14:45 - 24/05/2022

Nhớ nhà ngày trở lại chợ Eden

Tôi đi từ New York tới Eden Center qua ba tiểu bang (giữa Virginia – Maryland). Ngôi chợ đậm chất Việt là biểu tượng cho sự thành công của cộng đồng người Việt tại Washington D.C. Chuyến dạo chợ lần này là món quà cho cô út trước khi vào đại học.

Khu “đồ khô” của Eden Center có đủ loại hàng hóa nhập từ Việt Nam và các nước. Ảnh: Minh Châu.

Tự tạo nguồn hàng

Trước khi tới Eden Center, ghé cảng cá Washington D.C, có chợ thủy hải sản Chesapeake Bay’s Finest, được thành lập từ 1792, mỗi ngày đón hàng chục ngàn khách. Một khu bán hàng tươi sống, khu kia nấu chín, chế biến sẵn để khách thưởng thức ngay tại chỗ. Thủy hải sản đầy ắp, cá catfish tươi rói, tôm hùm giá 15,99 đô/lb, cua 19,99 đô/lb, King Crab 49,99 đô/lb. Hàng hóa từ Việt Nam qua là hàng khô và hàng đông lạnh. Khô cá sặc rằn Cà Mau, khô cá dứa và đặc biệt khô cá đuối từ Cali chuyển qua, tính ra tiền Việt 700.000 đồng/nửa kg. Tôm khô của Mỹ 37 đô/lb không hóa chất, cao hơn tôm khô bán ở chợ Tàu gần 10 đô . “Chợ Eden” ở Virginia, tôi quen gọi như vậy, mở cửa từ 9 giờ sáng tới 11 giờ tối. Từ xa đã nghe tiếng nhạc, vào chợ nghe tiếng Việt rôm rả, không khí y như chợ ở bên nhà.Cũng giống như Việt Nam, trái cây nào xuống giá chứ sầu riêng vẫn ở trên cao. Tại đây, sầu riêng khui sẵn giá 35 đô chỉ có mấy múi, trái tươi 15,99 đô/lb. Sầu riêng đông lạnh của Thái 3,99 đô/lb. Musang King của Mã Lai cao giá nhất: 50 đô/lb. Trong chợ, măng cụt : 24,99 đô/lb, bòn bon và dâu đồng giá: 35 đô/lb, mảng cầu ta trồng tại Florida 9 đô/lb, sapoche và vú sữa đồng giá 6 đô/lb, chôm chôm còn tươi 2,98 đô/lb, dưa gang, thanh long, chuối sáp, mít… “Anh ơi, nghe nói bưởi Việt Nam qua Mỹ, sao không thấy bán?”, tôi hỏi. Người chủ khu bán trái cây nói không nghe ai nói gì, còn bưởi này từ vùng Cali chuyển qua.

Maggie, con gái tôi hỏi: “Giữa mít với sầu riêng mẹ thích loại nào?”

– “Mít 2 điểm, sầu riêng 10 điểm”, tôi cho điểm vì bây giờ dễ gì kiếm được mít mghệ, mít mật như ngày xưa.

– “Tội nghiệp mít quá”, con bé nói.

Bên nhà có lễ hội bánh dân gian.Bên đây cũng đủ loại, nào bánh tét nhưn đậu, nhưn chuối, nào xôi gấc, xôi đậu phộng, chả cốm, bánh cam. Ở đây, bánh cam giá 2 đô một cái, gói xôi giá 3,5 đô, bánh ít 1,5 đô một cái… Vậy mà hàng xôi, người ta xếp hàng dài, chờ mua 10 loại xôi, bắp hầm, chè… Bắp nếp dẻo, nóng hổi, bốc khói. Muốn ăn bánh ướt chờ 15 phút, cứ đi loanh quanh một chút thì đồ ăn mới ra lò. Các quầy bán thức ăn ghi tên món ăn và thường đánh số để lớp “con non” như Maggie nhà tôi – không biết tên món ăn thì gọi theo số.

Một tô phở 10 đô, một dĩa cơm 12 đô, một chục chả ốc giá 18 đô, vịt quay 30 đô… Thấy vậy chứ so với hamburger hay những món ăn thường ngày khác của Mỹ thì đồ ăn Việt Nam vẫn rẻ hơn nhiều.

