08:58 - 04/12/2015

Du học sinh: Ở hay về

LTS: Câu chuyện của nhà khoa học Doãn Minh Đăng, đến nay vẫn chưa có hồi kết, nhưng đã vô tình lật lại những băn khoăn trăn trở của những người làm trong ngành giáo dục- Du học sinh: ở hay về. Tiếp thị thế giới xin trích đăng một số ý kiến của các nhà giáo về vấn đề đang nóng trên diễn đàn thông tin tuần này

Du học sinh: Ở hay về- ảnh quán quân Olympia 2015, Văn Viết Đức sinh năm 1997, Quảng Trị

Nguyễn Tuấn Hải- Eton Education Group: Du học sinh: Ở hay về?

“Đi đi, đừng về !” là câu nói đắng lòng phổ biến mà những người có trải nghiệm đau xót khi về nước làm việc nói với các em học sinh đang còn đi du học.

Cũng có nhiều cha mẹ suy nghĩ và nói với những đứa con đi du học của mình như vậy.

Trên thực tế, khi làm công tác tư vấn chọn ngành cho học trò khi các em nộp hồ sơ đi du học, tôi luôn đặt câu hỏi này cho các cha mẹ : “Anh/chị có muốn con ở lại làm việc sau tốt nghiệp hay không? ”

Và phần lớn câu trả lời tôi nhận được từ các bố mẹ là: “Có!”.

Có lẽ câu chuyện đang nóng của Doãn Minh Đăng – cựu quán quân của “Đường lên đỉnh Olympia ” tại Đại học Kỹ thuật Công nghệ Cần Thơ dường như là minh chứng cho niềm tin của các cha mẹ rằng: Ở lại nước ngoài làm việc sau tốt nghiệp sẽ tốt hơn nhiều cho con cái họ.

Với hàng ngàn học trò du học và hàng trăm em đã tốt nghiệp, tôi cũng tin như vậy – mà có lẽ cũng không cần liệt kê ra đây những điều tốt hơn đó.

Người ta hay nói tới câu chuyện đóng góp cho đất nước hay tình yêu tổ quốc… vào vấn đề ở hay về của các du học sinh. Điều đó quả thật là khiên cưỡng. Giống như người ta nói phải học lịch sử mới biết yêu nước vậy. Ô hay, yêu nước là điều tự nhiên vốn sẵn có trong từng con người cơ mà, sao phải cần tới học lịch sử thì mới có? Học lịch sử là để có tư duy lịch sử vì nó là một môn khoa học như bao môn khoa học khác. Và nếu các em chọn không học thì cũng không có sao với tình yêu tổ quốc cả.

Đấy là còn chưa nói tới tổ quốc trước tiên là mảnh đất dung dưỡng và bảo vệ một con người.

Và điều này, khi áp dụng vào với các em du học sinh, thì nơi nào mà các em có thể cống hiến và làm việc để nuôi sống bản thân và gia đình thì nơi đó nên là đích đến sau tốt nghiệp của các em.

Trên thực tế, không ít học trò của tôi về nước sau tốt nghiệp và từ quan sát của mình tôi tạm đúc rút ra mấy điều :

Thứ nhất, các em học các ngành kinh doanh, tài chính và kinh tế có thể tìm được công việc ổn, tốt và rất tốt ở Việt Nam.

Tôi có học trò học Reed College về nước làm việc sau khi học kinh doanh tại đây hiện đang là giám đốc cấp cao của Lazada. Em hiện đang là “ngôi sao” trong giới lãnh đạo kinh doanh trẻ của Việt Nam.

Thứ hai, Các em học các ngành khoa học và kỹ thuật thật sự gặp khó khăn khi về nước. Ngay cả khi các em biết cách thức của Việt Nam thì môi trường làm việc chả có cái gì cho các em làm việc và nghiên cứu cả.

Đi dạy học là giải pháp tạm ổn về tài chính cho các em. Phụ huynh của học sinh nơi tôi dạy có con đang học Toán tại đại học Colgate, Mỹ, có lần chị nói với tôi: “Thằng Kh nhà chị không biết về nước thì làm gì?”. Tôi bảo: “Nếu nó cứ thích về thì chị cho nó qua chỗ tôi dạy học cũng được!”.

