Ngân hàng trung ương toàn cầu có khuynh hướng tăng dự trữ vàng trong 5 năm tới

Ngân hàng trung ương các nước có khuynh hướng gia tăng tỷ lệ vàng dự trữ trong tổng dự trữ quốc gia trong 5 năm tới, theo báo cáo ngày 16-6 của Hội đồng Vàng Thế giới (WGC). Ảnh: Nikkei Asia

Có 76 ngân hàng trung ương đã tham gia cuộc khảo sát được thực hiện từ tháng 2 đến tháng 5-2026, với hầu hết câu trả lời i được gửi về sau khi cuộc chiến Iran nổ ra vào cuối tháng 2.

84% số người được hỏi kỳ vọng tỷ lệ của vàng trong tổng dự trữ của các ngân hàng trung ương sẽ cao hơn trong 5 năm tới, so với mức 76% trong cuộc khảo sát năm ngoái. Trong khi đó, 74% dự đoán tỷ trọng dự trữ bằng đồng đô-la Mỹ sẽ giảm trong cùng kỳ.

Xu hướng giảm phụ thuộc vào đồng đô xanh trong dài hạn

Kết quả khảo sát đã nhấn mạnh xu hướng từ từ nhưng mang tính dài hạn của việc giảm bớt sự phụ thuộc vào đồng USD trong dự trữ của các ngân hàng trung ương. Theo báo cáo tháng 6 của Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB), vàng đã chiếm 27% tổng dự trữ toàn cầu vào cuối năm 2025, vượt qua trái phiếu kho bạc Mỹ. Dù vậy, tổng tài sản định danh bằng đồng đô-la Mỹ, bao gồm trái phiếu kho bạc và các loại tài sản khác, vẫn chiếm tỷ trọng lớn nhất với 42%.

Sự chuyển dịch này một phần phản ánh việc các quốc gia ngoài Mỹ đang đóng vai trò lớn hơn trong nền kinh tế toàn cầu. Những lo ngại gần đây về tình trạng nợ công và sự độc lập của Quỹ Dự trữ liên bang (Fed) đã gia tăng.

Ông Shaokai Fan, Giám đốc toàn cầu phụ trách các ngân hàng trung ương tại WGC, cho rằng: “Tất cả những yếu tố đó có thể đang nằm trong tính toán của các nhà quản lý ngân hàng trung ương khi họ cân nhắc về cơ cấu tài sản dự trữ trong tương lai”.

Thách thức đối với hệ thống “đô la dầu mỏ”

Cuộc chiến Iran cũng có thể đặt hệ thống “đô la dầu mỏ” (petrodollar) vào vòng thử thách. Đây là hệ thống quy định đồng bạc xanh được sử dụng để mua bán dầu thô, bắt nguồn từ một thỏa thuận năm 1974 khi Saudi Arabia đồng ý định giá dầu bằng đồng USD và dùng doanh thu đó để mua các tài sản bằng USD, đổi lại việc Mỹ cung cấp các bảo hộ về an ninh.

Hệ thống này vốn đã chịu áp lực từ trước khi xung đột bùng nổ, bà Mallika Sachdeva của Ngân hàng Deutsche Bank nhận định trong một báo cáo vào tháng 3: “Xung đột hiện tại có thể làm lộ rõ những rạn nứt lớn hơn, thách thức chính lược “chiếc ô bảo hộ an ninh” của Mỹ đối với cơ sở hạ tầng vùng Vịnh và an ninh hàng hải cho hoạt động thương mại dầu mỏ toàn cầu”.

Nhận định này được đưa ra trước khi thỏa thuận hòa bình mới nhất giữa Mỹ và Iran dự kiến được ký kết chính thức vào ngày 19-6 sắp tới.

Làn sóng gom vàng bất chấp biến động địa chính trị

Dữ liệu hàng tuần do Fed công bố cho thấy các ngân hàng trung ương có thể đang bán bớt trái phiếu kho bạc Mỹ. Tuy vậy, các ngân hàng liên tục mua thêm vàng ngay cả sau khi xung đột Trung Đông bắt đầu. Ông Fan cho biết điều này diễn ra bất chấp “sự hỗn loạn của chiến tranh, bối cảnh mới phức tạp hơn”. Ông tin rằng thực tế là nhiều ngân hàng trung ương cần phải bảo vệ đồng nội tệ của mình – những yếu tố lẽ ra có thể cản trở họ mua thêm vàng.

