Bình luận thị trường: Công nghệ chế biến thay đổi giá trị thực phẩm Việt

Vinamit đi tiên phong trong việc sấy đông khô nông sản, bắt kịp xu hướng tiêu dùng của thế giới. Ảnh: KH.

Ngày 28/5/2019, hội chợ Thực phẩm và đồ uống quốc tế (ThaiFex) lớn nhất châu Á khai mạc tại Bangkok. Tôi có mặt ở hội chợ này để “chiêm nghiệm” qua thực tế một dự báo về xu hướng tiêu dùng thực phẩm mà ThaiFex năm ngoái đã đưa ra: xu hướng sử dụng thực phẩm SẤY LẠNH và LÊN MEN sẽ ngày càng tăng lên, thay cho khuynh hướng ưa thích nhiều năm qua là NƯỚNG và CHIÊN XÀO, sử dụng nhiều mỡ dầu, có nguy cơ sinh ra bệnh ung thư. Chưa đến ThaiFex, ngay tại hội chợ Thực phẩm và đồ uống SIAL – Thượng Hải tuần trước, đoàn doanh nghiệp Việt Nam còn chứng kiến tại chỗ một sự bùng nổ các sản phẩm sấy lạnh, sấy đông khô, đảm bảo giữ nguyên bản tự nhiên nhất của nguyên liệu.

Mục tiêu kép này đã khiến xuất hiện nhiều sản phẩm mà nguyên liệu hết sức bình thường, không quá cầu kỳ cao sang là: GẠO, NGŨ CỐC, KHOAI, RONG BIỂN…

Nhìn từ thị trường Trung Quốc

Xu hướng phát triển ngành hàng thức ăn vặt (thực phẩm khô ăn liền) ở thị trường Trung Quốc năm 2019 xem ra khá tương đồng thị trường Việt Nam. Xu hướng thay thế sản phẩm tươi khi di chuyển nhiều, lâu đã tìm được giải pháp tuyệt vời là sấy đông khô, sấy lạnh. Hay nhu cầu thức ăn kiêng giảm cân và khoẻ khoắn, buộc nhà sản xuất phải giảm dầu mỡ, giảm đường, ngay cả lúc cần sử dụng những chất béo ngậy như bơ, phô mai, tròng đỏ trứng vịt muối… thì cũng tách chất béo và sấy khô, dùng dạng bột. Phối hợp các dạng nguyên liệu bổ sung cho nhau tạo ra đặc điểm NGON cho khẩu vị mà phải LÀNH cho giá trị. Ví như các loại bánh gạo cho bé, đủ màu, mùi, hình thức nhưng toàn từ thiên nhiên; cà phê ngũ cốc; sô cô la pha hạt chia; rong biển sấy có áo (bọc ngoài một lớp mỏng) phô mai, bơ hay wasabi. Thực tế này hoàn toàn phù hợp với kết quả nghiên cứu của công ty phân phối sản phẩm Vinamit tại thị trường này:

– Ngành công nghiệp làm bánh và thực phẩm nướng, sấy khô tại các đô thị ở Trung Quốc ngày càng phát triển, kích thích nhu cầu mua hàng của người tiêu dùng: các tiệm bánh ở nhiều nơi chịu sự ảnh hưởng sâu sắc bởi ngành công nghiệp làm bánh Đài Loan, và đã phát triển nhanh chóng trong hai năm qua.

– Cùng với xu hướng gia tăng hình thức tiêu dùng nhanh, đã xuất hiện các nhóm tiêu dùng mới.

– Cửa hàng bán thức ăn vặt phát triển nhanh chóng: những năm gần đây, cửa hàng kinh doanh thức ăn vặt phát triển rất nhanh, ngoài việc xuất hiện các kênh bán hàng offline mới, còn có sự phát triển kênh online.

– Với nhịp sống văn phòng, công nghiệp, nhiều nơi, thức ăn vặt trở thành bữa chính, thức ăn chính trở thành thức ăn vặt sẽ là đặc tính sản phẩm lớn nhất thị trường Trung Quốc năm 2019.

– Xu hướng phát triển hệ sinh thái của ngành thức ăn vặt ngày càng trở nên đậm nét. Việc kết hợp các nguyên liệu là nông sản đặc sắc địa phương, càng làm cho loại sản phẩm này trở nên hấp dẫn. Ngoài hương vị, các sản phẩm còn không ngừng theo đuổi các giá trị cộng thêm, như tính đặc sắc vùng miền, sự pha chế mới, cũng là một đặc trưng của ngành công nghiệp trong những năm gần đây.

– Vốn đầu tư cho ngành thức ăn vặt ngày càng nhiều.

– Thị trường đã chuyển dần từ tập trung sang phân tán: trong cùng một phân khúc thị trường, các thương hiệu lớn trong nước trước đây được chú ý. Tuy nhiên, các thương hiệu nhỏ và mới hơn có công nghệ mới, khả năng sáng tạo cao, đã vươn lên chiếm thị phần đáng kể.

– Các trang mạng thương mại điện tử xuyên quốc gia đang bùng nổ mạnh mẽ.

– Và thực phẩm nhập khẩu ngành này đang phát triển rất mạnh mẽ. Một điểm nữa đáng chú ý: các hình thức chế biến mới hấp dẫn đều đến từ các quốc gia, vùng lãnh thổ chấu Á từ trước nay luôn dẫn đầu ngành kinh tế này: Đài Loan, Nhật Bản và Hàn Quốc.

