08:56 - 05/03/2026

Bình đẳng giới trong môi trường làm việc là tiêu chí quan trọng được các tổ chức tài chính World Bank và ADB xem xét khi ưu tiên nguồn vốn vay cho các doanh nghiệp

Các diễn giả tại Tọa đàm diễn ra trong khuôn khổ Diễn đàn Thường niên GEARS@VIETNAM.

Trong bối cảnh kinh tế nhiều biến động, năng lực quản trị được nhìn nhận qua nhiều góc độ, từ chiến lược tài chính, tăng trưởng, và nhất là ở cách doanh nghiệp đối xử với con người. Do đó, văn hóa doanh nghiệp ngày nay trở thành “trụ cột mềm” quyết định khả năng thích ứng và bền vững. Trong đó, bình đẳng giới được coi là chỉ báo về chất lượng lãnh đạo. Doanh nghiệp hiện đại ngày nay không dừng lại ở cơ hội trên giấy, mà phải thiết kế cơ chế để mọi cá nhân, bất kể giới tính, được phát huy năng lực và tham gia vào quá trình ra quyết định.

Nhân dịp Quốc tế Phụ nữ 8/3, câu chuyện bình đẳng giới vì thế cần được nhìn lại dưới một lăng kính rộng hơn, đó như là bài toán quản trị nguồn lực con người trong doanh nghiệp. Trong Diễn đàn Thường niên GEARS@VIETNAM 2026 diễn ra ở TP.HCM, các nhà quản lý, nhà hoạch định chính sách và chuyên gia giáo dục đưa ra nhiều bàn luận về cách thức để bình đẳng giới trở thành một nền tảng trong chiến lược phát triển bền vững.

Bình đẳng giới giúp doanh nghiệp đứng vững trước biến động

Ông Nguyễn Thành Long, Phó Chủ tịch Hội đồng Quản trị Ngân hàng ACB, cho hay không có doanh nghiệp nào phát triển trên một con đường bằng phẳng. Biến động là điều tất yếu, có thể đến từ nội tại như sự thay đổi nhân sự chủ chốt, mâu thuẫn nội bộ, hoặc từ bên ngoài như chính sách, khủng hoảng kinh tế, biến động toàn cầu.

“Doanh nghiệp nào cũng phải đối diện với khủng hoảng. Vấn đề không phải là có hay không, mà là doanh nghiệp đó đứng vững hay gãy đổ trước biến động”, ông Long nhấn mạnh.

Trong bối cảnh đó, văn hóa doanh nghiệp chính là yếu tố quyết định và cần được xây dựng như một hệ giá trị cốt lõi, dẫn dắt cách tổ chức vận hành, ra quyết định và đối xử với con người. Bình đẳng, công bằng và đặc biệt là bình đẳng giới, theo ông Long, là những yếu tố không thể thiếu trong hệ giá trị ấy.

Ông Long cho rằng, bình đẳng giới cần được nhìn nhận như một phần trung tâm của văn hóa doanh nghiệp, bởi khi doanh nghiệp thực sự coi trọng công bằng và tôn trọng sự khác biệt, tổ chức sẽ tạo được sự gắn kết nội bộ, củng cố niềm tin và thu hút nhân tài. Ngược lại, nếu bình đẳng giới chỉ dừng lại ở hình thức hoặc con số thống kê, doanh nghiệp rất dễ rơi vào tình trạng phân rã, xung đột và suy yếu từ bên trong.

Một trong những điểm được ông Nguyễn Thành Long nhấn mạnh là tính thực chất của bình đẳng giới. Theo ông, bình đẳng giới không đồng nghĩa với việc hạ thấp tiêu chuẩn cho phụ nữ hay tạo ra những ưu ái mang tính hình thức. Cũng không thể chỉ đo lường bằng việc có bao nhiêu lãnh đạo nữ trong tổ chức.

“Nếu chỉ dừng lại ở con số, bình đẳng giới rất dễ trở thành hình thức. Bình đẳng phải xuất phát từ cái tâm của doanh nghiệp, từ chiến lược dài hạn và từ cách tổ chức tạo điều kiện để mỗi giới phát huy đúng thế mạnh của mình”, ông Long nói.

Điều ông Long nói, có sự tương đồng trong quan điểm của chương trình GEARS@VIETNAM, rằng: “Bình đẳng giới tại nơi làm việc không phải là ưu ái cho riêng một giới. Đó là việc gỡ bỏ rào cản vô hình và thiết kế hệ thống để mọi nhân tài có cơ hội phát huy năng lực của mình trong tổ chức”

Theo ông Long, phụ nữ có những phẩm chất nổi trội như sự mềm dẻo, linh hoạt, kiên trì và khả năng thấu cảm, những yếu tố rất quan trọng trong quản trị hiện đại, đặc biệt trong những giai đoạn biến động. Khi doanh nghiệp nhận diện và tạo không gian để những thế mạnh này được phát huy, giá trị mang lại rất lớn cho tổ chức và toàn bộ hệ sinh thái của doanh nghiệp. Ở góc độ này, bình đẳng giới là bài toán tối ưu nguồn lực con người, dựa trên năng lực thực chất và sự phù hợp với vai trò quản trị.

