Khởi nghiệp Xanh 2025: Từ ‘phòng thí nghiệm thực tiễn’ đến thử thách ‘thị trường’

Ban Giám khảo Vòng Chung kết cuộc thi Khởi nghiệp Xanh 2025. Ảnh: BSA Media.

Bảng A: Không chỉ là sân chơi, mà còn là “phòng thí nghiệm thực tiễn”

Ấn tượng mở màn thuộc về nhóm Green Vines (Lâm Đồng) với dự án “Phát triển xơ dừa thô từ Bình Định kết hợp phế phụ phẩm nông nghiệp làm viên nén ươm cây”. Dự án biến vỏ cà phê, vỏ macca – vốn bị bỏ đi – thành giá thể trồng cây thay thế bầu nilon, hướng tới nông nghiệp hữu cơ.

Ông Nguyễn Đình Tùng, Tổng giám đốc Vina T&T Group, đánh giá cao: “Nếu mô hình này triển khai ở Bến Tre, tôi sẵn sàng hỗ trợ máy móc để cùng phát triển chuỗi giá trị xanh cho nông dân”.

Giám khảo Nguyễn Tiến Trung (Chủ tịch NSCI) cho biết thị trường giá thể Việt Nam có thể đạt 7,5–20 triệu USD và khuyến khích nhóm đầu tư mạnh hơn vào công nghệ.

Từ Đồng Tháp, nhóm Trần Quảng Minh – Võ Phương Thảo giới thiệu dự án “Matcha Sen Đồng Tháp”, kết hợp matcha với hạt sen – biểu tượng văn hóa Việt – để tạo thức uống lành mạnh, hướng tới thị trường xuất khẩu.

Giám khảo Nguyễn Phi Vân (Chủ tịch Mạng lưới Đầu tư Thiên thần Đông Nam Á) nhận xét: “Ý tưởng kết hợp yếu tố bản địa với xu hướng toàn cầu rất hay, nhưng cần làm rõ giá trị khác biệt và tính ứng dụng thực tế”.

Giám khảo Nguyễn Lâm Viên – Chủ tịch HĐQT Vinamit, phân tích điểm mạnh yếu của các dự án.

Ở Phú Thọ, dự án “Rừng Hạnh Phúc” của Nguyễn Trường Sinh xây dựng mô hình VACRDL (Vườn – Ao – Chuồng – Rừng dược liệu – Du lịch) – kết hợp nông nghiệp tuần hoàn với du lịch sinh thái, tạo sinh kế cho người dân tộc Thái. Ông Nguyễn Đình Tùng khen: “Dự án không chỉ trồng cây mà còn trồng niềm tin vào nông nghiệp hữu cơ”.

Tại Cần Thơ, dự án “Xáo tam phân – Bảo vệ sức khỏe bền vững” của Võ Hoàng Huy ứng dụng công nghệ chưng cất chân không, tạo trà hòa tan từ dược liệu quý. Giám khảo Phan Văn Minh khuyến nghị nhóm bổ sung kiểm nghiệm lâm sàng để tăng độ tin cậy.

Cũng ở Cần Thơ, mô hình “Nuôi dế tuần hoàn từ phụ phẩm nông nghiệp” của nhóm Võ Quốc Hưng – Nguyễn Thanh Hòa – Nguyễn Hoài Phong gây chú ý nhờ tận dụng phế phẩm làm thức ăn, tạo bột dế, phân dế và bánh phồng dế – vừa bảo vệ môi trường, vừa tạo sinh kế cho người yếu thế.

Đại diện Gia Lai, dự án “Dầu phộng nguyên chất” của Phan Thị Mai phát triển chuỗi sản xuất bền vững, tận dụng phụ phẩm làm viên nén sinh khối. Ông Nguyễn Tuấn Quỳnh (Chủ tịch Saigon Books) khuyên nhóm “Hãy kể câu chuyện thương hiệu từ vùng nguyên liệu đến bàn ăn, nhấn mạnh yếu tố minh bạch và bản địa”.

