Công nghiệp khuôn mẫu giá trị tỷ đô sao lại bỏ quên?

Các phụ kiện của Minh Nguyên cung cấp cho Samsung tại SHTP. Trong ảnh là các linh kiện nhựa của máy hút bụi cho Minh Nguyên thiết kế khuôn mẫu và sản xuất. Ảnh: Hoàng Triều

Sáng 18/10/2018, tại hội thảo về công nghiệp khuôn mẫu do Kitech (Hàn Quốc) và khu công nghệ cao TP.HCM (SHTP) tổ chức tại SHTP (quận 9, TP.HCM), PGS.TS Nguyễn Tấn Tiến (khoa Cơ khí, ĐH Bách khoa TP.HCM) đã chia sẻ thông tin trên với các chuyên gia của Kitech và các nhà khoa học, doanh nghiệp hoạt động trong ngành khuôn mẫu. Cũng theo Tiến nhập khẩu khuôn mẫu lớn nhất của Việt Nam là từ Trung Quốc, Hàn Quốc.

TS Lê Hoài Quốc, trưởng ban ban quản lý SHTP cho biết, từ khi Samsung, Sonion, Rockwell Automation… đầu tư tại SHTP, nhu cầu cần những khuôn mẫu mới, có độ chính xác cao… ngày càng tăng. Tại Samsung, cứ mỗi công nghệ mới xuất hiện, gắn liền với nhiều sản phẩm khác nhau, đòi hỏi khuôn mẫu khác nhau.

“Tại SHTP, đã có những doanh nghiệp không chỉ cung ứng khuôn mẫu cho các doanh nghiệp FDI mà còn cho cả thị trường. Một vài doanh nghiệp khuôn mẫu đã có đầu tư công nghệ, máy móc, nhân lực để tìm kiếm thị trường, khách hàng nhưng đó chỉ là những nỗ lực chỉ mang tính đơn lẻ, không thể hình thành ngành công nghiệp và thị trường khuôn mẫu”, TS Quốc chia sẻ.

Ông Châu Bá Long, giám đốc điều hành của Minh Nguyên tiết lộ, hiện doanh số của Minh Nguyên cung cấp phụ kiện cho tổ hợp Samsung tại SHTP (SEHC) mới khoảng 1%, tương đương 15 triệu USD/năm!

Theo TS Tiến, trong giá trị 1 tỷ USD của số liệu năm 2016, doanh nghiệp trong nước chiếm 42%, còn lại là nhóm doanh nghiệp FDI. Còn về số lượng doanh nghiệp tham gia lĩnh vực này, Việt Nam có khoảng 400 doanh nghiệp, nhóm doanh nghiệp FDI có chừng 350 doanh nghiệp phân bổ tại 19 tỉnh thành trong cả nước, TP.HCM – 243 doanh nghiệp, Hà Nội – 69 doanh nghiệp, kế tiếp là Bình Dương – 59 doanh nghiệp… Khác với nhiều ngành nghề khác, số lao động tại các doanh nghiệp khuôn mẫu xê dịch từ 50 – 100 người. Theo TS Tiến, theo năng lực hiện có, các doanh nghiệp VN chỉ làm 8.5% khuôn ép, còn lại là khuôn dập.

Xét mặt bằng chung của công nghiệp khuôn mẫu Việt Nam, có những doanh nghiệp “sáng giá” như: Minh Nguyên, Duy Khanh, Lập Phúc, Duy Tân, Cát Thái, Minh Đạt, Phú Vinh… Đã có những doanh nghiệp sản xuất theo hướng riêng như thiết kế khuôn: Trung Thực, Cammech, trung tâm công nghệ 3D…), có doanh nghiệp nhiệt luyện: Việt Hoàng, Sadakim…

Xét theo trình độ khuôn mẫu thế giới ở 5 hạng mục: thiết kế, gia công, nhiệt luyện – xử lý bề mặt, lắp ráp và đo kiểm, công nghệ sản xuất của các doanh nghiệp VN hiện nay ở tỷ lệ 70.36%. Trong 4 cấp độ năng lực công nghệ, theo TS. Tiến, các doanh nghiệp Việt Nam chỉ sản xuất những sản phẩm cấp 3 và 4, những sản phẩm trong nhóm cấp 1 và 2 phải nhập khẩu từ các tập đoàn lớn trên thế giới.

