11:46 - 30/01/2025

Ra thế giới với chương trình tăng tốc: ‘Made in Vietnam’

Bà Nguyễn Thị Xuân Yến, Giám đốc các “chương trình tạo tác động” của trung tâm BSA chỉ cho tôi xem gian hàng của anh Lê Minh Tiến, một thành viên trưởng thành từ cuộc thi “Khởi nghiệp Xanh, tại không gian triển lãm thành tựu TP.HCM: “Hành trình đi từ cơ sở sản xuất Mật dừa nước Ông Sáu thuở nào đến công ty Cổ phần Dừa nước Việt Nam là một nỗ lực của toàn bộ hệ sinh thái”.

Nhiều năm gần đây sản phẩm của các bạn trẻ khởi nghiệp từ tài nguyên bản địa đã có mặt tại các hội chợ quốc tế như Thaifex, Sail Thượng Hải. Ảnh: BSA Media.

Bệ phóng nào của Khởi Nghiệp Xanh?

Tôi không nhớ là mình đã họp online lẫn trực tiếp với Tiến – mật-dừa bao nhiêu lần theo yêu cầu của bà Xuân Yến. Chỉ nhớ là có những ngày ngồi nổ não với nhau để bàn chuyện làm sao có thể hoàn tất được câu chuyện tín chỉ carbon từ nỗ lực bảo tồn và mở rộng diện tích trồng dừa nước của Tiến. Có những ngày ngồi tiếp đoàn khách từ châu Âu sang, nói qua nói lại một hồi thì gọi cho Tiến, nhờ gửi ngay những hộp đường từ mật dừa nước đến quán để làm mẫu cho khách quốc tế.

Lúc đó, Tiến đến thật nhanh và kiên nhẫn ngồi giải thích về công năng của sản phẩm và giấc mơ của mình. Có những lúc cả ba chúng tôi ngồi lên kế hoạch mang mật dừa nước sang triển lãm ở Nhật sao cho hiệu quả nhất, và gửi đi hàng chục cái email để thuyết phục các đối tác quen ở xứ sở vô cùng khó tính này. Từng cơ hội nhỏ nhất được đầu tư tới cùng. Tất cả những dịp để kết nối đều được tận dụng. Tất cả các khoá học đều xin tham gia.

Tôi nghĩ, Tiến thật may mắn khi có một mentor – cố vấn đồng hành như bà Xuân Yến, người tận tuỵ dốc hết vốn liếng xã hội và năng lực của đội ngũ mình tiếp sức để tăng tốc cùng anh chàng Cần Giờ này. Và những doanh nông trẻ ở chương trình Khởi nghiệp Xanh đều xứng đáng có được cơ hội làm việc với những mentor như vậy.

Việt Nam đang nổi lên như một điểm sáng với tiềm năng to lớn về tài nguyên bản địa, cùng thế hệ trẻ nhiệt huyết, sẵn sàng dấn thân vào con đường khởi nghiệp xanh. Để biến tiềm năng thành hiện thực, một chương trình tăng tốc khởi nghiệp nông nghiệp “made in Vietnam”, với hệ sinh thái hỗ trợ toàn diện, đang dần thành hình, hứa hẹn mở ra cánh cửa hội nhập cho những giấc mơ xanh.

Một HTX nông nghiệp ở Ninh Bình đang làm ra những bánh xà phòng hữu cơ… Nhưng không có người đi cùng hành trình dài, một mình từ Ninh Bình vô tới Sài Gòn có vẻ là hết sức rồi.

“Lò ấp” Khởi Nghiệp Xanh – nơi ươm mầm tài năng bản địa

Bà Xuân Yến mang mô hình “Tăng tốc tài nguyên bản địa” đi trình bày khắp nơi, ở hầu hết các cuộc gặp gỡ cộng đồng khởi nghiệp trong và ngoài nước mà bà tham dự. Hãy hình dung một chương trình tăng tốc Khởi nghiệp Xanh, không chỉ đơn thuần là cuộc thi tìm kiếm ý tưởng, mà là một “lò ấp” thực thụ, nơi nuôi dưỡng và chắp cánh cho những tài năng trẻ. Ở đó, các startup tham gia không chỉ được trang bị kiến thức, kỹ năng, mà còn được kết nối với mạng lưới chuyên gia, nhà đầu tư, doanh nghiệp, tạo bước đệm vững chắc trên hành trình chinh phục thị trường.

