10:25 - 01/07/2019

EVFTA mở ra cơ hội xây dựng thương hiệu cho nông sản Việt

EVFTA mở ra cơ hội cho nông sản Việt thâm nhập sâu hơn vào thị trường rộng lớn với 28 quốc gia thành viên, nhưng những thách thức mà các doanh nghiệp Việt phải đối mặt cũng không hề nhỏ.

Những ưu đãi về thuế quan của EVFTA sẽ mở ra cơ hội cho nông sản Việt tiếp cận, thâm nhập sâu hơn vào thị trường rộng lớn với 28 quốc gia thành viên. Nhưng đây cũng là một thị trường chất lượng cao, nếu nông sản Việt không qua được cánh cửa tiêu chuẩn thì cơ hội đó sẽ sớm tuột khỏi tầm tay.

Bộ trưởng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Nguyễn Xuân Cường cho biết: “Không có ngành hàng nào chỉ toàn lợi thế và ngành hàng nào chỉ toàn bất lợi. Nếu khai thác tốt thế mạnh, làm ra sản phẩm chất lượng, đảm bảo tiêu chuẩn thì không sợ không có thị trường.”

Một nước nhiệt đới hợp tác, mở cửa thúc đẩy thương mại với một khối các nước ôn đới như EU được xem sẽ là cơ hội để cho phần lớn hàng hóa nông sản hai bên bổ trợ nhau, đặc biệt khi Việt Nam cam kết bảo hộ 169 chỉ dẫn địa lý của EU và EU bảo hộ 39 chỉ dẫn địa lý của Việt Nam.

Các chỉ dẫn địa lý của Việt Nam đều liên quan tới nông sản, thực phẩm. Đây là điều kiện để một số chủng loại nông sản nổi bật của Việt Nam tiếp cận và khẳng định thương hiệu của mình tại thị trường EU.

Với Hiệp định EVFTA, Việt Nam sẽ cắt giảm 24% số dòng thuế nông sản cam kết về 0% ngay năm đầu và cắt giảm 99% dòng thuế sau 10 năm.

Các nước EU cũng cắt giảm thuế các mặt hàng gạo về 0% sau từ 3-7 năm; rau quả có 520/556 dòng thuế về 0%, rau quả chế biến cũng có 85,6% dòng thuế về 0%; hạt điều hưởng thuế 0%; càphê, hạt tiêu 93% dòng thuế về 0% ngay khi hiệp định có hiệu lực…

Các sản phẩm chăn nuôi sẽ có khoảng 60% dòng sản phẩm sẽ về 0% khi hiệp định có hiệu lực; nhóm thịt gia cầm tươi, ướp lạnh hoặc đông lạnh có lộ trình cắt giảm thuế 7 năm.

Phó Viện trưởng Viện Chính sách và Chiến lược phát triển nông nghiệp nông thôn, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Trần Công Thắng đánh giá, nông nghiệp Việt Nam có nhiều cơ hội với các ngành hàng là trái cây, thủy sản, lâm nghiệp…với các sản phẩm có lợi thế như tiêu, điều, cà phê…

Với vị thế là nước sản xuất và xuất khẩu càphê nhân lớn thứ 2 thế giới, trong khi EU là một trong những thị trường lớn của cà phê Việt Nam, kim ngạch xuất khẩu cà phê của Việt Nam sang EU được dự báo sẽ tăng lên sau khi EVFTA được ký kết.

Tuy nhiên, bên cạnh những cơ hội lớn mà EVFTA mang lại, theo ông Đỗ Hà Nam, Phó Chủ tịch Hiệp hội cà phê-Cacao Việt Nam, những thách thức mà các doanh nghiệp Việt nói chung và ngành cà phê nói riêng phải đối mặt cũng không hề nhỏ, nhất là trong vấn đề nâng cao chất lượng cà phê và đảm bảo an toàn thực phẩm.

