máy điều hòa và tủ lạnh tại Trung Quốc, qua đó chính thức rút khỏi thị trường điện tử tiêu dùng của quốc gia này.

Vụ đóng cửa Ngân hàng Baoshan ở Nội Mông năm 2019 đã kích hoạt cuộc khủng hoảng mới của hệ thống ngân hàng nông thôn và các đợt cải cách hiện nay. Ảnh: Reuters

Khủng hoảng hệ thống ngân hàng, tổ chức tín dụng nhỏ

Trung Quốc đang tiến hành cải tổ sâu rộng mạng lưới khoảng 3.600-3.800 ngân hàng và tổ chức tín dụng nông thôn, với tổng tài sản 55.000-57.000 tỉ nhân dân tệ (7.500-7.800 tỉ đô la), theo TheBanker.com. Số tài sản này chiếm 14% tổng tài sản của toàn bộ hệ thống ngân hàng và tổ chức tài chính Trung Quốc.

Trong năm 2025, cơ quan quản lý tài chính Trung Quốc đã phê duyệt giải thể hoặc sáp nhập hợp nhất gần 400 ngân hàng nhỏ, chủ yếu tập trung vào khối ngân hàng thương mại nông thôn và ngân hàng cấp thôn trấn. Trong sáu tháng đầu năm, 134 ngân hàng và tổ chức tín dụng nhỏ đã bị đóng cửa, theo Caixin Global.

Cuộc khủng hoảng tín dụng của các ngân hàng nông thôn nhỏ lẻ cũng khiến người dân lâm vào trạng thái phòng thủ. Họ đặt mục tiêu giữ tiền an toàn tại các ngân hàng lớn hơn và uy tín hơn, thay vì đổ tiền vào tiêu dùng và sản xuất hộ gia đình, theo Yicai Global.

Các hộ gia đình kiên quyết duy trì thói quen tiết kiệm. Doanh số bán lẻ, một thước đo quan trọng về chi tiêu của người tiêu dùng, chỉ tăng 1,3% trong nửa đầu năm so với cùng kỳ, chậm lại đáng kể so với mức tăng 2,4% của quí đầu năm. Giá cả các mặt hàng thiết yếu như xăng dầu tăng đã thu hẹp thu nhập khả dụng, khiến nhiều người tiêu dùng phải cắt giảm các khoản mua sắm mà họ cho rằng không thiết yếu.

Nhu cầu tín dụng của hộ gia đình cũng suy yếu trầm trọng. Vay vốn trung và dài hạn của nhóm này, chủ yếu là vay thế chấp (mua nhà) và vay mua ô tô, đã lao dốc khoảng 80% trong nửa đầu năm, chạm đáy sâu nhất kể từ khi Trung Quốc theo dõi dữ liệu này từ năm 2009.

Tình trạng ế ẩm của thị trường căn hộ đã kìm hãm nhu cầu vay thế chấp mới. Giá nhà sụt giảm tạo ra “hiệu ứng tài sản tiêu cực” dai dẳng, tiếp tục đè nặng lên các quyết định mua sắm khác.

“Phao cứu sinh” có hiệu quả?

Bắc Kinh đã tung ra các khoản trợ cấp nhằm khuyến khích người dân mua điện thoại thông minh và đồ điện tử tiêu dùng. Tuy vậy, nhiều người nói họ chưa có nhu cầu mua sắm thiết bị mới trong thời gian tới.

Kinh tế đại lục đang trượt dốc, GDP thực tế chỉ tăng 4,3% trong quí 2, giảm so với mục tiêu tăng 5% của quí 1.

Trong những tháng gần đây, PBoC đã phải hối thúc một số ngân hàng thương mại đẩy mạnh hoạt động cho vay. Tại cuộc họp ủy ban chính sách tiền tệ quí 2 hôm 4-7, ngân hàng trung ương tái khẳng định sẽ duy trì lập trường chính sách tiền tệ “nới lỏng phù hợp”.

Hiện PBoC xem lãi suất repo đảo ngược (reverse repo) kỳ hạn 7 ngày là lãi suất chính sách trọng tâm. Tuy nhiên, cơ quan này vẫn giữ nguyên mức lãi suất tham chiếu kể từ sau khi giảm 10 điểm cơ bản vào tháng 5-2025. Nhiều chuyên gia tài chính ngân hàng nhận định căng thẳng Trung Đông leo thang đã làm gia tăng áp lực lạm phát, khiến ngân hàng trung ương bị thu hẹp dư địa cho các đợt nới lỏng tiền tệ tiếp theo.

Ricky Hồ / BSA Media

Ngày đăng: 29/7/2026