Thị trường thực phẩm an toàn ở đâu?

Ba ông “vua” đi đóng phim ở tận Hà Nội, để tìm giải pháp cất cánh cho nông sản Việt. Ảnh: KH.

Tôi thấy cách gọi đó cũng đúng và hay, nhưng nay tôi có cách gọi khác vui hơn, hình tượng hơn. Ba ông “bầu”. Bầu gánh hát, theo chức năng là kết nối thu phục thành viên nhập gánh, tổ chức tuồng tích, xây dựng nội quy và kỷ luật, kéo màn hát để kinh doanh…

An toàn luôn mang lại giá trị mới

Cách gọi này do anh Hồ Quang Cua thốt lên, khi gặp các thành viên của hợp tác xã (HTX) Tân Tiến (xã Mỹ Lộc, Vĩnh Long) đang làm lúa theo tiêu chuẩn VietG.A.P. Thấy nhiều thành viên HTX này thích làm phương pháp hữu cơ, anh phân tích và động viên: làm nông theo phương pháp canh tác hữu cơ khó lắm, nên mình phải lựa các điều kiện phù hợp trước. Ví dụ, đừng lăn vô đất đang thâm canh mà làm, vì mấy chỗ bóc lột sức khoẻ của đất như vậy thường là nơi ủ mầm bệnh. Rồi anh “dỗ dành”: làm hữu cơ khó lắm, nhưng quen thì thấy dễ và có lợi nhiều bề. Phải chọn đất, chọn giống, nắm kỹ quy trình, chuẩn bị vật tư và chấp nhận kỷ luật, sự giám sát. Khi mới bắt đầu làm, gặp sâu rầy mà không được phép dùng thuốc thì mình dễ hốt hoảng. Đó là lúc mình cần được cung cấp đầy đủ phân thuốc vi sinh, hữu cơ. Ông bầu cái gánh này phải biết chuẩn bị trước, đi tìm người phân phối vật tư sẵn, tích luỹ vật tư đủ cho nhu cầu (vật tư cho cách làm hữu cơ thường khó mua vì còn ít người sử dụng, nhưng nhìn tổng thể thị trường đã hoàn toàn có đủ).Kinh nghiệm của tôi là… làm hữu cơ không bao giờ lỗ đâu, nhưng phải có người chịu khó chấp nhận phần khó, phần rủi ro về mình. Tôi làm ruộng với bà con nông dân bằng giống ST ở Sóc Trăng lâu lắm rồi, có những vùng đã liên kết làm ăn được 20 năm, không bao giờ lỗ hết. Bởi vậy tôi nói muốn làm “chuỗi”, phải có ông “bầu”.

Anh Nguyễn Lâm Viên thì cười cười phản ứng: “Vậy mà nhiều người hỏi tôi, có phải mình muốn ai phá sản thì rủ họ đi làm hữu cơ không anh Viên? Nhưng theo tôi, nguyên tắc sống còn của phương pháp hữu cơ là bảo vệ thiên nhiên, môi trường sống, từ đó bảo vệ chính mình. Nuôi cho vi khuẩn sống là bảo vệ hệ miễn dịch và tạo cân bằng trong cơ thể mỗi người. Và giữ cho hệ sinh thái thiên nhiên tốt, không bị hoá chất xâm hại cũng là giữ chung cho mọi người. Vì vậy, làm hữu cơ đâu có sập tiệm.Chỉ có… mở thêm tiệm mà thôi”.

Mở thêm tiệm? Cái “tiệm” sắp mở của ông Huy Long An (Võ Quan Huy), theo tôi còn hấp dẫn hơn công ty phân phối sản phẩm Organic của Vinamit vừa khai trương bên Mỹ. Anh Huy nói chắc mẩm, tôi dã xây dựng xong bộ tiêu chí riêng của kiểu trồng chuối xuất khẩu của Huy Long An. Giờ tôi đang bàn với bà con HTX chuối ở Trảng Bom, Đồng Nai. Tôi đưa họ về Long An thăm vườn chuối của tôi, họ nhận xét: vô vườn chuối của anh không bị sặc nồng mùi thuốc trừ sâu xịt như chỗ chúng tôi. Họ đều muốn làm ăn bền vững. Tôi hy vọng với kinh nghiệm trồng chuối lâu năm của họ, cộng với quy trình chặt chẽ tôi đưa ra để hạn chế dùng hoá chất.Nếu được áp dụng nghiêm túc, rồi đây chuyện đòi “giải cứu” chuối ở Trảng Bom sẽ không còn.

