Ngành F&B hiện chiếm 80% tổng số thương hiệu nhượng quyền tại Việt Nam.

Thị trường nhượng quyền đang bước vào đợt thanh lọc lớn chưa từng có. Trên thực tế, mảng F&B có biên lợi nhuận gộp khá mỏng, tiêu chuẩn chỉ rơi vào khoảng 10-15%. Chính vì thế, các nhà đầu tư giờ đây cực kỳ dè chừng với những hệ thống mà công ty mẹ (bên nhượng quyền) chủ yếu kiếm lời từ việc bán thiết bị hoặc ép mua nguyên liệu với giá “trên trời”.

Động lực tăng trưởng chính của ngành nằm ở mảng đồ uống. Theo báo cáo từ Momentum Works công bố tháng 3-2026, quy mô chuỗi đồ uống tại nước ta đã vượt mốc 1,3 tỷ USD – đứng thứ 3 toàn Đông Nam Á. Trong đó, chuỗi cà phê đạt 725 triệu USD (tăng 27% so với năm 2024), riêng chuỗi trà đạt 617 triệu USD, tăng 28%.

Tuy nhiên, việc mở điểm bán quá dày đặc đã dẫn đến tình trạng “gà nhà bôi mặt đá nhau” – các cửa hàng cùng chung thương hiệu phải cạnh tranh gay gắt vì nằm cách nhau chưa tới 1 km. Hậu quả là các chuỗi lớn, tiêu biểu như Mixue, đã phải đóng cửa hơn 400 chi nhánh quốc tế (chủ yếu ở Việt Nam và Indonesia) để cắt giảm bớt các điểm bán kém hiệu quả và cân đối lại doanh thu trung bình.

Chuỗi nội thật sự lên ngôi?

Trái với sự chật vật thu hẹp của vài thương hiệu ngoại, các chuỗi đồ uống nội địa lại đang “sống khỏe” nhờ cách vận hành linh hoạt. Momentum Works ghi nhận Milano Coffee đã phình to tới 2.500 cửa hàng bằng một chiến lược rất thực tế: né các mặt bằng đắt đỏ ở trung tâm lớn, tìm mặt bằng giá rẻ, đánh sâu vào các khu dân cư và tiến về tỉnh lẻ. Tuy vậy, nhiều chuyên gia đã không đồng thuận với con số khổng lồ của chuỗi.

Những mô hình nhượng quyền nhỏ gọn và bán đa thương hiệu (multi-brand) tối ưu không gian cực kỳ tốt. Doanh thu bình quân có thể đạt khoảng 4,2 triệu đồng/m2. Nhờ cấu trúc chi phí nhẹ gánh, chủ quán có thể thu hồi vốn chỉ trong vòng 6 tháng đến 1 năm – nhanh hơn rất nhiều so với mức 2-5 năm của các mô hình truyền thống to bự.

Jollibee đã vượt qua Lotteria và KFC để trở thành chuỗi F&B hàng đầu tại Việt Nam.

Dạt về tỉnh lẻ

Giá thuê mặt bằng và tiền lương nhân viên tăng vọt ở các đô thị lớn đang đẩy dòng vốn đầu tư về các thị trường mới như Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ hay Bình Dương. Ở những nơi này, chi phí cố định dễ thở hơn, cộng thêm việc tầng lớp trung lưu đang tăng lên giúp biên lợi nhuận ổn định. Không chỉ vậy, số lượng người muốn mua nhượng quyền ở tỉnh cũng tăng do nhiều người bỏ việc đi tìm một bến đỗ khởi nghiệp an toàn hơn.

Và sự an toàn này là có cơ sở. Dữ liệu từ Focus Consulting cho thấy, nhờ được công ty mẹ ốp sẵn quy trình quản lý chuẩn, tỷ lệ “sập tiệm” của các cửa hàng nhượng quyền trong vòng 5 năm chỉ khoảng 10-20%, thấp hơn rất nhiều so với tỷ lệ rủi ro 35-50% nếu tự mở quán độc lập.

Nhượng quyền đa thương hiệu

Thị trường bán lẻ cũng đang chứng kiến sự trỗi dậy của các tập đoàn siêu nhượng quyền (mega-franchisee) như IPPG, Mesa Group hay Good Day Hospitality. Họ tìm cách mua đứt quyền phát triển và tự tay vận hành một loạt thương hiệu quốc tế cùng lúc. Chẳng hạn, IPPG nắm Domino’s, Burger King, và Popeyes. Hoặc Mesa Group quản lý Texas Chicken, MK Restaurants, và Hachiban Ramen.

Nhờ nắm trong tay nhiều chuỗi, các doanh nghiệp lớn dễ dàng tối ưu chi phí quản lý, gom chung lại để có lợi thế cực lớn khi ép giá thuê mặt bằng, đồng thời quy chuẩn hóa luôn cả khâu vận chuyển (logistics).

Tất cả những sự dịch chuyển này mở ra giai đoạn phát triển mới của thị trường nhượng quyền Việt Nam. Thị trường đã qua thời sơ khai, đang bước vào giai đoạn trưởng thành và minh bạch. Ở sân chơi mới này, ai quản lý tài sản chặt chẽ và vận hành hiệu quả ở quy mô lớn thì người đó sẽ giành phần thắng.

Theo Ricky Hồ / BSA Media

Ngày đăng: 29/6/2026

Ý kiến của bạn về bài viết

Không có chức năng bình luận cho bài viết này