Đinh Văn Nam tự tin với ý tưởng viên nén từ vỏ tỏi. Ảnh: BSA Media.

Buổi chiều, không khí tại Dinh Thống Nhất (TP.HCM) sôi động với năm dự án còn lại của bảng A.

Mở đầu là “Làng nghề bánh phồng Sơn Đốc – Giữ hồn quê giữa thời hiện đại” (Vĩnh Long) – hướng đến bảo tồn làng nghề truyền thống và phát triển sản phẩm OCOP, với bao bì – logo – chiến lược marketing đậm bản sắc.

Giám khảo Nguyễn Tuấn Quỳnh góp ý: “Quan trọng là truyền thông để thương hiệu gắn liền với địa phương, để người tiêu dùng tự hào về sản phẩm quê hương”.

Tiếp đó, dự án “COCOSOIL – Đất lành từ vỏ dừa xanh” (Hà Nội) trình bày mô hình sản xuất đất sạch hữu cơ và pallet nén từ vỏ dừa – ứng dụng năng lượng mặt trời, tiết kiệm đến 50% chi phí năng lượng. Giám khảo đánh giá cao tiềm năng, song khuyến nghị nhóm tính kỹ bài toán nguồn cung và công suất máy móc.

Không gian trừng bày và giới thiệu sản phẩm của các dự án tại Dinh Thống nhất thu hút đông đảo khách tham quan mua sắm. Ảnh: BSA Media.

Dự án “Thức ăn chăn nuôi từ bột vỏ sầu riêng lên men” (Vĩnh Long) gây chú ý bởi hướng đi mới: tận dụng phụ phẩm sầu riêng làm thức ăn sinh học, giảm rác thải và khí nhà kính. Ông Nguyễn Lâm Viên (Vinamit) nhấn mạnh: “Phần lên men cần có công thức riêng, được bảo hộ để tránh bị sao chép”.

Từ Quảng Ngãi, dự án “Trồng Tre – Giải pháp ESG hướng đến Net Zero” đặt mục tiêu phủ xanh 2.000 ha tre sinh thái, hấp thụ 1,2 triệu tấn CO₂. Giám khảo nhận định đây là hướng đi đáng chú ý nhưng cần kết hợp xen canh và xác định rõ thị trường đầu ra.

Khép lại bảng A là dự án “Niion Biomass Energy – Năng lượng sinh học từ vỏ tỏi” (TP.HCM), sản xuất viên nén sinh học thân thiện môi trường. Dù doanh thu bước đầu chỉ 360 triệu đồng, dự án hướng tới xuất khẩu sang Úc, Hàn, Nhật. Giám khảo khuyến nghị nhóm minh bạch số liệu tài chính và mở rộng nguồn nguyên liệu để đảm bảo ổn định sản xuất.

Từ các phần trình bày, có thể thấy Khởi nghiệp Xanh 2025 không chỉ là sân chơi sáng tạo, mà còn là “phòng thí nghiệm thực tiễn” để các dự án được soi chiếu, phản biện và hoàn thiện. Mỗi lời góp ý của giám khảo trở thành bài học thực tế cho hành trình khởi nghiệp bền vững.

Các dự án còn được sự dõi theo của một “ban giám khảo” đặc biệt là các nhà tài trợ cho cuộc thi đồng thời có thể là các nhà đầu tư thiên thần tiềm năng. Ảnh: BSA Media.

Bảng B: Khi sản phẩm xanh bước vào thị trường

Chiều cùng ngày, bảng B – dành cho doanh nghiệp khởi nghiệp đã thương mại hóa sản phẩm dưới 5 năm – tiếp tục tạo không khí sôi nổi. Các dự án không chỉ thuyết phục bằng ý tưởng mà còn bằng chiến lược thị trường và mô hình tài chính.

Dự án “Nocas Most – Mỹ phẩm xanh từ xương rồng Nopal” (Đắk Lắk) của nhóm Trần Văn Vũ – Huỳnh Dự – Nguyễn Thị Thư giới thiệu thương hiệu mỹ phẩm thiên nhiên với công nghệ chiết enzyme độc quyền, hướng tới doanh thu 16 tỷ đồng vào 2028.

