11:50 - 22/05/2016

Cơ quan thuế muốn ra tiêu chuẩn xếp hạng doanh nghiệp

Theo bộ tiêu chí đánh giá tính tuân thủ pháp luật về thuế của doanh nghiệp mà Tổng cục Thuế đang xây dựng thì sẽ có ba nhóm đối tượng: tốt, trung bình và thấp.

Tổng cục Thuế đang xây dựng bộ tiêu chí đánh giá tuân thủ pháp luật về thuế nhằm phân loại doanh nghiệp để có biện pháp quản lý phù hợp.

Tuy nhiên, tại hội thảo lấy ý kiến các doanh nghiệp phía Nam vừa diễn ra hôm nay, 20/5, vẫn còn rất nhiều băn khoăn về tính pháp lý, mục tiêu cũng như những tiêu thức của bộ tiêu chí này.

Bà Phan Thụy Tường Vi, giảng viên khoa Luật, Đại học Kinh tế – Luật thuộc Đại học Quốc gia TPHCM cho rằng, hiện tại doanh nghiệp đã có trăm công ngàn việc, đủ mối lo lắng và cũng rất vất vả để thực hiện các quy định pháp luật về thuế.

Vì vậy, việc ban hành một quyết định về bộ tiêu chí đánh giá việc tuân thủ của doanh nghiệp để cơ quan thuế quản lý nội bộ cần được xem xét về tính pháp lý.

Cơ quan thuế nói rằng, mục tiêu của việc này là nhằm hỗ trợ doanh nghiệp tuân thủ tốt hơn. Vấn đề là, những hỗ trợ này cụ thể là gì? Trách nhiệm của cơ quan thuế về hỗ trợ là như thế nào?

“Lấy ví dụ bằng chuyện hoàn thuế giá trị gia tăng (VAT). Cơ quan thuế nói rằng nếu được xếp vào nhóm tuân thủ tốt thì doanh nghiệp sẽ được ưu tiên hoàn thuế. Vậy, trong trường hợp doanh nghiệp đã đáp ứng đủ các điều kiện về hoàn thuế VAT theo Luật Thuế VAT, Luật Quản lý thuế, cơ quan thuế buộc phải hoàn nhưng trong kỳ hoàn thuế đó, doanh nghiệp lại bị cơ quan thuế đánh giá thấp về tính tuân thủ rồi ưu tiên hoàn cho doanh nghiệp khác thì sao?”, bà Tường Vi đặt câu hỏi.

Ông Trần Đức Thịnh, đại diện của Hội tư vấn khoa học công nghệ và quản lý TPHCM, cho rằng việc đánh giá phải trên một mặt bằng đồng bộ, không tách khỏi các quy định của luật vì doanh nghiệp đã chịu chi phối bởi luật và phải phù hợp với môi trường doanh nghiệp hoạt động sản xuất kinh doanh.

Trong khi đó, một số tiêu chí và chỉ số đánh giá theo đề xuất của Tổng cục Thuế cũng chưa nhận được sự đồng tình của doanh nghiệp.

Có ý kiến cho rằng, chỉ số đánh giá doanh nghiệp thuộc loại tuân thủ tốt dựa trên tỷ lệ giữa số thuế phải nộp với vốn chủ sỡ hữu là không phù hợp bởi con số về vốn trong rất nhiều trường hợp là ảo.

Có doanh nghiệp nhận xét, trong cùng một lĩnh vực hoạt động sản xuất kinh doanh, chẳng hạn như sản xuất đồ gỗ nhưng có đơn vị xuất khẩu, chịu thuế VAT 0% nhưng cũng có công ty lại bán trong nước, phải đóng thuế 5-10%.

Do vậy, nếu so sánh về số thuế phải nộp thì cần so trên cùng một mặt bằng về mức thuế của một sắc thuế.

Ông Nguyễn Khánh Toàn, Trưởng ban Quản lý rủi ro thuộc Tổng cục Thuế, cho biết tiêu thức đánh giá độ tuân thủ của doanh nghiệp là kỹ thuật quản lý nội bộ của cơ quan thuế.

Tuy nhiên, nó có tác động lớn đến cộng đồng doanh nghiệp. Do vậy, cơ quan thuế đang trong quá trình lấy ý kiến để hoàn thiện, không áp đặt doanh nghiệp cũng không làm phát sinh thủ tục.

Bên cạnh đó, trước khi áp dụng chính thức sẽ chạy thử trên một số địa bàn để đánh giá tính khả thi, phù hợp thực tế rồi có điều chỉnh, bổ sung.

Theo ông Toàn, điều quan trọng nhất là phải xác định được chính xác các tiêu chí để đánh giá, phân loại doanh nghiệp. Nếu không thì sẽ gây rủi ro cho chính doanh nghiệp.

Ông Phan Đức Hiếu, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM), chia sẻ lo lắng của doanh nghiệp về việc có thêm một quyết định, văn bản nào đó khi đã phải đau đầu làm ăn kinh doanh là đúng.

Tuy nhiên, việc ban hành bộ tiêu chí đánh giá lần này là sự chuyển đổi phương thức quản lý của Nhà nước từ tiền kiểm sang đồng hành.

“Lâu nay, nhà nước cấp phép rồi bỏ mặc doanh nghiệp cạnh tranh, cắn xé và không biết sống chết ra sao. Nay thì đã bắt đầu chuyển sang đồng hành”, ông Hiếu nói.

Tuy nhiên, ông Hiếu cũng khẳng định, cơ quan xây dựng bộ tiêu chí cần lắng nghe ý kiến doanh nghiệp để biết các chỉ số này có đúng, chính xác với thực tế kinh doanh đa dạng hay chưa cũng như có tạo ra sự phân biệt, bất công bằng nào không…

Theo bộ tiêu chí đánh giá tính tuân thủ pháp luật về thuế của doanh nghiệp mà Tổng cục Thuế đang xây dựng thì sẽ có ba nhóm đối tượng: tốt, trung bình và thấp.

Trong đó, nhóm doanh nghiệp được xếp vào nhóm tuân thủ tốt phải đáp ứng đồng thời 9 tiêu chí, 15 chỉ số xoay quanh hai góc độ: chấp hành các quy định, nghĩa vụ về thuế và số thuế nộp so với vốn, doanh thu bình quân của ngành nghề, lĩnh vực mà doanh nghiệp hoạt động.

Với mỗi nhóm đối tượng tuân thủ, cơ quan thuế sẽ áp dụng các biện pháp quản lý khác nhau.

Theo TBKTSG