Chương trình tăng tốc khởi nghiệp nông nghiệp “made in Vietnam” sẽ mang đến những giá trị đặc biệt:

– Tập trung vào tài nguyên bản địa: Khuyến khích các startup khai thác tiềm năng từ những sản vật quê hương, tạo ra sản phẩm độc đáo, từ những loại trái cây nhiệt đới, thảo dược quý hiếm đến các sản phẩm thủ công truyền thống. Ví dụ, startup có thể phát triển các sản phẩm chế biến từ quả bưởi da xanh, cà phê Buôn Ma Thuột, hay các sản phẩm thủ công mỹ nghệ từ tre, nứa,… Chẳng hạn, một hợp tác xã nông nghiệp ở Ninh Bình đang làm ra những bánh xà phòng hữu cơ vừa thơm vừa lành vừa rẻ lại vừa đẹp và giàu câu chuyện truyền thống. Câu hỏi là cơ hội nào để các bạn có thể vươn ra thế giới cùng những thương hiệu lớn? Đi một mình từ Ninh Bình vô tới Sài Gòn có vẻ là… hết sức rồi. Cần có người đi chung hành trình dài hơn.

– Phát triển bền vững: Ưu tiên những dự án thân thiện với môi trường, sử dụng công nghệ sạch, góp phần bảo vệ hệ sinh thái, ứng phó với biến đổi khí hậu. Chẳng hạn, startup có thể ứng dụng công nghệ tưới tiêu tiết kiệm nước, sản xuất phân bón hữu cơ, hay phát triển năng lượng tái tạo phục vụ nông nghiệp. Vừa rồi chúng tôi ngồi cùng chị Phan Hoàng Lan, Giám đốc Trung tâm đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp của Đại học Fulbright Việt Nam để bàn về việc hợp tác trong mô hình Impact Media Lab – một hệ thống hỗ trợ các doanh nghiệp tạo tác động xã hội và phát triển bền vững tiếp cận với hệ sinh thái “cùng ngành” này trên thế giới. Đâu có bao nhiêu khởi nghiệp nông nghiệp Việt Nam thực sự hiểu rõ cái ADN và ngôn ngữ của thế giới đầu tư trong lĩnh vực này. Không có người giúp và kết nối thì cơ hội cứ vuột trôi thôi, vì các bạn còn mãi lo… bán hàng ngoài hội chợ.

– Hội nhập quốc tế: Hỗ trợ các startup tiếp cận thị trường toàn cầu, tham gia các sự kiện quốc tế, kết nối với các đối tác nước ngoài, đưa sản phẩm Việt Nam vươn ra thế giới. Chương trình có thể tổ chức các buổi kết nối với các nhà phân phối, nhà bán lẻ nước ngoài, hỗ trợ startup tham gia các hội chợ quốc tế, tìm kiếm cơ hội xuất khẩu. Thiếu một gạch nối quan trọng, mà nói như anh Huy Nguyễn – chuyên gia thương mại hàng đầu người Việt tại thị trường Thái Lan: một đại diện bán hàng chung cho sản phẩm khởi nghiệp nông nghiệp Việt Nam tại thị trường Đông Nam Á với những chiến lược, kế hoạch phát triển kinh doanh được đầu tư và thực thi một cách bền bỉ.

Chúng tôi không biết đã mất bao nhiêu thời gian để tính toán chuyện tín chỉ carbon từ nỗ lực bảo tồn và mở rộng diện tích trồng dừa nước của Tiến. Ảnh: BSA Media.

Hệ sinh thái hỗ trợ – bệ phóng vững chắc cho startup

Để chương trình tăng tốc đạt hiệu quả tối ưu, một hệ sinh thái hỗ trợ toàn diện là điều không thể thiếu, bao gồm:

– Mạng lưới cố vấn: Kết nối các startup với những chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực nông nghiệp, kinh doanh, công nghệ, như các giáo sư, tiến sĩ đầu ngành, các doanh nhân thành đạt, sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, định hướng phát triển. Ví dụ, chương trình có thể mời các chuyên gia từ các trường đại học, viện nghiên cứu, các tập đoàn lớn trong và ngoài nước tham gia cố vấn cho startup.

– Quỹ đầu tư tạo tác động: Huy động nguồn vốn từ các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước, đầu tư vào những dự án tiềm năng, giúp startup mở rộng quy mô sản xuất, tiếp cận thị trường. Có thể kết hợp với các quỹ đầu tư mạo hiểm, các tổ chức tài chính trong và ngoài nước để tạo nguồn vốn cho startup.

– Không gian làm việc chung: Xây dựng những không gian sáng tạo, nơi các startup có thể giao lưu, học hỏi, chia sẻ kinh nghiệm, tạo nên cộng đồng khởi nghiệp năng động. Không gian làm việc chung có thể được thiết kế hiện đại, tiện nghi, với đầy đủ các trang thiết bị cần thiết.

– Hỗ trợ pháp lý: Cung cấp các dịch vụ tư vấn pháp lý, hỗ trợ startup hoàn thiện thủ tục lập doanh nghiệp, đăng ký sở hữu trí tuệ, tuân thủ các quy định của pháp luật. Có thể hợp tác với các luật sư, chuyên gia pháp lý để tư vấn, hỗ trợ các vấn đề pháp lý.

– Hỗ trợ kỹ thuật: Cung cấp các dịch vụ hỗ trợ kỹ thuật, giúp startup áp dụng các công nghệ mới vào sản xuất, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm. Có thể hợp tác với các trung tâm nghiên cứu, các viện công nghệ để chuyển giao công nghệ, hỗ trợ startup ứng dụng vào thực tiễn.

– Hỗ trợ Công cụ đo lường tác động và ESG (Môi trường, Xã hội và Quản trị): Hướng dẫn startup áp dụng các tiêu chuẩn ESG vào hoạt động kinh doanh, đảm bảo sự phát triển bền vững. Chương trình có thể tổ chức các buổi đào tạo, workshop về ESG, giúp startup hiểu rõ và áp dụng vào thực tiễn.

– Kết nối với giới đầu tư: Tạo cầu nối cho startup tiếp cận nhà đầu tư tiềm năng, thông qua các pitching, roadshow, demo day. Có thể mời các nhà đầu tư thiên thần, quỹ đầu tư mạo hiểm, các tập đoàn lớn tham gia các sự kiện kết nối với startup.

– Xúc tiến thương mại: Hỗ trợ startup quảng bá sản phẩm, tìm kiếm thị trường, xây dựng thương hiệu. Chương trình có thể tổ chức các hội chợ, triển lãm, kết nối startup với các nhà phân phối, nhà bán lẻ, hỗ trợ xây dựng website, chiến lược marketing online.

Từ những hạt mầm xanh đến giấc mơ toàn cầu

Với sự hỗ trợ của chương trình tăng tốc và hệ sinh thái, những hạt mầm khởi nghiệp xanh sẽ có cơ hội phát triển mạnh mẽ, tạo ra những sản phẩm chất lượng, mang thương hiệu Việt Nam vươn ra thế giới.

Có lẽ, thời điểm này đang hội đủ “thiên thời địa lợi nhân hoà” cho khởi nghiệp nông nghiệp, với sự chung tay góp sức của cộng đồng, chúng ta sẽ xây dựng được một thế hệ doanh nhân trẻ tài năng, góp phần đưa nền nông nghiệp Việt Nam phát triển bền vững, hội nhập sâu rộng với kinh tế toàn cầu.