Tỷ lệ phụ kiện do các nhà sản xuất trong nước cung ứng cho các tập đoàn nước ngoài còn rất thấp. Trong ảnh: dây chuyền sản xuất tivi của SEHC. Ảnh: Phi Nhu

Hai rào cản

Đó là công nghệ và trình độ nhân lực, TS. Quốc nói. “Trong hai yếu tố trên, nếu công nghệ thấp, có thể mượn tiền để mua. Nhưng thiếu nhân lực, đó mới là vấn nạn không có lối thoát”. TS Quốc bình luận. Theo ông Long, Minh Nguyên và nhiều nhà sản xuất khuôn mẫu thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao vì Việt Nam “chưa có trung tâm đào tạo chuyên nghiệp cho khuôn mẫu, giáo trình không thống nhất, không cập nhật, thiếu kỹ năng, học nhiều hơn thực hành”.

Còn ông Nguyễn Văn Tiền (công ty cơ điện tử Hiệp Phát, TP.HCM) nói, hiện nay các trường ĐH quá cứng nhắc trong nội dung đào tạo nên năng lực của các kỹ sư ra trường hoặc là không sử dụng được hoặc là phải học thêm đúng với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp, mà như lời ông Long, phải mất khoảng 2 – 3 năm mới nên sự!

Như “minh họa” những ý kiến của doanh nghiệp trong chuyện nhân sự, PGS.TS Thái Thị Thu Hà, ĐH Bách Khoa TP.HCM cho biết, môn học khuôn mẫu tại ĐH Bách khoa TP.HCM có thời lượng 60 tiết (3 tín chỉ), trong đó 30 tiết lý thuyết, 30 tiết thực tập. “Cấu trúc chương trình này chúng tôi đã dạy cách đây 20 năm”, TS Thu Hà nói.

Còn nói về công nghệ trong sản xuất khuôn mẫu của các doanh nghiệp Việt Nam, giới doanh nghiệp cho rằng, hầu hết các doanh nghiệp Việt Nam chưa đầu tư bài bản và đồng bộ nên có những khuôn mẫu khá đơn giản như vỏ nhựa máy hút bụi, cản trước của xe hơi… nhưng nhiều doanh nghiệp không làm được vì không có máy móc phù hợp.

“Hiện tại doanh nghiệp khuôn mẫu Việt Nam phát triển đến đâu đầu tư đến đó nên hệ thống không đồng bộ, ít có doanh nghiệp nào am hiểu và tuân thủ các điều kiện về nhà xưởng, công nghệ (nhất là công nghệ có độ chính xác cao 0,001mm), không chủ động nguyên liệu đầu vào, tỷ lệ hao phí nguyên liệu trong quá trình sản xuất còn cao, thời gian làm khuôn lâu…”, ông Châu Bá Long nói.

Cũng theo ông Long, dù được tổ chức các “nhà thầu con” để làm hàng cho Samsung nhưng vì năng lực thực tế của công nghiệp khuôn mẫu Việt Nam nên Minh Nguyên chưa dám mở rộng.

Một mô hình Kitech tại SHTP

“Thông qua hội thảo để Kitech hiểu rõ thực trạng về công nghiệp khuôn mẫu Việt Nam, sau đó tính tiếp những việc cần làm trong tương lai”, TS. Quốc chia sẻ. Theo ông Quốc, SHTP và Kitech đang tính toán để lập dự án khả thi về một mô hình Kitech tại SHTP với 3 công việc: nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và đào tạo nhân lực theo yêu cầu, trong đó ưu tiên cho công nghiệp khuôn mẫu. “Kitech sẽ đệ trình Chính phủ Hàn Quốc kế hoạch xây dựng một trung tâm Kitech tại Việt Nam. SHTP sẽ trình kế hoạch lên UBND TP.HCM về trung tâm này. Tôi tin là mọi việc tốt đẹp. Kitech tại SHTP sẽ là trung tâm công nghệ nguồn của nhiều lĩnh vực, cung cấp giải pháp, công nghệ, sản xuất thử theo yêu cầu, quan trọng là đào tạo”, ông Quốc nói rõ hơn về mô hình này.

Hoàng Triều (theo MTG)

Ý kiến của bạn về bài viết

Không có chức năng bình luận cho bài viết này