11:44 - 05/09/2025

Cuộc chuyển dịch lớn của ngành may mặc toàn cầu

Xuất khẩu bông của Mỹ sang Trung Quốc giảm 90% trong nửa đầu năm nay, trong khi Việt Nam nhập khẩu bông Mỹ tăng gần gấp ba lần.

Việt Nam tăng mạnh nhập khẩu bông từ Mỹ.

Sự thay đổi nói trên phản ánh một xu hướng rõ ràng: ngành sản xuất hàng may mặc đang dần rời khỏi Trung Quốc, tìm kiếm bến đỗ mới ở các quốc gia Nam và Đông Nam Á.

Nguyên nhân chính dẫn đến cuộc dịch chuyển này chính là những căng thẳng thương mại leo thang giữa Mỹ và Trung Quốc, cùng với sự bất ổn từ các chính sách thuế quan. Hồi tháng 4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã áp đặt mức thuế bổ sung lên tới 145% đối với hàng hóa Trung Quốc, mặc dù sau đó đã giảm xuống 30% sau các cuộc đàm phán vào tháng 5. Tuy nhiên, sự không chắc chắn về các cuộc đàm phán trong tương lai đã khiến việc các chuỗi sản xuất phụ thuộc quá nhiều vào Trung Quốc sẽ trở nên rủi ro hơn.

Trong bối cảnh đó, các quốc gia như Việt Nam, Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ đã trở thành những lựa chọn hấp dẫn hơn, nhất là trong bối cảnh Washington đã cắt giảm mức thuế suất cho Việt Nam từ 46% xuống 20% và cho Pakistan từ 29% xuống 19%. Điều này đã tạo lợi thế cạnh tranh đáng kể cho các trung tâm sản xuất ở Nam và Đông Nam Á, cũng như Trung Đông. Việc nhập khẩu bông Mỹ vào Việt Nam tăng vọt cũng cho thấy một xu hướng chuyển dịch sang sản xuất tại chỗ các nguyên liệu như sợi và vải, nhằm tránh các quy định nghiêm ngặt về trung chuyển qua nước thứ ba để né thuế.

Về phần mình, Trung Quốc đã và đang tìm cách giảm sự phụ thuộc vào nông sản Mỹ, bao gồm bông, đậu tương và ngô, nhằm đảm bảo nguồn cung ổn định. Năm 2024, Brazil đã trở thành nhà xuất khẩu bông lớn nhất sang Trung Quốc và xu hướng này dự kiến sẽ tiếp diễn trong năm nay. Mặc dù vậy, tổng lượng xuất khẩu bông của Mỹ vẫn tăng nhẹ 1% trong năm tài khóa kết thúc vào tháng 7, đạt 11,9 triệu kiện, dự kiến đạt 12 triệu kiện trong năm tài khóa hiện tại, nhờ sự bù đắp từ các thị trường khác. Tuy nhiên, giá bông vẫn đang ở mức thấp, với hợp đồng tương lai tại New York dao động quanh mức 66 cent/pound vào thứ Ba, giảm nhẹ so với 69 cent/pound vào đầu năm nay.

“Có rất nhiều sự không chắc chắn về các loại thuế đối ứng, và rất khó để dự đoán khi nào nhu cầu về sản phẩm dệt may sẽ phục hồi,” ông Nobuo Oshimo chuyên gia của Hiệp hội các nhà giao dịch bông Nhật Bản nhận định. Tình hình này cũng mang theo những hệ lụy chính trị tiềm ẩn tại Mỹ. Nếu thuế quan làm tổn hại đến nông dân trồng bông ở miền Nam nước Mỹ – một khu vực ủng hộ mạnh mẽ Đảng Cộng hòa của ông Trump – thông qua việc giảm xuất khẩu hoặc giảm giá, điều này có thể cản trở Tổng thống Trump trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ quốc hội vào tháng 11 năm 2026.

Để đối phó, Tổng thống Trump có thể sẽ gây áp lực lên các đối tác thương mại trong các cuộc đàm phán thuế quan để họ mua nhiều bông và nông sản khác. Gần đây, Ấn Độ cũng đã tạm thời dỡ bỏ thuế quan đối với bông vào tháng 8 – động thái được cho là sẽ thúc đẩy nhập khẩu bông Mỹ, đồng thời giúp ngành may mặc nước này và thể hiện thiện chí hợp tác với chính quyền Tổng thống Trump.