15:29 - 01/11/2023

Đại biểu Quốc hội lo ngoại ‘sức khỏe’ doanh nghiệp

Thảo luận về tình tình kinh tế – xã hội năm 2023 tại phiên họp toàn thể của kỳ họp thứ 6 Quốc hội khóa XV, nhiều ý kiến đại biểu bày tỏ lo ngại về “sức khỏe” của doanh nghiệp.

Mặc dù tính chung 10 tháng đầu năm, số DN đăng ký thành lập mới và quay trở lại hoạt động vẫn tăng 2,9% so với cùng kỳ năm trước, nhưng tỷ lệ rút khỏi thị trường là gần 8/10 (cứ 10 DN gia nhập thị trường, thì có 8 DN rút khỏi thị trường).

Không cần phải là một chuyên gia cũng có thể thấy rằng, số lượng DN đăng ký thành lập tăng là một chỉ dấu tốt, nhưng những DN đang hoạt động, đang đóng thuế mới chính là yếu tố trực tiếp quyết định tăng trưởng. Khi những DN này tạm dừng hoạt động hoặc rời khỏi thị trường thì đó là những mất mát thật so với cái được vẫn còn ở dạng tiềm năng.

Thế nhưng, như chính kết quả giám sát chuyên đề “việc thực hiện các quy định pháp luật về hoàn thuế giá trị gia tăng đối với xuất khẩu” của Ủy ban Tài chính – Ngân sách của Quốc hội đã chỉ rõ, nhiều DN đang gặp khó khi dòng tiền hoàn thuế đang ách tắc. Ngành thuế vừa qua đã quá nhấn mạnh các yếu tố rủi ro và xem nhẹ các yếu tố về lịch sử tuân thủ của người nộp thuế trong quản lý rủi ro.

Một trong những ví dụ cụ thể là từ năm 2020-2023, Tổng cục Thuế đã ban hành tới 27 văn bản chỉ đạo và yêu cầu cơ quan thuế các cấp phối hợp thực hiện rà soát xác minh việc cung ứng hàng hóa, dịch vụ đầu vào qua các khâu cũng như xác minh đầu ra của DN.

Trong khi đó, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong phân loại tự động hồ sơ hoàn thuế đã được quy định từ năm 2021 (Thông tư số 31/2021/TT-BTCT), nhưng theo báo cáo của Tổng cục Thuế và theo phản ánh của một số cục thuế, hiện tại, vẫn chưa có một ứng dụng quản lý rủi ro nào được sử dụng để hỗ trợ cho các cục thuế trong công tác phân loại và giải quyết hồ sơ hoàn thuế. Có DN phản ánh với đoàn giám sát họ đã phải chờ đợi đến 3 năm mà vẫn chưa được hoàn thuế.

Thiết tưởng, tạo thuận lợi tối đa cho các DN đang hoạt động và đóng thuế là một yếu tố vô cùng quan trọng trong cải thiện môi trường kinh doanh, hơn nữa, sẽ trực tiếp tạo ra tăng trưởng. Nói như Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ, tiền hoàn thuế là tiền của DN và hoàn thuế giá trị gia tăng cho DN là nghĩa vụ của Nhà nước, cần phải làm càng sớm càng tốt.