“Chúng ta phải thực hiện nghiêm chỉnh các quy định về rào cản kỹ thuật cũng như vệ sinh an toàn thực phẩm đã được cam kết trong các FTA nói chung và EVFTA nói riêng,” ông Đỗ Hà Nam nhìn nhận.

Để tận dụng tối đa cơ hội mà EVFTA mang lại, ông Đỗ Hà Nam cho rằng dư địa giá trị gia tăng của ngành càphê còn nhiều, do vậy các doanh nghiệp cần đẩy mạnh khâu chế biến sâu.

Nông dân cũng phải chuyển hướng sang canh tác bền vững, đạt chứng nhận quốc tế; có sự phối hợp và kết nối chặt chẽ giữa các doanh nghiệp trong nước với nhau và giữa doanh nghiệp trong nước với các nhà phân phối tại EU, từ đó làm gia tăng giá trị cà phê xuất khẩu.

Là một ngành hàng Việt Nam có tiềm năng, lợi thế lớn khi vào thị trường EU là rau quả, ông Lê Thành Hòa, Phó Cục trưởng Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, cho rằng EU là thị trường lớn, có nhu cầu nhập khẩu cao các loại trái cây, đặc biệt là rau gia vị.

Hiện các sản phẩm rau quả chế biến xuất khẩu đang được các doanh nghiệp khai thác khá tốt tại thị trường này. Tuy nhiên, với các sản phẩm rau quả tươi để xuất khẩu vào được EU, doanh nghiệp phải đảm bảo được yêu cầu về chất lượng, an toàn thực phẩm khá khắt khe.

Hiện, EU đã quy định mức giới hạn dư lượng thuốc bảo vệ thực vật (MRLs) được sử dụng trong và trên các sản phẩm thực phẩm.

Đối với các sản phẩm rau quả tươi, doanh nghiệp phải tuân thủ chặt chẽ theo các quy định về MRLs và ngăn ngừa tình trạng nhiễm vi khuẩn là những điều kiện tiên quyết khi muốn thâm nhập thị trường EU.

Các sản phẩm có chứa các loại thuốc bảo vệ thực vật bị cấm hoặc có hàm lượng cao hơn mức cho phép sẽ bị từ chối nhập khẩu vào thị trường này.

Không chỉ c àphê hay rau quả, rào cản khó khăn nhất đối với nông sản Việt Nam là an toàn thực phẩm.

Trong thời gian vừa qua, nhiều nông sản Việt Nam đã thâm nhập được vào các thị trường chất lượng cao như EU và đã có những tín hiệu tích cực trong sản xuất để đáp ứng yêu cầu của các thị trường có tiêu chuẩn cao.

“Tuy nhiên, chúng ta không thể chủ quan vì càng ngày thị trường đòi hỏi càng cao, tần suất giám sát, kiểm tra cũng càng cao. Nếu không đáp ứng chúng ta sẽ mất cơ hội,” ông Trần Công Thắng nói.

Bà Nguyễn Thị Thu Trang, Giám đốc Trung tâm WTO và Hội nhập, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, cũng bày tỏ cam kết FTA không đồng nghĩa với giấy phép xuất khẩu cho các loại hàng hóa.

Cam kết FTA cũng không xóa bỏ các yêu cầu về hàng rào kỹ thuật trong thương mại, truy xuất nguồn gốc, an toàn thực phẩm… và cơ hội phải đồng nghĩa với chất lượng.

Ông Trần Công Thắng nhận định, EVFTA sẽ khiến các quy định về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc của các nước nhập khẩu ngày càng chặt chẽ và cao hơn khi giảm thuế. Việt Nam cũng sẽ phải bảo đảm tuân thủ các quy định khác về sở hữu trí tuệ, lao động, minh bạch hóa thông tin…

Đặc biệt, các doanh nghiệp trong nước sẽ phải tuân thủ các quy định của các nước nhập khẩu, không chỉ vấn đề an toàn thực phẩm mà còn các tiêu chuẩn về trách nhiệm xã hội, vấn đề lao động, bình đẳng giới và cùng với đó là những thách thức trong kiểm soát gian lận thương mại.

Theo TTXVN