Biết là lãng phí, nhưng biết làm sao đây? Và càng lãng phí nếu các bạn biết rằng Kh. là một học sinh cực xuất sắc: khi học tại ACS của Singapore, em đã cho các tài năng người gốc Hoa tại đây hạ knock-out hết một loạt.

Và thứ ba là , các em về Việt Nam vì các lý do cá nhân và gia đình, sau một thời gian không tìm được việc làm hay thậm chí đã đi làm một thời gian và phát hiện ra mình không thể hòa nhập được cách thức làm việc và đối xử của người Việt trong môi trường làm việc, đã âm thầm quay trở lại nước ngoài. Cú sốc văn hóa ngược này mới chính là thứ khiến các em đau đớn và vỡ vụn rất nhiều thứ trong trái tim.

Trong vô vàn học sinh Việt đã từng đi du học và trong nhiều vạn các em sẽ đi, có ai không mơ ước về một Việt Nam tốt đẹp hơn?

Nhưng có lẽ các em sẽ phải đợi. Và chờ nhiều năm nữa…

Du học sinh Việt Nam tại Nhật Bản- em nào sẽ trở về?

Nguyễn Thị Thu Huyền- Giảng viên Đại học Sư phạm TPHCM: Du học sinh: Bình thường và Bất thường

Nhận học bổng nhà nước, kí cam kết trở về phục vụ, ko ai ép, chẳng ai nài, bởi vậy, học xong, đi về nhận nhiệm vụ và cống hiến hết mình: Điều lẽ ra là bình thường của những người tự trọng và trách nhiệm lại trở thành bất thường trong mắt nhiều người vì họ nghĩ: đã giỏi, có cơ hội đi thì đi luôn đi! Hâm sao mà về?

Được quy hoạch để bồi dưỡng và đề cử làm lãnh đạo nhưng từ chối để chuyên tâm làm khoa học: Điều vô cùng bình thường vì ko phải ai cũng tha thiết với chức vụ và quyền hạn! Mỗi người có một đam mê và lý tưởng riêng! Đi ngược với lựa chọn của số đông là khác biệt, chứ ko phải là bất thường!

Gia nhập một tổ chức, sau đó nhận thấy bản thân không phù hợp với các tôn chỉ của tổ chức đó, xin rời bỏ: Điều cũng vô cùng bình thường vì một tổ chức có tốt đến mấy cũng không có nghĩa là phù hợp với tất cả cá nhân. Một cặp đôi yêu nhau say đắm còn có khi chia tay, chả vì xung đột gì, chỉ đơn giản, cả hai đều biết: chia tay thì tốt cho cả hai, gắn bó với nhau, có khi vô tình lại làm tổn thương nhau. Thế nhưng, thói thường thì người “bị đề nghị chia tay” bao giờ chả tự ái, cũng phải “cào cấu” người kia cho hả “nỗi đau”! Thời gian sẽ chữa lành “vết thương”! Cái này hy vọng sẽ là điều bình thường để có cái kết có hậu!

Vụ việc phản ánh rất nhiều vấn đề nhận thức của số đông trong xã hội. Đến bao giờ, thói quen áp đặt suy nghĩ, quan điểm của mình cho người khác mới được thừa nhận là điểu bất thường?

Không biết và cũng không có mối quan hệ gì với anh nhưng với câu trả lời sau, mình kính trọng anh vì có những người đến nghĩ thế này còn chưa được, huống chi làm!

“Riêng với cá nhân tôi thì tôi nghĩ khi đi học bằng ngân sách nhà nước cách đây 10 năm rồi thì đó là một cố gắng lớn của nhà nước, số tiền ấy lớn và là tiền từ thuế của nhân dân thì tôi tự thấy có nghĩa vụ phải trả.
Nếu không thể trả bằng cách cống hiến thì phải trả bằng tiền cho sòng phẳng.
Qua việc của tôi sẽ gây một số tác động nào đó cho một số cán bộ từng đi học bằng ngân sách nhà nước và có thể khiến họ làm việc không tốt lắm.
Tôi ngại trở thành một tiền lệ xấu nên nếu có ra đi, không cống hiến đủ 6 năm cho thành phố, tôi cũng cố gắng thu xếp để đền bù để người khác không diễn dịch câu chuyện của tôi theo hướng xấu”.

P/s: nên theo dõi sự việc cả về 2 phía.