11:41 - 12/08/2020

Nhật Bản cảnh giác với ‘các tiêu chuẩn toàn cầu’ của Trung Quốc

Chính phủ Nhật Bản đang tỏ ra lo ngại xung quanh các tiêu chuẩn quốc tế do Trung Quốc đề xuất liên quan tới tiêu chuẩn áp dụng đối với thành phố thông minh.

Camera giám sát tại một đường phố ở Bắc Kinh. Trung Quốc có kế hoạch xây dựng hơn 100 thành phố thông minh trên khắp đất nước, trang bị đầy đủ máy ảnh nhận dạng khuôn mặt và máy bay không người lái.

Cụ thể, mới đây Trung Quốc đã đệ trình các đề xuất liên quan tới tiêu chuẩn xây dựng thành phố thông minh lên Tổ chức Tiêu chuẩn hóa Quốc tế ISO và Ủy ban Kỹ thuật Điện Quốc tế (IEC). Theo đó, Trung Quốc xác nhận ba trong số bảy đề xuất sẽ được đưa ra bỏ phiếu vào cuối năm nay. Một tiêu chuẩn mới cần siêu đa số 2/3 phiếu có thể được chính thức công nhận.

Nếu các đề xuất của Trung Quốc được thông qua và trở thành tiêu chuẩn quốc tế, theo Tokyo điều này sẽ gây ra hậu quả không chỉ cho các công ty, mà còn cả an ninh quốc gia của Nhật Bản và một số quốc gia Phương Tây.

Kể từ năm 2014, Trung Quốc đã độc lập đệ trình 16 đề xuất thành lập các ủy ban thuộc ISO và IEC, chiếm tới 25% tổng số các đề xuất thành lập. Trong khi đó, Nhật Bản chỉ gửi hai đề xuất. Theo quy định thông thường, quốc gia đề xuất ủy ban sẽ giữ chức vụ tổ chức của mình.

Nếu như Nhật Bản liên kết với Mỹ, Anh, Pháp và Đức tại các tổ chức quốc tế thì Trung Quốc lại dựa vào sự ủng hộ của châu Phi và Trung Đông. Nếu được thông qua, các tiêu chuẩn nói trên của Trung Quốc sẽ chính thức có hiệu lực sau khoảng ba năm chạy thử nghiệm.

Mặc dù các nội dung các đề xuất của Trung Quốc chưa được công khai nhưng có vẻ đều liên quan đến các hệ thống giám sát người dân, dựa trên lý do để kiểm soát dịch bệnh do những diễn biến phức tạp của đại dịch SARS-CoV-2. Các đề xuất của Trung Quốc sẽ tập trung giải quyết việc xử lý dữ liệu gắn liền với việc giám sát cư dân và theo dõi chuyển động trong các trường hợp khẩn cấp liên quan tới sức khỏe cộng đồng.

Trung Quốc đang sử dụng các ứng dụng mang tên “mã sức khỏe” để theo dõi chuyển động của người dân và hạn chế sự lây lan của virus. Nguy cơ lây nhiễm của một cá nhân được xác định bằng cách phân tích dữ liệu GPS và hồ sơ y tế của họ. Khách đến các trung tâm mua sắm và trạm trung chuyển được yêu cầu cung cấp mã sức khỏe được mã hóa màu trên màn hình điện thoại thông minh trước khi họ sử dụng dịch vụ.

Theo chính phủ Trung Quốc, mục đích hỗ trợ hoạt động y tế chính là nền tảng chiến lược của chính phủ Trung Quốc trong việc thu thập dữ liệu về công dân. Trung Quốc hiện có kế hoạch xây dựng hơn 100 thành phố thông minh trên khắp đất nước, trang bị đầy đủ máy ảnh nhận dạng khuôn mặt và máy bay không người lái.

Nhưng mặc dù Trung Quốc có đưa ra lời giải thích nào xung quanh việc thu thập dữ liệu về công dân, dù là để xây dựng thành phố thông minh, hay hỗ trợ hoạt động y tế thì quốc gia tỷ dân này cũng không nhận được sự tin tưởng hay ủng hộ từ các cường quốc khác.

Theo lập luận của Trung Quốc, các thành phố thông minh sử dụng trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn để điều hành các trung tâm đô thị theo cách tiết kiệm năng lượng. Nhưng Nhật Bản và các nước phương Tây lại theo đuổi giải pháp làm thế nào để tạo ra sự cân bằng giữa quyền riêng tư của cá nhân và sự tiện lợi của công nghệ. Theo Trung tâm dữ liệu Internet (IDC), chi tiêu toàn cầu cho các sáng kiến xây dựng thành phố thông minh sẽ tăng khoảng 20%, lên 124 tỷ USD trong năm 2020.

Đứng ở vị trí trung gian, Tổ chức Thương mại Thế giới WTO kêu gọi các thành viên xây dựng các tiêu chuẩn xây dựng thành phố thông minh trong thị trường nội địa cần dựa trên tiêu chuẩn quốc tế. Nếu các đề xuất của Trung Quốc đạt được hiệu quả, các công ty Trung Quốc sẽ có chỗ đứng ngay cả trong các lĩnh vực như đầu tư công của Chính phủ.

Về phía mình, Nhật Bản cho biết quốc gia này sẽ tìm cách có tiếng nói lớn hơn trong việc thiết lập các tiêu chuẩn quốc tế bằng cách thành lập một văn phòng cấp nội các chuyên trách vào năm tài chính 2020. Theo đó, văn phòng này sẽ có nhiệm vụ nghiên cứu và đề xuất các giải pháp, ý tưởng nhằm giúp hỗ trợ các các đại diện của Nhật Bản trong việc thành lập các ủy ban tiêu chuẩn ở các tổ chức quốc tế, cũng như đưa ra các tiêu chuẩn công nghệ chiến lược trong nước.