10:47 - 12/09/2026

Khai mạc vòng bán kết Cuộc thi Khởi nghiệp Xanh khu vực Miền Trung – Tây Nguyên: 25 dự án hướng đến những mô hình kinh tế xanh

25 dự án bước vào vòng bán kết Cuộc thi Khởi nghiệp Xanh lần thứ 12 – khu vực Miền Trung và Tây Nguyên mang đến những sản phẩm từ nguyên liệu bản địa. Đằng sau vỏ sầu riêng, lõi thân ngô, lá bàng biển hay phụ phẩm cá ngừ là những nỗ lực tìm lời giải cho bài toán chất thải, chế biến sâu, sinh kế và hạ tầng của nền kinh tế xanh.

Ngày 12/9, tại Bảo tàng Thế giới Cà phê, Đắk Lắk, vòng bán kết Cuộc thi Khởi nghiệp Xanh lần thứ 12 – 2026 khu vực Miền Trung và Tây Nguyên chính thức khai mạc.

25 dự án đến từ Đắk Lắk, Gia Lai, Khánh Hòa, Lâm Đồng, Quảng Ngãi và Đà Nẵng bước vào hai ngày tranh tài. Nhưng trước khi các dự án bước vào phần thi, những câu chuyện về hành trình đồng hành với người trẻ khởi nghiệp và sự thay đổi của chính các dự án qua từng mùa thi đã được đặt ra.

Từ hành trình khởi nghiệp đến một “trường học” thực tiễn

Phát biểu tại vòng bán kết, bà Nguyễn Tuệ Anh, đại diện Tập đoàn Trung Nguyên Legend, Trợ lý Giám đốc điều hành Công ty cổ phần Đầu tư Trung Nguyên, nhắc lại hành trình đồng hành với thanh niên và các hoạt động hỗ trợ khởi nghiệp của Trung Nguyên.

Theo bà Tuệ Anh, từ những năm đầu khởi nghiệp, Tập đoàn Trung Nguyên đã xác định vai trò của thanh niên đối với vận mệnh quốc gia. Từ năm 2012, Trung Nguyên triển khai Hành trình Từ Trái tim và các hoạt động hướng đến việc khơi dậy khát vọng khởi nghiệp, kiến quốc trong thanh niên Việt Nam.

Trong nhiều năm, chương trình đã tổ chức các hoạt động giao lưu, trao tặng sách và hỗ trợ đào tạo khởi nghiệp cho học sinh, sinh viên trên toàn quốc.

Riêng trong năm 2026, Hành trình Từ Trái tim tiếp tục đi qua gần 5.000 km, đến với 19 tỉnh, thành vùng núi cao, vùng sâu, vùng xa và biên giới, lan tỏa tinh thần khởi nghiệp, kiến quốc đến học sinh, sinh viên, cán bộ và chiến sĩ.

Bà Nguyễn Tuệ Anh cho rằng không gian tổ chức vòng bán kết tại Bảo tàng Thế giới Cà phê cũng mang đến một ý nghĩa đặc biệt. Đây là nơi gắn với câu chuyện của ngành cà phê Việt Nam, đồng thời là không gian để những người trẻ gặp gỡ, học hỏi và kết nối.

Với các dự án bước vào vòng bán kết, cuộc thi là cơ hội để tiếp tục phát triển ý tưởng, hoàn thiện dự án và tìm kiếm những giá trị có thể tạo ra cho cộng đồng.

Sự đồng hành ấy, theo bà Vũ Kim Hạnh, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam Chất lượng Cao, Giám đốc Trung tâm BSA, cũng là một phần quan trọng giúp Khởi nghiệp Xanh duy trì hành trình trong nhiều năm.

Bà Kim Hạnh nhắc đến sự hỗ trợ của Trung Nguyên đối với cuộc thi từ những ngày đầu và cho rằng việc các doanh nghiệp, chuyên gia cùng đồng hành lâu dài tạo thêm điều kiện để chương trình tập trung vào điều quan trọng nhất, thực chất của khởi nghiệp.

Theo bà Kim Hạnh, qua từng năm, các nhóm khởi nghiệp đang tiến sâu hơn vào những nhu cầu và vấn đề lớn của đời sống. Ban tổ chức không đặt ra những vấn đề để yêu cầu người trẻ phải giải quyết, nhưng từ chính quá trình sống, làm việc và quan sát thực tế, các nhóm đang tự tìm đến những bài toán đó.

Bà Kim Hạnh dẫn lại cách chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan nhìn về Khởi nghiệp Xanh, đây là một “trường học thực chiến” dành cho doanh nghiệp. Ở đó, các dự án không chỉ đến để tranh giải.