Tin vui đó khiến tôi thấy triển vọng của những chuỗi liên kết thực sự đang rất hiện thực và sáng sủa. Cũng không nhất thiết phải nhảy một bước lên làm hữu cơ ngay. Có thể từ VietG.A.P mà nâng lên dần dần, và cứ nâng tính an toàn của sản phẩm đầu ra là chắc chắn mang lại ngay giá trịmới.

Giá trị gia tăng lúa gạo từ đâu?

Và thực tế đời sống bao giờ cũng cho những khám phá thú vị. Anh Hồ Quang Cua vừa làm tôi ngạc nhiên khi thấy anh bấm may thiệt nhanh trả lời các tin nhắn tiếng Anh từ Thái, từ hiệp hội Kinh doanh lúa gạo thế giới. Như một khái niệm mới mà các bạn Thái vừa trao đổi thêm với anh…

Anh Cua nói, gạo có giá trị gia tăng cao thì phải NGON và LÀNH, chứ không chỉ có LÀNH (an toàn). Gạo, thứ mà mỗi gia đình Việt phải ăn ngày ba bữa thì trước nhất là phải ngon, chứ an toàn mà không ngon cũng khó bán. Và ngon, bắt đầu từ đâu?Từ giống, từ đất.Làm lúa hữu cơ hãy tìm giống kháng bệnh.Giống đó chỉ mạnh ở nước lợ, những vùng nuôi tôm. Con tôm ôm cây lúa. Đất phù hợp, giống tốt kháng sâu bệnh sẽ có điều kiện thu hoạch gạo ngon. Và đó là cách định nghĩa khác của giá trị gia tăng của hạt gạo. NGON ngay từ chọn đất và chọn giống, từ đầu vào, chứ không phải theo cách nghĩ hơi công thức là từ khâu chế biến. Ví dụ, đừng lăn vô đất đang thâm canh mà làm, vì mấy chỗ bóc lột sức khoẻ của đất như vậy thường là nơi ủ mầm bệnh. Đồng bằng sông Cửu Long còn 160.000 ha đất có chất phèn mặn, nước lợ có thể nuôi tôm.Đất mà nuôi tôm thì cơ quan chứng nhận kiểm tra xong có thể cấp chứng nhận hữu cơ ngay; vì đã nuôi tôm, không ai dám sử dụng hoá chất, làm chết tôm.

Một thông tin đáng mừng còn chưa được biết đến nhiều về canh tác hữu cơ ở Việt Nam. Anh Lê Quí Hoà Bình (đánh giá viên của công ty toàn cầu về đánh giá sự phù hợp tiêu chuẩn hữu cơ Control Union) cho biết, riêng công ty anh, ở đồng bằng sông Cửu Long đã chứng nhận hữu cơ cho 500ha và ở các vùng cao miền Bắc, thì hiện có rất nhiều trang trại trồng cây gia vị được doanh nhân từ Sài Gòn, Hà Nội đầu tư, nhận chứng nhận hữu cơ. Các vùng cây trồng tập trung theo từng tỉnh: Yên Bái, Lào Cai nhiều nông trường trồng quế; Lạng Sơn trồng hồi; Bắc Kạn, Cao Bằng trồng gừng; Hà Giang và Yên Bái trồng trà, trong đó có trà Shan tuyết. Các vùng trồng này đất chưa bị nhiễm hoá chất, thu hoạch rất tốt diễn ra trong… lặng lẽ.

Việt Nam đã có những “ông bầu” tự mình đầu tư kinh doanh nông sản thành công trong lặng lẽ.Họ bắt mạch nhu cầu sản phẩm hữu cơ từ thị trường trong nước và cả xuất khẩu.Nhà đầu tư này, trước nhất dám xông vào chỗ khó và nhiều rủi ro, bắt đầu từ chỗ họ hiểu thị trường. Thời buổi chuyển đổi trong tình thế hiểm nghèo và cạnh tranh ác liệt hiện nay của nông nghiệp Việt Nam cần những “gánh hát”, những chuỗi liên kết và những “ông bầu” như vậy. Từ những chuỗi liên kết này, chúng tôi ghi nhận, có một công thức chuyển đổi nền nông nghiệp chuyên kêu “giải cứu” thành nông nghiệp xanh – phát triển như sau: CHUẨN CHẤT + GIÁ TRỊ GIA TĂNG + CÔNG NGHỆ + THƯƠNG MẠI HOÁ.

Kim Hạnh (theo TGTT)

Ý kiến của bạn về bài viết

Không có chức năng bình luận cho bài viết này