10:18 - 15/04/2023

Ở đảo bắt nhum nấu cháo

Nếu bạn muốn thử cái cảm giác cô độc của vợ chồng Mai An Tiêm hay của chàng Robinson Crusoe khi đến Phú Yên thì cùng vài người bạn qua đêm tại đảo Hòn Chùa. Nơi đó Mẹ biển sẽ đãi bạn một món mà có khi bạn chưa từng thử qua: cầu gai, còn gọi là nhum hay nhím biển.

Gạch của nhím biển phải như thế này mới đạt chuẩn quốc tế.

Người Nhựt tiêu thụ nhiều nhím biển nhứt thế giới. Như thế đủ thấy món này ngon đến chừng nào. Ngày xưa, Quảng Ngãi là xứ có lẽ nhiều nhím biển nhứt, nên khi nói về sản vật, Đại Nam nhất thống chí tập 2, quyển 8 nói về tỉnh Quảng Ngãi, có đề cập đến món mắm nhum tiến vua. Hộ làm mắm này phải đóng thuế.

Ngoại hình loài vật này tròn như quả cầu, to gần bằng cái chén ăn cơm, nhiều gai tua tủa như lông nhím nên còn có tên là cầu gai hay nhím biển. Con vật này hoàn toàn không có thịt, những vệt vàng như hình sao biển ở bên trong quả cầu ấy là bộ phận sanh dục của chúng. Người Nhựt khi bắt nhím biển về họ còn “bồi dưỡng” cho các bộ phận sanh dục mà họ gọi là “uni” của chúng căng phồng lên. Trong khi đó, các bộ phận nơi con nhím biển ở các rạn san hô Việt Nam xẹp lép. Giá bán ba cọc ba đồng.

Hòn Chùa đã giới thiệu ở trên khởi đi bằng tàu cao tốc từ bãi biển Long Thủy nằm gần Quốc lộ 1A. Dã ngoại trên đảo hoang, bạn phải trang bị tận răng nào nước uống, nào ánh sáng, nào lều, dao rừng. Quanh đảo có những rạn san hô, nơi bạn có thể lặn ngắm cảnh và bắt nhím biển.Thường chúng rộ lên từ tháng tư đến tháng sáu. Đó cũng là mùa lặn nhum để sản xuất mắm của dân Quảng Ngãi.

Công bằng mà nói, trình độ ăn nhím biển của người Việt không là gì so với thế giới. So với Nhựt lại càng không có cửa. Có lẽ vậy mà gạch nhím biển ở Việt Nam rẻ. Giá thế giới một khay 150g khoảng 50USD. Hiểu biết về nhím biển lại không bao nhiêu. Nhiều người sẽ ngạc nhiên khi biết rằng miệng của nó quay xuống phía dưới và hậu môn lại ở trên đầu.

Những con nhím biển to tròn, dùng kéo cắt ra làm hai, rửa sạch rong rêu, cạo lấy phần gạch vàng ươm để nấu cháo hoặc xúp. Đơn giản hơn, chỉ cần nước cốt chanh vắt vào cho tái sơ, húp ngay tại chỗ. Vị ngọt mát. Ngoài cách ăn “dã chiến” như trên, người ta có thể nướng trên than hồng với ít mỡ hành, trứng gà, một món ăn beo béo, bùi bùi, thơm ngon, từng lấy đi bao nhiêu xuýt xoa của những người lần đầu thưởng thức.

Món cháo nhum của người dân ở Phú Yên.

Với loài hải sản này, người dân địa phương thường dùng nấu cháo hoặc um chuối. Cách làm khá đơn giản, cạo lấy phần gạch, tao qua dầu ăn, sau đó cho vào nồi cháo hoặc trộn chuối um. Sau khi um chín, thịt của nó cùng gia vị sẽ thấm đều với chuối, nêm ít lá lốt hoặc ngò gai thì mùi thơm càng đậm đà hơn. Dùng bánh tráng nướng xúc lai rai lúc còn nóng thật không gì bằng. Cháo cầu gai là một món ăn ngon miệng và bổ dưỡng. Với những người đã thưởng thức món này đều cho rằng đây là món hải sản tuyệt vời mà biển khơi đã ban tặng cho con người. Bát cháo thơm ngon với nhiều màu sắc, màu trắng của hạt gạo, màu vàng của cầu gai, màu xanh của hành lá, tất cả hòa quyện vào nhau tạo nên một hương vị hấp dẫn kích thích vị giác của thực khách.

Ăn một muỗng cháo cầu gai và cảm nhận hương vị khác lạ đặc biệt của nó, là sự tổng hòa của các hương vị ngọt, bùi, béo và đậm vị biển. Có lẽ để hân thưởng được vị biển bạn có khi phải trải nghiệm qua nhiều món, nhiều thời gian.Cái vị tanh ấy không dễ gì một lần mà thấy dễ chịu.