Họ học qua từng vòng thi, qua các chương trình tập huấn, qua những lần trình bày và phản biện với chuyên gia. Từ đầu năm đến khi kết thúc cuộc thi, các nhóm có cơ hội tiếp tục được hướng dẫn về kỹ năng, kiến thức, kinh nghiệm và đặc biệt là cách nhìn nhận, lựa chọn và xử lý vấn đề.

Câu chuyện về một thí sinh từng bị loại ở mùa trước nhưng vẫn quay lại cuộc thi vì cho rằng “thi là học” cũng phần nào cho thấy tinh thần này. Và chính từ cách tiếp cận đó, những thay đổi trong các dự án năm nay trở nên đáng chú ý.

Không gian khai mạc tại Bảo tàng Thế giới Cà phê Trung Nguyên

Vũ Kim Hạnh, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam Chất lượng Cao phát biểu tại sự kiện

Bà Nguyễn Tuệ Anh, đại diện Tập đoàn Trung Nguyên Legend, Trợ lý Giám đốc điều hành Công ty cổ phần Đầu tư Trung Nguyên

Khi phụ phẩm trở thành nguyên liệu

Trong 25 dự án của khu vực Miền Trung và Tây Nguyên, có một dòng chảy khá rõ: từ khai thác nguyên liệu sang chế biến sâu, tận dụng phụ phẩm và xây dựng những mô hình kinh tế tuần hoàn.

Bà Vũ Kim Hạnh cho rằng đây là một bước tiến đáng chú ý của các dự án.

Nếu trước đây các nhóm thường tập trung vào việc khai thác và chế biến nguyên liệu bản địa, thì năm nay đã xuất hiện những dự án đi vào các vấn đề có tính hệ thống, gắn với những ngành hàng và bài toán chung của nền kinh tế. Sầu riêng và cà phê là hai ví dụ.

Đây đều là những ngành hàng xuất khẩu quan trọng của Việt Nam, nhưng phía sau những sản phẩm xuất khẩu ấy còn là hàng loạt câu hỏi về chế biến, chất thải, công nghệ và hạ tầng.

Tại Đắk Lắk, dự án “Chuyển hoá vỏ sầu riêng thành Biochar, giấm gỗ, phân bón hữu cơ bằng công nghệ nhiệt phân yếm khí toàn phần” bắt đầu từ chính phần vỏ của loại trái cây này.

Vỏ sầu riêng vốn là một phần phụ phẩm trong quá trình tiêu thụ và chế biến. Dự án đặt vấn đề biến phần phụ phẩm đó thành những sản phẩm mới, trong đó có Biochar, giấm gỗ và phân bón hữu cơ.

Cũng tại Đắk Lắk, B-ECO – Giải pháp vật liệu sinh học từ lá bàng biển thay thế nhựa dùng một lần tiếp cận bài toán theo hướng khác: tìm kiếm vật liệu tự nhiên để thay thế một phần các sản phẩm nhựa dùng một lần.

Ở Lâm Đồng, DaNo Eco – Hạt xốp từ lõi thân ngô cũng bắt đầu từ một nguồn phụ phẩm nông nghiệp.

Còn tại Khánh Hòa, BioLoop – Nền tảng kết nối và điều phối phụ phẩm nông nghiệp tuần hoàn đưa câu chuyện lên một cấp độ khác. Thay vì chỉ xử lý một loại phụ phẩm, dự án đặt vấn đề kết nối các nguồn phụ phẩm và điều phối chúng vào một chu trình sử dụng mới.

Một dự án khác của Khánh Hòa là Upcycling Tunava, hướng đến gia tăng giá trị cho phụ phẩm chế biến cá ngừ đại dương theo định hướng kinh tế tuần hoàn không chất thải.

Khánh Hòa có lợi thế về kinh tế biển và chế biến thủy sản. Vì vậy, câu chuyện của Tunava không dừng ở sản phẩm thủy sản chính, mà tìm cách đưa phần phụ phẩm vào một chu trình giá trị mới.

Những dự án này có thể khác nhau về nguyên liệu, công nghệ và thị trường. Nhưng cùng đặt ra một câu hỏi: làm thế nào để giảm lượng tài nguyên bị bỏ phí và tạo thêm giá trị từ những gì đang có sẵn?

“Xanh” có thể nằm trong cách sử dụng nguyên liệu, cách xử lý phụ phẩm, cách tổ chức sản xuất và cả cách xây dựng một mô hình kinh doanh có khả năng vận hành lâu dài.

Từ nguyên liệu bản địa đến sinh kế

Một hướng đi khác xuất hiện khá rõ trong các dự án năm nay là gắn tài nguyên bản địa với sinh kế địa phương.