Giám khảo Nguyễn Cẩm Chi cảnh báo: “Doanh thu hiện chưa tới một tỷ mà đặt mục tiêu nhiều tỷ là quá tham vọng. Hãy hợp tác với doanh nghiệp lớn để từng bước mở rộng”.

Ông Nguyễn Lâm Viên (Vinamit) gợi ý nhóm nên “học cách kể chuyện thương hiệu gần gũi, tự nhiên để chạm cảm xúc người tiêu dùng”.

Dự án “Hương Vị Nhà Thiền” (Đồng Nai) gây thiện cảm nhờ thông điệp nhân văn: 80% lợi nhuận dành cho thiện nguyện “Bữa ăn 0 đồng”. Giám khảo khuyến nghị nhóm mở rộng kênh thương mại điện tử và thêm yếu tố tương tác giới trẻ – chẳng hạn chiến dịch “10.000 bữa cơm yêu thương”.

Dự án Hương vị Nhà thiền chiếm được nhiều cảm tình từ tính nhân văn giản dị. Ảnh: BSA Media.

HTX Mỹ Long (Bến Tre) giới thiệu chuỗi sản xuất khép kín chanh không hạt, tận dụng toàn bộ trái để tạo sản phẩm nước cốt, mứt, xà phòng hữu cơ, đạt chứng nhận OCOP 4 sao. Giám khảo góp ý cần cải tiến bao bì và điều chỉnh vị ngọt tự nhiên để phù hợp khẩu vị.

Từ Thái Nguyên, dự án “Trà Cánh Hạc Bạch Vân” gây ấn tượng với mô hình trà sinh thái kết hợp du lịch trải nghiệm. Đại diện Bùi Thị Mai cho biết 80% doanh thu đến từ trà sạch, 20% từ du lịch. Giám khảo khuyên nhóm nên tập trung mở rộng vùng nguyên liệu thay vì phân tán vào du lịch, đồng thời chuẩn hóa theo tiêu chuẩn hữu cơ Việt Nam.

“Trà Cánh Hạc Bạch Vân” gây ấn tượng với mô hình trà sinh thái kết hợp du lịch trải nghiệm.

Từ Hà Nội, nhóm Trương Thị Hải Thuận – Phạm Thị Thúy – Phạm Thị Tuyến trình bày dự án “Bột Dưỡng Sinh Thuận Việt”, theo triết lý ăn lành – sống khỏe, dùng thảo dược tự nhiên và công thức cổ truyền. Giám khảo đánh giá dự án có nền tảng tốt, nhưng cần làm rõ thông điệp “ai nên dùng – vì sao cần dùng” để nổi bật trên thị trường.

Khép lại bảng B là “Bittersweet Chocolatier – Phú Quốc Chocolate” (An Giang) của Huỳnh Hoàng Nhật Trường, mang tinh thần sáng tạo trẻ – kết hợp nghệ thuật làm chocolate thủ công với du lịch trải nghiệm. Giám khảo đánh giá cao bao bì, câu chuyện sản phẩm và gợi ý nhóm học hỏi mô hình “chocolate–coffee experience” quốc tế để biến Bittersweet thành điểm đến du lịch độc đáo của Phú Quốc.

Sau hai vòng thi ngày 26/10, Khởi nghiệp Xanh 2025 đã cho thấy bức tranh đa sắc về khởi nghiệp Việt: trẻ trung, bản lĩnh và đầy trách nhiệm với môi trường. Từ phế phụ phẩm đến mỹ phẩm thiên nhiên, từ làng nghề đến năng lượng sinh học, các dự án không chỉ tạo ra sản phẩm mới mà còn kiến tạo giá trị xã hội – kinh tế tuần hoàn, giảm phát thải, gìn giữ văn hóa bản địa.

Ý kiến của bạn về bài viết

Không có chức năng bình luận cho bài viết này