15:37 - 08/02/2021

Lão nông Sáu Công đổi đời nhờ chanh dây nhãn lồng

Lão nông Sáu Công (Nguyễn Hữu Công) 58 tuổi, ở ấp Phụng Sơn, xã Song Phụng, huyện Long Phú, tỉnh Sóc Trăng luôn dành ít nhất 1 phút chờ đợi mỗi khi mời ai đó nếm thử vị chanh dây nhãn lồng để biết họ nhận xét ra sao.

Lão nông Sáu Công với những sản phẩm của mình.

Say mê và sáng tạo

Dạo trước, chưa ai có giống này ngoài ông Sáu bởi đó là sản phẩm do chính tay ông ghép từ giống chanh dây Colombia do đứa cháu mang từ Úc về với nguồn gien nhãn lồng mọc hoang trong vườn nhà. Ông từng lai ghép chanh dây với gấc, với chanh địa phương nhưng đều thất bại.Ghép 5 dây, chỉ có 2 dây cho trái. Vào mùa khô, ở xã Song Phụng nước mặn xâm nhập, đất vừa phèn vừa mặn, cây có sống được thì cũng trái chua trái ngọt…

Năm 2019, chanh dây nhãn lồng lại cho trái tốt, ngọt, thanh, hương thơm thoang thoảng. Với hai dây đầu dòng, ông nhân ra 400 dây trồng trên 6.000 m².Giá bán lẻ 100.000 đồng/kg, bán cho lái 80.000 đồng/kg chanh dây loại 1 (14 – 17 trái/kg), loại 2 giá bán chịu lép một chút, còn 30.000 – 40.000 đồng/kg, sản lượng khoảng 12 tấn.Thu hoạch bao nhiêu cũng không đủ bán. Cùng lúc ông Sáu có hai nguồn lợi chính: cây giống giá dao động từ 70.000 – 100.000 đồng/dây, và trái chanh dây nhãn lồng.

Chanh dây từ lúc trồng (mỗi dây cách nhau 2 – 2,5m) tới khi cho trái khoảng 3 tháng, tới tháng thứ 6 – 7 thì bắt đầu thu hoạch, bình quân mỗi dây thu hoạch từ 15 – 30kg/năm. Chi phí làm giàn (tre và dây cáp) chỉ khoảng 1,5 triệu đồng/công. Ông Sáu làm hệ thống tưới nước tự động điều khiển bằng điện thoại di động, đỡ mất công tưới. Con trai ông sửa lại vườn, nhân giống trên quy mô 3.000m² ở huyện Long Phú, vị trí cặp đường Nam Sông Hậu để tiện cho khách tham quan.

Ông Sáu mừng lắm khi bán được hơn 11.000 cây giống từ năm 2019 tới nay. Đi hội chợ, kết nối cung cầu, hay những đoàn tham quan ghé qua vườn mua về, hoặc lái tới mua mỗi ngày một chuyến xe. Chưa bao giờ ông thấy vui như lúc này. “Tui muốn nông dân giống như tui chịu thay đổi, tìm cây độc đáo, lạ và có hướng đi riêng để không phải lệ thuộc”, ông Sáu nói.

Học hỏi để thành công

Suy nghĩ rất thật, rất chân quê nhưng một ngày nào đó việc làm ăn khiến ông phải nghĩ tới bản quyền, thủ tục đăng ký sở hữu trí tuệ, thì mọi thứ lại rối như canh hẹ.

Ông Sáu Công bảo “Từ hồi nhỏ tui đã chí thú học hỏi, bây giờ vẫn ham học và đang học cách lên mạng bán hàng, làm mã phản hồi nhanh (QR code) để người mua dễ truy xuất nguồn gốc. Mỗi lần hội chợ, tôi mang cây giống đi giới thiệu tự mình “live stream” trên mạng xã hội để giao lưu, mua bán.Sở Khoa học – công nghệ Sóc Trăng hứa sẽ giúp đăng ký bảo hộ bản quyền giống chanh dây ngọt Sáu Công, nhưng họ nói phải chịu khó chờ hướng dẫn”.

Rảnh ngồi trò chuyện, ông Sáu Công kể ông từng là bộ đội tình nguyện ở Campuchia 4 năm, phục viên về quê làm ruộng.Trồng dưa hấu từng thành công, tự thấy không bền bởi giá cả bấp bênh.Từng nhận nhiều giải thưởng nông dân sản xuất giỏi và là một trong những nông dân ứng dụng “nấm xanh” diệt rầy nâu. Ông Sáu bộc bạch: Gia đình tôi không thuộc diện được hỗ trợ, nhưng có khóa học nào về nông nghiệp là tui tự nguyện đăng ký. Thầy cô thấy vậy hay kêu tôi đi học khi có lớp mới, nhờ đó biết chanh dây có dược tính.

Chanh leo thuộc họ lạc tiên (passiflora), tên khoa học Passiflora incarnata, danh pháp khoa học hai phần là Passiflora edulis, có bà con thân tộc với nhãn lồng. Chanh dây leo giàu beta caroten, kali và xơ tiêu hóa. Nước chanh dây giàu vitamin C, tốt cho người bị áp huyết cao. Nước ép từ chanh dây có tác dụng ngăn chặn sự phát triển của tế bào ung thư nhờ những chất hợp chất phytochemical tìm thấy trong phần “cơm”. Các a xít phenolic và flavonoid có tác dụng ngăn ngừa bệnh tim mạch và chống nhiễm trùng. Tìm hiểu kỹ các tư liệu, ông Sáu đã phát hiện mối liên hệ họ hàng của chanh dây leo và nhãn lồng. Phải kết hợp chúng lại để phát huy mọi giá trị quý báu.

Đó mới chỉ là mở đầu của hướng làm ăn mới. Lâu nay, nông dân thường làm giống nhau, bắt chước, lặp lại nhau nên dẫn tới tình trạng đụng hàng, ít cạnh tranh, khó phát triển. Ông Sáu muốn thoát ra tìm con đường riêng, lối đi của riêng mình. Mày mò tìm tòi, chịu khó, sáng tạo, kết quả là có được giống chanh dây nhãn lồng độc đáo đem lại giá trị kinh tế cao. Và ông đã thành công.