10:10 - 26/06/2025

Cần cơ chế tài chính phù hợp cho tổ chức không hưởng ngân sách

VCCI cho rằng, cần một cơ chế tài chính đủ linh hoạt, khuyến khích các tổ chức chủ động khai thác, sử dụng tài sản công một cách hợp pháp, minh bạch và hiệu quả.

Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) vừa có văn bản góp ý gửi Bộ Tài chính liên quan đến Dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý, sử dụng tài sản công (Dự thảo). Trong đó, VCCI đặc biệt nhấn mạnh đến cơ chế tài chính đối với việc sử dụng tài sản công tại các tổ chức chính trị – xã hội – nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội -nghề nghiệp và các hội được thành lập theo pháp luật.

Theo VCCI, so với các quy định hiện hành, Dự thảo đã có bước tiến khi cho phép các tổ chức được tự quyết định việc sử dụng tài sản công vào mục đích kinh doanh, cho thuê, liên doanh, liên kết… mà không cần phải có sự thống nhất của cơ quan có thẩm quyền. Đây là điểm tích cực, giúp tăng tính chủ động, linh hoạt và hiệu quả trong khai thác, sử dụng tài sản công.

Tuy nhiên, VCCI cho rằng quy định tại khoản 5 Điều 66 của Dự thảo liên quan đến việc xử lý nguồn thu từ hoạt động kinh doanh tài sản công vẫn chưa phản ánh đầy đủ tinh thần tự chủ và phù hợp với thực tiễn hoạt động của các tổ chức nói trên.

Theo khoản 5 Điều 66 Dự thảo, sau khi trừ chi phí, trả nợ và nộp các nghĩa vụ tài chính, tổ chức chỉ được giữ lại một phần lợi nhuận tương ứng mức trích lập quỹ khen thưởng, phúc lợi như quy định đối với đơn vị sự nghiệp công lập tự bảo đảm chi thường xuyên; phần còn lại phải nộp về ngân sách nhà nước.

Cách tiếp cận này chưa hợp lý vì chưa phân biệt rõ giữa tổ chức xã hội – nghề nghiệp và đơn vị kinh doanh. Theo VCCI, các hội quần chúng, tổ chức xã hội – nghề nghiệp được giao nhiệm vụ nhưng không phải là đơn vị kinh tế. Do đó, việc Nhà nước giao tài sản công (như trụ sở, đất đai) và cho phép sử dụng vào hoạt động có thu là chủ trương đúng đắn. Tuy nhiên, để chính sách thực sự hiệu quả, rất cần một cơ chế tài chính đủ linh hoạt, khuyến khích các tổ chức chủ động khai thác, sử dụng tài sản công một cách hợp pháp, minh bạch và hiệu quả – thay vì tạo rào cản hoặc làm triệt tiêu động lực tự chủ.

Trên thực tế, nhiều tổ chức như VCCI hoạt động theo cơ chế tự chủ, không nhận hỗ trợ kinh phí từ ngân sách nhà nước. Mọi nguồn thu phát sinh đều nhằm duy trì hoạt động, thực hiện chức năng, nhiệm vụ được Đảng và Nhà nước giao, chứ không nhằm mục đích tạo lợi nhuận. Việc yêu cầu các tổ chức nộp gần như toàn bộ phần chênh lệch thu – chi sau khi trích lập quỹ về ngân sách nhà nước sẽ khiến các tổ chức gặp khó khăn trong việc tái đầu tư, mở rộng hoạt động, cũng như gây cản trở cho tính chủ động tài chính.

Từ thực tiễn trên, VCCI kiến nghị nên thiết kế lại khoản 5 Điều 66 theo hướng tương tự khoản 4 Điều 51 của Dự thảo. Cụ thể, tổ chức chính trị xã hội – nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội – nghề nghiệp, tổ chức khác không được Nhà nước đảm bảo kinh phí hoạt động, được thành lập theo quy định của pháp luật về hội phải nộp ngân sách nhà nước một khoản tiền tối thiểu bằng 2% doanh thu từ hoạt động kinh doanh, cho thuê, liên doanh, liên kết (ngoài các khoản thuế, phí, lệ phí và các khoản thu khác theo quy định).