Tại Quảng Ngãi, Lysotra – Bột nêm hải sản đa dụng từ nguồn thủy sản bản địa Quảng Ngãi theo mô hình chế biến sâu, tận dụng phụ phẩm và giảm thiểu ô nhiễm môi trường kết hợp nguyên liệu địa phương với chế biến sâu và giảm chất thải.

Tại Đà Nẵng, dự án Nâng cao giá trị gừng Tiên Phước – Tạo sinh kế bền vững cho phụ nữ miền núi đặt trọng tâm vào một loại nông sản địa phương và nhóm hưởng lợi cụ thể là phụ nữ miền núi.

Ở nhóm dự án về dược liệu và sản phẩm chăm sóc sức khỏe, Gia Lai có Tinh dầu lăn thảo dược và giá trị sức khỏe từ cây bạc hà; Khánh Hòa có Xatapha BioHerb – Nâng tầm dược liệu Xáo Tam Phân Ninh Hòa; Đà Nẵng có Go Noi Herbal Wellness.

Điểm chung của những dự án này là nguyên liệu địa phương chỉ là điểm khởi đầu.

Để tạo ra giá trị kinh tế, nguyên liệu cần được chuẩn hóa, chế biến, xây dựng thương hiệu và đưa vào một chuỗi giá trị có khả năng tạo thu nhập bền vững.

“Xanh” không còn là câu chuyện của riêng một sản phẩm

Tại vòng bán kết năm nay, sự đa dạng của các dự án cũng cho thấy phạm vi của khái niệm khởi nghiệp xanh đang mở rộng.

Ở Đắk Lắk, Va Eco Roastery – Hệ thống xưởng rang cà phê thông minh không phát thải tập trung vào công nghệ và giảm phát thải trong khâu rang.

Trong khi đó, Chợ Cà Phê – Nền tảng hạ tầng số cho ngành cà phê Việt Nam lại tiếp cận ngành hàng từ góc độ số hóa và kết nối thị trường.

Cùng là cà phê nhưng hai dự án chọn hai điểm khác nhau trong chuỗi giá trị.

Một bên nhìn vào công nghệ sản xuất và môi trường. Một bên nhìn vào hạ tầng số và thị trường.

Tại Đà Nẵng, Zero Waste City tiếp tục mở rộng câu chuyện sang bài toán giảm chất thải ở cấp đô thị.

Nhìn từ 25 dự án, “xanh” có thể là tận dụng phụ phẩm, thay thế nhựa dùng một lần, giảm phát thải, số hóa sản xuất, xây dựng chuỗi giá trị cho nông sản bản địa hay tạo sinh kế cho cộng đồng.

Ban giám khảo vòng bán kết khu vực Miền Trung và Tây Nguyên gồm:

– TS Phan Văn Minh – Nguyên Trưởng phòng Nghiên cứu Công nghệ Sinh học Môi trường – Viện Nghiên cứu Công nghệ Sinh học và Môi trường – Trường ĐH Nông lâm TP.HCM

– Ông Vũ Trung Hòa – PGĐ Trung tâm tư vấn, đào tạo & phát triển địa phương; GĐ chiến lược Công ty An Thái Hưng; GĐ chuỗi “Thực phẩm đồng quê” tại Hà Nội

– Ông Nguyễn Đông Triều – Chuyên gia đào tạo Hội Doanh Nghiệp HVNCLC

– Ông Trần Quốc Bảo – Chuyên gia phát triển bền vững – Luật sư điều hành

– Bà Nguyễn Thị Quỳnh Viên – Sáng lập và Giám đốc điều hành Công ty TNHH Hương Đất (thương hiệu rau hữu cơ Happy Vegi)

Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan, thay mặt BTC tặng quà cho thành viên BGK

Cuộc thi Khởi nghiệp Xanh lần thứ 12 – năm 2026 do Trung tâm Nghiên cứu Kinh doanh và Hỗ trợ Doanh nghiệp (BSA), Hiệp hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam Chất lượng Cao (HVNCLC), phối hợp cùng Công ty Cổ phần Vinamit, Tập đoàn Trung Nguyên Legend, Công ty TNHH Cỏ May và Mạng lưới Khởi nghiệp Xanh (KNX) tổ chức.

Chương trình có sự đồng hành của Công ty Cổ phần Cơ điện Tân Hoàn Cầu, Công ty TNHH Tân Nhiên, Công ty TNHH SX TM DV Qui Phúc, Công ty Cổ phần Nhựa Tái chế Duy Tân (DUYTAN Recycling), Công ty Cổ phần Tái chế Bao bì PRO Việt Nam (PRO Việt Nam), Công ty TNHH SX – TM Thực phẩm Gia vị Tương Việt Hoa Sen và Công ty TNHH May Thêu Giày An Phước

Một số hình ảnh trong ngày khai mạc: