Đế chế Facebook và tham vọng của ‘Mark Zuckerberg đại đế’

‘Đế chế’ Facebook đến nay không có vẻ gì là một mạng xã hội, mà cùng với tham vọng của Mark Zuckerberg nó đang trở thành một công ty về nền tảng truyền thông đại chúng hơn. Ảnh: TL

Vòng đời ngắn, chẳng thế kiếm được tiền, không cách gì lôi kéo được quảng cáo trên điện thoại di động. Đấy là ba lời nguyền ứng vào mạng xã hội.

Nhưng Facebook đã vượt lên tất cả và ngày càng trở nên quyền lực và đầy ảnh hưởng.

Quả thật, nhiều mạng xã hội xuất hiện rồi biến mất như Friendster hay MySpace. Những tưởng Facebook cũng đi theo trào lưu đó khi năm 2006 suýt nữa thì Mark Zuckerberg bán Facebook cho Yahoo! với giá 1 tỷ USD.

Ngoài ra các công ty khác như Viacom và Microsolf cũng nhăm nhe mua lại mạng xã hội này. Facebook lúc IPO cũng không được tốt lắm khi giá cổ phần giảm ngay ngày đầu tiên giao dịch.

Thế mà giờ thì Mark, 31 tuổi, trở thành một tỉ phú giàu sang, với tài sản 48,2 tỷ USD, giàu thứ sáu trong danh sách của Forbes.

Facebook hiện trở thành công ty có giá trị lớn thứ sáu trên thế giới, với giá trị thị trường lên đến 325 tỷ USD.

Mạng xã hội này cũng đang có số người dùng cực lớn, với 1,6 tỷ người dùng hàng tháng, và khoảng 1 tỷ người dùng hàng ngày.

Và Facebook đang xoá tan mọi nghi ngờ, còn Mark thì vẫn say sưa nói về các kế hoạch của mình với tầm nhìn mười năm, 20 năm sau.

Facebook duy trì vị thế và ảnh hưởng của mình bằng cách rất tích cực đi mua lại các dịch vụ vốn có thể lấy đi lượng người dùng của mình.

Kể từ năm 2012 đến nay, Facebook đã bỏ ra hơn 25 tỷ USD để mua lại các dịch vụ khác, trong đó có Instagram chuyên về chia sẻ hình ảnh, WhatsApp chuyên về nhắn tin và Oculus về thực tế ảo.

Ở Mỹ, Facebook chiếm đến 22% thời gian một người dân sử dụng internet trên điện thoại di động, trong khi Google Search lẫn YouTube cộng lại chỉ có 11%, theo hãng nghiên cứu thị trường Nielsen.

Nhờ vậy mà Facebook có dữ liệu về người dùng nhiều hơn bất kỳ công ty nào khác, và sử dụng lợi thế này thành một lực mạnh trong việc kinh doanh quảng cáo. Doanh thu đã gấp đôi trong hai năm, lên tới 18 tỷ USD trong năm 2015.

Và giờ Facebook không có vẻ gì là một mạng xã hội, mà trở thành một công ty về nền tảng truyền thông đại chúng hơn.

Nhưng nói thế cũng chưa đủ, mà có thể chủ nhân của Facebook đặt cược lớn vào tương lai của truyền thông, chủ yếu là dịch vụ nhắn tin, trí khôn nhân tạo và thực tế ảo.

Facebook đang phát triển dựa trên nền tảng công nghệ cực tốt. Chính nền tảng công nghệ đó đã lôi kéo người dùng đến với Facebook, và công ty này có dữ liệu rất chính xác về khách hàng của mình.

Là đại gia về công nghệ, Facebook cực kỳ thích ứng với sự thay đổi của công nghệ và thói quen của người tiêu dùng và gặt hái được thành công trong quảng cáo số.

Năm 2012, khi Facebook xây dựng một robust quảng cáo trên máy tính desktop thì người dùng chuyển sang dùng điện thoại nhiều.

Và điều đó cũng khiến nhiều phiền toái khi IPO, và khi đó chẳng có một đồng doanh thu nào từ điện thoại cả. Đối thủ như Twitter đã bắt kịp trào lưu và thành công hơn.

Thế rồi, Facebook làm app và bùng nổ. Chính điện thoại di động khiến cho người dùng bỏ ra nhiều thời gian lên Facebook hơn, mọi lúc, mọi nơi và cung cấp cho các nhà quảng cáo thông tin xác thực hơn, quảng cáo đến đúng đối tượng hơn, bất kỳ người dùng đang xài Android, iOS hay Window.

