15:19 - 03/07/2018

Khi bằng đại học là điều kiện kinh doanh

Nếu các nước trên thế giới cũng áp dụng quy định nghiêm ngặt kiểu này thì Bill Gates đã không thể làm tổng giám đốc Microsoft, Steve Jobs không thể điều hành Apple, Mark Zuckerberg không thể sáng lập Facebook…

Báo chí đưa tin VCCI (Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam) đề nghị bỏ yêu cầu giám đốc doanh nghiệp dịch vụ đòi nợ phải có bằng đại học trở lên, thuộc một trong các ngành: kinh tế, quản lý, pháp luật, an ninh.

Nguyên do là bởi Bộ Tài chính đang lấy ý kiến cho dự thảo một nghị định sửa đổi bổ sung nhiều nghị định khác, trong đó có Nghị định 104/2007 về kinh doanh dịch vụ đòi nợ.

Ở đây có một điểm khá kỳ lạ: Nghị định 104 ra đời từ năm 2007 đã từng quy định ở điều 14 rằng “người quản lý và giám đốc chi nhánh của doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ đòi nợ” phải “có trình độ học vấn từ đại học trở lên”. Sau đó đến năm 2017, Bộ Tài chính đã công bố dự thảo một nghị định sửa đổi Nghị định 104 này, trong đó bỏ hết các điều kiện kinh doanh như vốn điều lệ, bằng cấp của giám đốc… chỉ còn giữ lại điều kiện an ninh trật tự. Không hiểu vì sao đến lần này, dự thảo mới nhất lại đưa ra các điều kiện kinh doanh như cũ, gồm vốn điều lệ 2 tỉ, giám đốc phải có bằng đại học, nhân viên phải có bằng trung cấp trở lên…

Đề nghị của VCCI hoàn toàn hợp lý bởi dịch vụ đòi nợ đâu có đặc thù gì để đòi hỏi giám đốc phải có bằng đại học! Không lẽ giám đốc tốt nghiệp từ một đại học kinh tế sẽ đòi được nợ nhiều hơn; hay một giám đốc có bằng luật sẽ không thuê xã hội đen đòi nợ trái phép?

Thật ra, tiêu chuẩn giám đốc doanh nghiệp phải có bằng đại học được áp dụng trong khá nhiều ngành nghề và đa phần các yêu cầu này là không cần thiết. Chẳng hạn, ngay trong dự thảo nói trên của Bộ Tài chính, đối với việc kinh doanh trò chơi điện tử có thưởng dành cho người nước ngoài thì người quản lý, điều hành có trình độ đào tạo tối thiểu từ đại học trở lên! Không biết có trường đại học nào dạy nghề kinh doanh casino hay không?

Nếu các nước trên thế giới cũng áp dụng quy định nghiêm ngặt kiểu này thì Bill Gates đã không thể làm tổng giám đốc Microsoft, Steve Jobs không thể điều hành Apple, Mark Zuckerberg không thể sáng lập Facebook… Thật ra danh sách những người chưa lấy được bằng đại học mà làm CEO các doanh nghiệp lớn còn dài lắm như Evan Williams của Twitter, Richard Branson của hãng Virgin, Michael Dell của hãng Dell… Đó là bởi giám đốc là một nghề cần nhiều kỹ năng, nhiều bí quyết, nhiều tâm huyết nhưng tấm bằng đại học không hề là vật bảo chứng. Giám đốc chưa một ngày ngồi ở giảng đường đại học vẫn có thể thuê các tiến sĩ làm việc cho mình chừng nào họ thuyết phục được những người có bằng cấp cao hơn họ đầu quân cho họ.

Quan trọng hơn hết, có bằng đại học hay không hãy để cổ đông, người góp vốn hình thành nên doanh nghiệp lo bởi đó là tương lai của doanh nghiệp họ. Những vị trí cần chuyên môn, nghiệp vụ, họ sẽ phải tuyển cho được người có chuyên môn, nghiệp vụ tương ứng theo yêu cầu đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng. Nhà nước không việc gì phải đặt ra điều kiện kinh doanh để rồi tốn công, mất sức làm công việc giám sát, cấp phép, rồi thanh tra, kiểm tra đủ kiểu. Hãy để khách hàng là người giám sát sau cùng bằng bàn tay trả tiền mua hàng hóa hay dịch vụ hay đôi chân bỏ đi tìm nơi khác như người ta từng bỏ tiền ra mua iPhone mà không cần biết Steve Jobs có bằng đại học hay chưa!

Theo TBKTSG