Nhiều nhà hàng Nhật tưng bừng mở ra ở Việt Nam và như Sushi, Mì Ramen, Shashimi… đã trở nên quen thuộc.

Năm 2018, xuất khẩu rau quả thu về trên 3,8 tỷ USD. Tốc độ tăng trưởng xuất khẩu bình quân 5 năm gần đây của mặt hàng này lên đến 15%/năm. Thế nhưng hiện nay, Việt Nam chỉ có khoảng 156 nhà máy chế biến rau quả các loại, riêng tại ĐBSCL chỉ có khoảng 5 – 6 cơ sở.Trong số 27 triệu tấn rau quả sản xuất khẩu hàng năm, chỉ có khoảng 1 triệu tấn được đưa vào chế biến. Việt Nam luôn mong mỏi trở thành bếp ăn của thế giới, nhưng lúa gạo, hạt tiêu, hạt điều, cao su, cà phê… đã tới giới hạn của diện tích đất canh tác, năng suất cũng như khả năng mở rộng thị trường là khó. Trong khi đó, nhu cầu về các loại rau củ kể cả tươi sống, đông lạnh, cũng như chế biến ngày càng tăng trên quy mô toàn cầu. Và với lợi thế đang có, Việt Nam hoàn toàn có thể mơ trở thành trung tâm chế biến rau củ cung cấp cho thế giới…

Công nghệ mới thể hiện văn hoá kinh doanh

Nông sản Việt Nam có cả một rừng bạt ngàn cho các phương thức chế biến công nghệ cao đó. Mấy năm trước, việc sấy lạnh, sấy đông khô còn khó khăn vì giá mua thiết bị đạt chuẩn quá đắt. Tôi nhớ có lần đi đám tang một doanh nhân, người em rể của ông khoe đang sản xuất kinh doanh mít và sầu riêng sấy lạnh ở Pattaya (Thái Lan), tiêu thụ tốt và lời đáng kể. Tôi nói Việt Nam giờ cũng làm được sản phẩm với công nghệ ấy rồi, thì anh này không tin, và chúng tôi phải kéo nhau đến cửa hàng Vinamit xem, anh ấy mới tin. Bây giờ nếu gặp lại anh, tôi có thể nói, công nghệ ngày ấy đã tiến rất xa: sấy đông khô cho phép biến nông sản tươi thành bột, giữ nguyên màu, mùi, chỉ cần hoà với nước lạnh là có đúng thứ nước ép tươi. Món nước mía đông khô đang bán rất chạy trên thị trường Mỹ là một ví dụ, hay món cà phê nguyên chất sấy đông khô đang được ưa chuộng làm điểm tâm tại nhiều gia đình, cho thấy sản phẩm đã thương mại hoá tốt và trở thành một xu hướng mới của các bạn trẻ. Xu hướng này cũng trùng với kết quả tỷ lệ bán hàng online của Vinamit quý 1/2019 cho các mặt hàng dạng sấy đông khô này đã tăng 30%. Ngoài công nghệ, nguyên liệu sử dụng cho sản phẩm sấy đông khô cũng đạt tiêu chuẩn Organic.

Khách chờ khoai nướng của Vinamit tại Thaifex 2019. Ảnh: KH.

Trở lại câu chuyện ThaiFex năm nay, gạo ngon Cỏ May được kết hợp rất đa dạng với thứ nước chấm tinh tuý: nước mắm truyền thống Khải Hoàn. Đặc biệt, gian hàng của Vinamit chỉ nổi bật hình ảnh: củ khoai lang nướng bẻ đôi, nóng bốc khói. Khoai là “lương thực của tương lai”, vừa đảm bảo chất dinh dưỡng, vừa rất ngon trong chế biến đủ kiểu, và là thứ nguyên liệu tiêu biểu cho thực phẩm “tốt cho sức khoẻ”.

Khi những nhà kinh doanh Việt Nam thực sự đang thực hành chủ trương lớn: Thực phẩm phải TỐT CHO SỨC KHOẺ người tiêu dùng, chứ không phải chỉ là thị phần và lợi nhuận của mình, thì đó chính là văn hoá kinh doanh rất hiện đại.

Chăm chút để có những sản phẩm hữu cơ, hay đảm bảo an toàn khi sử dụng như nguyên liệu trong chế biến, và tiến hành dùng những công nghệ cao, tốt, đảm bảo mục đích trên, chúng ta có thể an tâm tin rằng: “Công nghiệp thực phẩm chế biến của Việt Nam đã bước vào một khúc quanh phát triển mới”.

Rồi đây, các nhà sản xuất sẽ tiếp tục chế biến các loại gia vị Việt bản địa… góp phần làm nên những “gu” ẩm thực riêng của Việt Nam.

Trong khu vực gian hàng riêng, các doanh nhân Việt mang đến Thaifex 2019 thứ triết lý kinh doanh mà họ đã chiêm nghiệm, theo đuổi cả đời, rất đúng tầm thời đại: Làm ăn không chỉ vì lợi nhuận, vì phát triển thị phần, thương hiệu mà chính là vì hạnh phúc bền vững cho cộng đồng, cho người tiêu dùng, tất cả là để bồi bổ sức khoẻ người tiêu dùng. Công nghệ là trợ thủ đắc lực cho sự lựa chọn cách đi đầy khó khăn của họ, công nghệ giúp họ thực hiện lý tưởng kinh doanh của mình, nên dấu ấn của công nghệ mới càng có ý nghĩa gấp nhiều lần.

Kim Hạnh (theo TGHN)

Ý kiến của bạn về bài viết

Không có chức năng bình luận cho bài viết này