Theo dữ liệu từ WGC, các ngân hàng trung ương đã bán ròng vàng trong tháng 3, chủ yếu do Thổ Nhĩ Kỳ bán ra để ổn định tỷ giá đồng nội tệ, nhưng đã trở lại mua ròng vào tháng 4. Trong khi đó, Trung Quốc đã tăng lượng dự trữvàng đã tăng thêm 10 tấn trong tháng 5, đánh dấu mức tăng hàng tháng lớn nhất của quốc gia này kể từ tháng 12-2024.

Kết quả khảo sát cho thấy hiệu suất của vàng trong thời kỳ khủng hoảng và vai trò phòng ngừa lạm phát là những yếu tố hàng đầu thúc đẩy các ngân hàng trung ương nắm giữ kim loại quý này. Số lượng ngân hàng trung ương coi vàng là công cụ phòng ngừa rủi ro địa chính trị đã tăng lên rõ rệt so với năm ngoái.

Sự trỗi dậy của nhân dân tệ, các nền kinh tế mới nổi

Hơn một nửa số người tham gia khảo sát cho biết họ kỳ vọng tỷ lệ của đồng nội tệ của Trung Quốc sẽ tăng trong 5 năm tới. Tính đến quí 3-2025, tỷ lệ này là 1%.

Trong khi đó, 45% số ngân hàng được hỏi nhận thấy dự trữ vàng của họ sẽ tăng lên trong 5 năm tới, tăng từ mức 43% của năm ngoái. Phần lớn các nhà quản lý ngân hàng trung ương ở các thị trường mới nổi và nền kinh tế đang phát triển kỳ vọng sự gia tăng này, so với chỉ 18% ở các nền kinh tế tiên tiến.

Ông Fan cho biết khi gặp gỡ các đại diện ngân hàng trung ương tại hội nghị của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) vào tháng 4: “Mức độ quan tâm đến vàng của các ngân hàng trung ương thậm chí còn cao hơn mức tôi nhận thấy vào năm ngoái. Tôi nghĩ nhiều người trong số họ đã và đang chờ đợi cơ hội giá giảm để mua vào”.

So với các khu vực khác, nhiều ngân hàng trung ương ở Châu Á “có khả năng đầu tư vào vàng tốt hơn vì lượng dự trữ của họ lớn hơn nhiều”, ông Fan nói. Ông lưu ý rằng các nền kinh tế này có xu hướng tích lũy dự trữ từ nhiều thập niên thặng dư thương mại. Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC) là một trong những bên mua vàng lớn nhất thế giới, nhưng kim loại quý này hiện vẫn chỉ chiếm 9% tổng dự trữ của họ.

Diễn biến giá vàng và bệ đỡ nhu cầu dài hạn

Giá vàng đã giảm mạnh xuống mức thấp nhất là 4.031 USD/ounce vào đầu tháng này, từ mức hơn 5.500 USD vào đầu năm, do giá dầu neo cao làm giảm khả năng cắt giảm lãi suất của Fed. Lãi suất của Mỹ cao hơn khiến việc nắm giữ đồng USD trở nên hấp dẫn hơn so với vàng (vốn là loại tài sản không sinh lời). Sau thỏa thuận giữa Mỹ và Iran, giá vàng đã phục hồi lên trên mức 4.300 USD.

“Khi các nhà đầu tư dài hạn tiếp tục mua vào ở các mức giá thấp, vàng có thể giữ vững mức hỗ trợ gần 4.000 USD. Các ngân hàng trung ương vẫn là nguồn cầu mang tính cấu trúc quan trọng đối với vàng, góp phần tạo nên một bệ đỡ vững chắc cho giá cả bên cạnh nhu cầu mua vàng vật chất nói chung”, chiến lược gia về vàng Aron Chan thuộc  Công ty Quản lý Đầu tư State Street nhận định.

Theo Ricky Hồ/BSA Media/Nikkei Asia, WGC

Ngày đăng: 16/6/2026

Ý kiến của bạn về bài viết

Không có chức năng bình luận cho bài viết này