Năm 2015, doanh thu quảng cáo trên điện thoại của Facebook lớn hơn Twitter tới tám lần. Một phần nhờ có dữ liệu người dùng tốt, phần khác nhờ chính sách giữ lại các nhân sự cấp cao, chủ yếu là người từ Silicon Valley, khiến cho Mark rảnh tay chuyên tâm phát triển kinh doanh trên điện thoại.

Ở các thị trường mới nổi Facebook cũng đi tìm người mới. Ở Indonesia chẳng hạn, điện thoại di động phổ biến hơn máy tính bàn. Khoảng hơn 30% người dùng Facebook là ở châu Á. Con số này là chưa kể Trung Quốc, vốn đang khoá dịch vụ này. 1/3 khác ở Mỹ và châu Âu, còn lại là trên thế giới.

Trong tốp 10 ứng dụng phổ biến nhất ở Ấn Độ, Facebook chiếm đến 3. Dường như chỉ có Facebook và Google là nắm chắc được hành vi của người tiêu dùng trực tuyến để có thể theo bước chân họ. Người dùng hết viết status hay chụp ảnh đến like, comment, share, và giờ có thêm nhiều nút biểu cảm khác.

Điều quan trọng của các nhà quảng cáo là đưa quảng cáo đến đúng đối tượng cần xem, và Facebook nắm được dữ liệu đó.

Và Facebook trong năm 2015 đã chiếm được 19% trong số 70 tỷ USD mà giới quảng cáo chi trên điện thoại di động trên thế giới. Con số này còn thua Google, vốn chiếm đến 35%, theo eMarketer. Twitter chiếm 2,5% và Yahoo! là 1,5%.

Facebook vẫn còn theo đuôi Google, nhưng khoảng cách đang thu hẹp lại. Năm 2015, Facebook có thêm 200 triệu người dùng mới. Khẩu hiệu của Facebook: thần tốc và táo bạo phá (move fast and break things).

Để tránh bị đe doạ, Mark vung tiền ra mua các đối thủ. Instagram được mua với giá 1 tỷ USD năm 2012. Năm ngoái, ứng dụng này thu về hơn 2 tỷ USD quảng cáo.

Năm 2014, Facebook mua WhatsApp với giá 22 tỷ USD, một ứng dụng nhắn tin khi đó có 450 triệu người dùng. Giờ thì WhatsApp có hơn 1 tỷ người sử dụng.

Trên thế giới, có ba mối đe doạ với Facebook thì Mark đã mua về hai, cái còn lại là Snapchat. Năm 2013, Mark được cho là theo đuổi mua Snapchat với giá 3 tỷ USD.

Nay thì Snapchat vẫn chưa ai mua, nhưng giá trị đã lên đến 16 tỷ USD, và cạnh tranh khốc liệt với Facebook trong việc thu hút người dùng tuổi teen.

Mark cũng mua về cả Onavo, một start up của người Israel vốn chưa có tiếng tăm, với giá được cho là 120 triệu USD, chuyên phân tích dữ liệu trên điện thoại di động.

Chiến lược của Facebook, như nhiều start up khác, đầu tiên là xây dựng người dùng, sau đó mới là mô hình kinh doanh. Hiện giờ thì cả Messenger, với khoảng 900 triệu người dùng, và WhatsApp, đều chưa quảng cáo, nên chưa kiếm ra tiền.

Nhưng các dự đoán cho thấy nếu cộng hai ứng dụng này vào, thì doanh thu vào năm 2020 sẽ đạt đến 10 tỷ USD. Giờ thì Facebook đã trở thành một phần tất yếu của cuộc sống.

Bài toán phát triển của Facebook trong thời gian tới là tiếp tục thu hút thêm người dùng bằng cách mang internet đến cho đại chúng.

Facebook, không giống như Google sử dụng khinh khí cầu, sử dụng máy bay năng lượng mặt trời. Nghe
thì có vẻ xa vời, nhưng Mark Zuckerberg biết cách biến những  điều không thể thành có thể.

Trần Phi Tuấn (Theo Economist)
Thế Giới Tiếp Thị

Ý kiến của bạn về bài viết

Không có chức năng bình luận cho bài viết này