08:26 - 11/12/2015

Đọc sách và con số mơ hồ 0,8 cuốn/người/năm

Việc đọc sách và con số trung bình 0,8 cuốn/năm/người do bộ Văn hoá – thể thao và du lịch đưa ra có vẻ như khá mơ hồ, thiếu chính xác.

Những phong trào đọc sách như thế này thường chỉ là “phong” sẽ “trào” qua nhanh chóng. Ảnh: TL

Và thực ra số liệu đọc sách của cái bộ mà chỉ huy trưởng báo cáo trước Quốc hội sắp hết nhiệm kỳ, đề nghị để cho người nắm bộ nhiệm kỳ sau chịu trách nhiệm, lại là từ 2013. Và cũng chẳng thấy cơ sở khảo sát như thế nào.

Trong hội thảo “Phát triển văn hoá đọc trong nhà trường và cộng đồng” hôm 9.12 do bộ GD-ĐT tổ chức, còn có một báo cáo về đọc sách khác của vụ Thư viện, bộ Văn hoá– thể thao và du lịch, cho rằng số bạn đọc của thư viện chỉ chiếm 8-10% dân số.

Thực ra, trước sự hấp hối của nhiều nhà xuất bản, một số nhà xuất bản biết kinh doanh vẫn ăn nên làm ra. Có nhà doanh số cả năm lên đến 800 tỷ. Thế thì sách ấy bán đi đâu, nếu không có người đọc sách?

Và, số người đọc sách trên mạng khó lòng mà thống kê được một cách tương đối chính xác. Số lượng máy đọc Kindle nhập vào Việt Nam cũng chưa được tính đến.

Mục tiêu của cuộc hội thảo nói trên là đánh động về tình trạng giới trẻ nói chung và học sinh trong các nhà trường phổ thông là “nói không” với sách, ngoài sách giáo khoa.

Trong khi người ta tìm mọi biện pháp, tìm mọi cách lý giải sự không đọc sách, một yếu tố bị bỏ qua là học sinh ngoài những giờ vùi đầu vào việc học, chúng chăm bẳm đọc gì trên smartphone. Thái độ đọc như thế nào? Xu hướng đang thích đọc của từng đối tượng là gì?

Thói quen nghĩ đến cung trước rồi ép cầu phải theo là một lối suy nghĩ đã thành nếp. Thay vì nên điều tra nhiều hơn, chi tiết hơn về cầu, để đáp ứng đúng cái cung. Đúng sự ưu tiên trong lựa chọn media để đọc. Đáp ứng cách đọc – sách chia thành nhiều đoạn ngắn gọn, hấp dẫn. Vì là đọc qua điện thoại. Để có thể đọc vào những lúc gọi là “tranh thủ”.

Lịch học và học thêm hầu như choán hết thời gian. Học sinh không còn giờ chơi. Còn một ít những khoảng trống lại chúi mũi vào smartphone. Vậy thì, sách chỉ có thể nằm trên smartphone để chúng có thể đọc. Sách phải thay đổi dạng thức – chia nhỏ thành nhiều đoạn ngắn.

Đáp ứng được thói quen hiện nay, dễ khuyến khích học sinh đọc hơn là coi đó là nhiệm vụ bắt buộc. Khăng khăng ép chúng cầm cuốn sách giấy trong một thời đại mà nhiều media đã lấn lướt sách giấy, coi như khó mà khả thi.

Vả lại ép đọc sách quá, có khi chúng lại lên truyền hình cầm sách ngược để mà đọc. Rồi lại phải đính chính là do cuốn sách dán ngược bìa.

Khởi Thức