Chợ Việt -Eden Grocery- bán đủ loại đồ khô, đủ loại mắm, gia vị, bún… Ở đây có thông lệ, hóa đơn 30 đô là được tặng một ly trà sữa hoặc một bình sữa. Nếu ở hàng xôi thì có thể chọn bất cứ món gì trong số 10 loại xôi hay bắp hầm, chè… Lò đậu hũ Thanh Son Tofu thì mua 50 đô được tặng 2 phần quà – gần 1 kg tàu hũ hay muốn món nào tặng món đó, kể cả xôi, chè… Người ở xa tới mua xong đi liền, họ kêu lại tặng quà tự chọn. Còn ông chủ chả ốc Gia Huy, bao giờ cũng cặn kẽ chỉ cách bảo quản để đồ đừng hư. Chợ bán cả cây giống, có mướp hương, mướp khía, đậu rồng, khổ qua, cà, dưa leo, đậu bắp, cà pháo… Chợ Việt bây giờ, có vẻ như được trang bị “cặp mắt đại bàng” nên nhìn ra đủ thứ nhu cầu, hàng họ đủ thứ hết.

Tiệm tàu hũ Thanh Sơn bán đủ thứ xôi chè.

Quản trị chợ Việt

Những thương hiệu như Thanh Sơn Tofu, Hương Bình Bakery, Hương Việt, mì Lacay Cholon… đã góp sức tạo ra sắc thái chợ Việt, nhưng nói như vậy là chưa đủ vì chợ Việt được vận hành theo cách quản trị không khác chợ Mỹ. Graham Eddy, Phó Chủ tịch kiêm Phó Tổng cố vấn Capital Commercial Properties, Inc, trực tiếp vận hành trung tâm mua sắm Eden Center nói với tạp chí CE-Nexus rằng Trung tâm Eden cung cấp nhiều dịch vụ, hàng hóa và thực phẩm khác nhau cho khách hàng. Có khoảng 140 doanh nghiệp thuộc sở hữu gia đình khác nhau tại Eden. Trung tâm có các nhà hàng, thẩm mỹ viện, quán cà phê, cửa hàng đặc sản (deli), cửa hàng trang sức, cửa hàng âm nhạc, một cửa hàng tạp hóa và nhiều dịch vụ khác.

Graham Eddy cùng Alan Frank, Phó Chủ tịch kiêm cố vấn chung của Eden Center, đưa ra các quyết định quản lý hàng ngày trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Chẳng hạn, làm việc với người thuê để đưa ra cách tiếp thị quảng bá hiệu quả – phổ biến nhất là thông qua trang mạng của Eden. Đặc biệt, không chỉ cung cấp thông tin chi tiết về mọi cửa hàng, các sự kiện tại Eden Center mà trang web còn cung cấp bảng thông báo cho toàn thể cộng đồng Việt Nam. Khi du khách từ New York, Philadelphia, Atlanta, bờ Tây nước Mỹ và cả Việt Nam và phần còn lại của thế giới đến, ban điều hành mong muốn mọi người cảm thấy Eden Center là nhà của họ. Và vì thế, từ việc thiết kế trung tâm với tháp đồng hồ, cổng tam quan, Eddy và Frank đều muốn khách cảm thấy như đang ở Việt Nam.

“Điều tôi thích nhất ở Eden Center là sự đa dạng của các món ăn Việt Nam”, ông Graham Eddy nói. Ông nói rằng có cơ hội gặp gỡ và nói chuyện với rất nhiều người thuộc các quốc tịch khác nhau, nhưng ông rất thích khách hàng, khách thuê và hợp tác với các tổ chức Việt Nam.Ông mong muốn Eden trở thành trung tâm mua sắm thành công nhất tại Washington DC. “Ở ngay nơi sinh sống của cộng đồng người Mỹ gốc Việt, thưởng thức nhiều món ăn Việt Nam và món thích nhất là bún, phở, bánh xèo, gỏi cuốn, cá kho nghệ và gỏi đu đủ. Nhưng không thể cho bạn biết nhà hàng nào là nhà hàng yêu thích của tôi vì mỗi nhà hàng ở đây đều có đặc sản riêng và cung cấp các loại thực phẩm có khẩu vị và thành phần rất riêng”, ông nói.

Mỗi lần đến Eden, Eddy chọn một nhà hàng khác nhau, thức ăn khác nhau. Các nhà hàng phục vụ ẩm thực từ mọi miền của Việt Nam. Các tiệm bánh Eden bán các món ăn tươi ngon của Việt Nam, các cửa hàng trang sức với giá tốt nhất, các tiệm làm đẹp với đầy đủ dịch vụ và nhiều hơn nữa. Trên thực tế, Eden đã phát triển thành trung tâm mua sắm đậm chất Việt Nam lớn nhất ở Bờ Đông và là một trong những trung tâm mua sắm hàng Việt lớn nhất và tốt nhất tại Mỹ.

Eddy và Frank đã quyên góp tiền, tổ chức các sự kiện từ thiện, dành không gian và thời gian cho các nhóm sinh viên Việt Nam, trao học bổng cho các sinh viên Việt Nam xuất sắc. “Chúng tôi được cộng đồng Việt Nam đón nhận và cảm thấy mình có nghĩa vụ phải đáp ứng sự tin tưởng đó, cống hiến cho cộng đồng mọi cơ hội”, Graham Eddy cho biết.