10:44 - 21/01/2017

Nguy cơ mất việc làm vì robot ngày càng tăng

Thị trường mở và thương mại toàn cầu được cho là nguyên nhân gây mất công việc làm trong thập kỷ qua, nhưng thực ra, theo các CEO, thủ phạm chính là do máy móc ngày càng nhiều.

Một người tham dự trao đổi với SARA, một robot trợ giúp nhận thức xã hội – khả năng thay thế công việc làm cổ trắng tương lại, trong một cuộc giới thiệu tại WEF thường niên ở Davos, Thụy Sĩ. Ảnh: TL

Trong khi các nhà lãnh đạo tập trung tại Diễn đàn kinh tế thế giới (WEF) thường niên tại Davos tán dương việc công nghệ giúp gia tăng năng suất, tuần này họ cảnh báo rằng sự thiệt hại song hành đối với công việc làm cần phải được xử lý nghiêm túc hơn.

Từ tài xế taxi cho đến các chuyên viên y tế, các công nghệ như robot học, xe tự hành, trí thông minh nhân tạo và in 3-D còn có nghĩa là ngày càng nhiều công việc làm bị đe dọa.

Chẳng hạn như Adidas đang hướng đến sử dụng in 3-D trong việc sản xuất một số mẫu giày chạy của họ.

“Công việc làm sẽ mất, công việc làm sẽ biến hóa và cuộc cách mạng này sẽ mãi kéo dài, nó sẽ không thuộc về giai cấp nào và nó đang tác động đến mọi người,” Meg Whitman, giám đốc Hewlett Packard Enterprise, khẳng định.

Cho nên trong khi những người ủng hộ Donald Trump và Brexit có thể hy vọng các chính sách mới sẽ đưa công việc làm bị mất về lại vùng Rust Belt (từ Đại Hồ đến các bang trung Tây) của Mỹ hoặc vùng công nghiệp phía bắc của Anh, các nhà kinh tế ước tính khoảng 86% công việc làm trong ngành chế tạo bị mất hiện nay là do năng suất, theo tường trình thường niên của WEF.

“Công nghệ là đại vấn đề và chúng ta không thừa nhận điều đó,” Mark Weinberger, chủ tịch công ty tư vấn EY, phát biểu hôm thứ năm. Theo ông, đang có xu hướng luôn luôn đổ lỗi cho đối tác thương mại.

Bối cảnh chính trị đang thúc đẩy các CEO lưu tâm nghiêm túc hơn đối với thách thức trong đào tạo lực lượng công nhân suốt đời để giữ vững được sự tăng trưởng theo cấp số nhân của các tiến bộ công nghệ.

“Tôi nghĩ rằng cái chúng ta đang chạm đến là một thời đại mà chúng ta có thể tìm được công việc làm thay thế suốt đời,” CEO của Microsoft Satya Nadella phát biểu với Reuters.

Một thập kỷ qua, công việc làm đã mất đi nhiều nhất khi đối mặt với công nghệ so với bất kỳ yếu tố nào khác, và John Drzik, người phụ trách về nguy cơ toàn cầu ở công ty môi giới bảo hiểm Marsh, dự báo nhiều hơn nữa.

“Đó là cái đẻ ra thách thức, đặc biệt là trong môi cảnh chính trị hiện nay,” Drzik, người tham gia soạn thảo tường trình của WEF, nhận định.

So với việc kiểm soát chặt chẽ nạn nhập cư ở các biên giới, giải quyết tác động của công nghệ tiêu hủy công việc làm là điều thậm chí có lẽ không dễ dàng hơn.

Vì trong khi nhiều công nghệ tiên tiến vẫn còn mắc mỏ so với lao động kỹ năng thấp hoặc trung bình trong thời gian tới, sự chuyển dịch có khả năng tăng tốc khi giá cả hạ xuống.

Chênh lệch giãn rộng

Các tiến bộ công nghệ đòi hỏi các chính phủ, các doanh nghiệp và các viện nghiên cứu phát triển lực lượng lao động trình độ cao và tay nghề cao, các giám đốc tại Davos đồng thuận.

Nhưng sự dịch chuyển của lao động có tay nghề cũng sẽ làm giãn rộng chênh lệch thu nhập và khiến cho bất bình đẳng sâu sắc hơn.

Jonas Rrising, CEO công ty nhân sự ManpowerGroup, lưu ý rằng thất nghiệp ở Mỹ chỉ vào khoảng 2-2,5% trong số những người tốt nghiệp đại học nhưng lại lên từ 9 đến 10% trong số những người tay nghề thấp và không có tay nghề.

“Ý tưởng cấm tự động hóa như là một phần của tiến trình phát triển trong ngành công nghiệp chế tạo, thực sự không phải chuyện nằm trong khuôn khổ thảo luận,” Prising nói.

Ông chỉ ra các chính sách ở những nước như Đan Mạch và Ý, nơi tập trung vào công việc làm của người lao động.

“Nếu chúng ta không có trách nhiệm (đối với vấn đề thay thế người lao động), chuyện sẽ càng ngày càng trầm trọng hơn,” CEO của P&G David Taylor nói.

Cơ và não

Phạm vi của các nguy cơ về công việc làm từ cái mà WEF gọi là cuộc cách mạng 4.0 đang làm mờ ranh giới giữa các lĩnh vực vật lý, kỹ thuật số, và sinh học.

Một nghiên cứu của ĐH Oxford vào 2013 cho biết gần một nửa công việc làm của Mỹ sẽ gặp rủi ro, trong khi vào 2015 Forrester Research dự báo vào khoảng 2025, công việc làm sẽ mất chỉ 7%, một số công việc làm mới sẽ thay thế các công việc làm bị mất.

Forrester dự báo vào 2019, ¼ tổng số việc làm sẽ được chuyển cho các robot phần mềm, robot cơ bắp, hoặc tự động hóa dịch vụ tự phục vụ khách hàng. Thậm chí kể cả công việc văn phòng cũng không an toàn.

“Các CEO tỏ ra tự tin một cách hợp lý rằng chúng ta sẽ không bị thay thế bởi trí khôn nhân tạo,” Inga Beale, CEO thị trường bảo hiểm London của Lloyd, nói.

“Nhưng tôi chắc chắn rằng rồi có ngày cũng bị thay!”

Khởi Thức
Theo TGTT