15:46 - 01/09/2017

Đừng ‘vật hoá’ phụ nữ

Trẻ trai học hỏi về thái độ và cách cư xử với phụ nữ nhiều nhất từ những người đàn ông chung quanh, từ trải nghiệm trong giao thiệp với những người phụ nữ chúng gặp trong suốt cuộc đời, và từ cuối cùng là từ sách báo truyền thông.

Truyền thông và quảng cáo vẫn tiếp tục “vật hóa” phụ nữ nhiều nhất.

Việc giáo dục con trai về mặt này phải được xem như một trong nội dung phát triển nhân cách của trẻ, đồng thời là một kỹ năng sống thiết yếu có liên quan đến sự thành công trong sinh hoạt tập thể, và quan trọng nhất là trong hạnh phúc lứa đôi và gia đình.

Tâm lý gia Carl Jung gọi hình ảnh vô thức nam tính là animus và nữ tính là anima. Trong bài Hôn nhân như là một quan hệ tâm lý, Jung thậm chí còn cho rằng những gì người nam gán ghép về dục tính và cảm tính cho phụ nữ thực ra vốn phát xuất từ sự phóng chiếu của phần nữ tính trong vô thức của người nam. Theo Jung, một cá nhân sẽ không đạt được sự hoàn thiện toàn mãn trong tiến trình chuyển hoá mà ông gọi là “individuation” khi chưa đem tất cả vùng vô thức cá nhân và tập thể này ra ý thức và tổng hợp chúng trong tâm lý của mình, trong đó có cả anima và animus, thành một thể thống nhất.

Cha mẹ có trách nhiệm dạy con trẻ về đề tài này tuỳ theo lứa tuổi, cụ thể là tuỳ theo trình độ phát triển trí tuệ và ngôn ngữ của chúng, đưa ra những thông điệp rõ ràng từ tổng quát đến cụ thể như sau:

– Mọi người đều có quyền bình đẳng nên không có lý do để phân biệt trong suy nghĩ, thái độ, và hành vi đối với phụ nữ trong quan hệ cá nhân và xã hội.

– Một người không phải là vật sở hữu hay công cụ của một cá nhân khác, vì thế phụ nữ cũng vậy.

– Mỗi giới tính đều có những điều kiện thể chất và tâm lý khác nhau, có khi do tự nhiên hay có khi do ảnh hưởng của một nền văn hoá trong một giai đoạn nhất định. Sự khác biệt này không phải là sự khiếm khuyết hay ưu việt, và vì thế không thể dùng để biện minh cho bất kỳ sự phân biệt đối xử nào.

– Mỗi giới tính đều có trách nhiệm học hỏi về sự khác biệt trong tâm sinh lý của nhau, để có thái độ tôn trọng nhau.

– Trong quan hệ lứa đôi và gia đình của mỗi nam nhân, việc học hỏi để sống với một người phụ nữ là mẹ, là chị em, hoặc là vợ cực kỳ quan trọng để bảo đảm hoà thuận và hạnh phúc trong môi trường của mình. Để truyền đạt những nội dung đó, dĩ nhiên trước tiên cha mẹ phải chuyển hoá chính mình để thực tâm tin tưởng vào những điều mình truyền đạt và từ đó thoát ly dần những thói quen và hành vi phân biệt đối xử.

– Làm gương cho con bằng cách không dùng ngôn ngữ, thái độ và hành vi chế giễu, nhục mạ, tục tĩu, đe doạ hay bạo hành đối với bất cứ phụ nữ nào hay đúng hơn là bất cứ người nào.

– Tránh dạy con những suy nghĩ phân biệt phụ nữ [sexism] bằng cách mặc nhiên quy định cá tính, vai trò, khả năng, môi trường… của phụ nữ qua những phát biểu như: “Chuyện đàn ông, đàn bà biết gì mà nói”, “Việc của đàn bà là trong bếp”, “Con gái chỉ giỏi thơ văn chứ toán lý là của con trai”, “Con gái mau nước mắt”.

– Dạy con về tình yêu và tình dục một cách khách quan và khoa học, với tinh thần dân chủ và nhân bản, và không qua lăng kính những giá trị hay thái độ mang tính kỳ thị hay khinh miệt từ tập tục, tôn giáo, hay văn hoá. Về tình yêu, chẳng hạn không xem việc phụ nữ như một chiến lợi phẩm. Không có gì khôi hài hơn việc một người mẹ chủ trương nữ quyền mà khoe với bạn bè hay bà con là: “Con trai tôi hào hoa lắm, con gái theo hàng đàn chết mê chết mệt”, hay một người cha chủ trương tôn trọng phụ nữ lại bảo cậu con trai: “Con ơi, yêu gì cái con nhỏ B xấu xí quê mùa đó. Con A kia mới xứng đáng với con hơn”. Những ngôn ngữ như vậy đã “vật hoá” [objectify] phụ nữ, biến phụ nữ thành một đồ vật có giá trị ở từng cấp mà người đàn ông có khả năng sở hữu tuỳ theo nhan sắc, thân thể, bằng cấp hay tài sản của mình.

Tình dục phải là sự đồng thuận mang tính riêng tư giữa cá nhân hai người trong và ngoài hôn nhân, vì thế không thể dạy con tôn trọng phụ nữ khi lại bảo, “lấy vợ đi để khỏi tốn tiền đi chơi bời”. Dạy con trai bỏ những suy nghĩ như mình yêu và chăm sóc chiều chuộng người ta như vậy thì người ta phải yêu lại, hay đã là bồ bịch thì người con gái phải chấp nhận việc thoả mãn những nhu cầu tình dục của con trai. Cần kiểm soát phim ảnh, videogames, sách vở mang nội dung kỳ thị và phân biệt đối xử với phụ nữ. Giúp trẻ nhận diện những phát biểu và hành động mang tính phân biệt phụ nữ trong phim lịch sử và hiện đại.

Lê Nguyên Phương
Theo TGTT