Ông Nguyễn Thành Long – Phó Chủ tịch Hội đồng Quản trị Ngân hàng ACB chia sẻ

Khi bình đẳng giới trở thành chỉ số thành công

Từ góc nhìn của một ngành kỹ thuật đặc thù, tại diễn đàn GEARS@VIETNAM, tiến sĩ Hạ Thúy Hạnh, Phó Chủ tịch Câu lạc bộ Lãnh đạo nữ ngành Nước, cho rằng bình đẳng giới trong doanh nghiệp bên cạnh vấn đề nhận thức, còn là một chỉ báo quan trọng phản ánh hiệu quả hoạt động.

Lâu nay, ngành cấp thoát nước vốn được xem là lĩnh vực kỹ thuật “nặng”, thiên về nam giới. Tuy nhiên, trên thực tế, phụ nữ tham gia sâu rộng trong nhiều khâu của ngành, từ vận hành kỹ thuật, sản xuất kinh doanh, chăm sóc khách hàng đến quản lý môi trường và cộng đồng.

Trước đây, phần lớn doanh nghiệp trong ngành tập trung vào lợi nhuận, ít quan tâm đến yếu tố giới, ESG hay vai trò của phụ nữ trong lãnh đạo. Sự tham gia của các chương trình thúc đẩy bình đẳng giới đã tạo ra một bước chuyển quan trọng trong nhận thức của đội ngũ lãnh đạo, đặc biệt là các CEO nam.

Theo các khảo sát, tỷ lệ phụ nữ giữ vị trí chủ tịch hoặc lãnh đạo cao nhất trong doanh nghiệp ngành nước hiện vẫn rất thấp, chỉ khoảng 7%. Phần lớn phụ nữ dừng lại ở cấp phó, nơi quyền ra quyết định còn hạn chế. Thực trạng này cho thấy, bình đẳng giới không thể chỉ dừng ở tuyển dụng, mà cần được thúc đẩy mạnh mẽ trong lộ trình phát triển và thăng tiến.

Theo bà Hạ Thúy Hạnh, nhiều nghiên cứu quốc tế đã chỉ ra rằng doanh nghiệp thực hiện tốt bình đẳng giới có thể gia tăng hiệu quả hoạt động từ 10–15%.

Trong thực tiễn ngành nước, bình đẳng giới đang dần trở thành một chỉ số đánh giá thành công của doanh nghiệp. Đây cũng là tiêu chí quan trọng được các tổ chức tài chính quốc tế như World Bank và ADB xem xét khi ưu tiên nguồn vốn vay cho các doanh nghiệp.

Việc thành lập Câu lạc bộ Lãnh đạo nữ ngành nước được xem là một bước tiến quan trọng, tạo diễn đàn để nữ lãnh đạo kết nối, chia sẻ và nâng cao tiếng nói trong ngành. Qua đó, vai trò và uy tín của phụ nữ trong quản lý, điều hành được củng cố, đồng thời góp phần thay đổi cách nhìn của xã hội về lãnh đạo nữ trong các lĩnh vực kỹ thuật.

Tiến sĩ Hạ Thúy Hạnh – Phó Chủ tịch Câu lạc bộ Lãnh đạo nữ ngành Nước

Giáo dục và bình đẳng giới

Ở góc độ học thuật và giáo dục, tiến sĩ Phạm Quốc Lộc, Phó Hiệu trưởng Wellspring Sai Gon, cho rằng việc đánh giá bình đẳng giới thông qua số lượng lao động nữ là chưa đủ, thậm chí có thể dẫn đến ngộ nhận.

Trong lĩnh vực giáo dục, phụ nữ chiếm đa số ở các bậc học thấp, nhưng tỷ lệ này giảm dần khi lên các vị trí học thuật cao hơn như giáo sư, tiến sĩ hay lãnh đạo cấp cao. Theo thầy Lộc, đây là hệ quả của những bất bình đẳng mang tính lịch sử và cấu trúc xã hội, nơi phụ nữ bị định giới vào các ngành nghề chăm sóc.

“Bản thân việc có đông lao động nữ đã là hệ quả của một bất công xã hội tồn tại từ trước. Vì vậy, nếu chỉ nhìn vào con số để nói rằng tổ chức đã bình đẳng giới thì chưa đủ”, tiến sĩ Lộc nhận định.

Theo ông, nhiều khái niệm tưởng chừng trung tính trong quản trị như KPI, năng lực hay sự dấn thân lại mang hàm ý thiên về nam tính. Cùng một yêu cầu “dấn thân”, nhưng hệ quả đối với phụ nữ, đặc biệt trong việc cân bằng công việc và gia đình, thường nặng nề hơn rất nhiều.

Một điểm chung trong chia sẻ của các diễn giả là cảnh báo về việc “ngủ quên trên chiến thắng”. Theo tiến sĩ Phạm Quốc Lộc, những thành tựu về số lượng, như tăng tỷ lệ nữ trong tổ chức hay thành lập các câu lạc bộ lãnh đạo nữ, là cần thiết để ghi nhận và khích lệ. Tuy nhiên, đó chỉ là bước khởi đầu.

Bình đẳng giới là một quá trình dài hạn, dễ bị tác động và thậm chí giật lùi trước các cú sốc như khủng hoảng kinh tế, đại dịch hay biến đổi khí hậu. Những biến động này thường tác động khác nhau đến lao động nam và nữ, khiến khoảng cách giới có nguy cơ bị nới rộng nếu không có chính sách phù hợp.

Do đó, các tổ chức cần đi sâu hơn vào chất lượng trải nghiệm làm việc của người lao động, lắng nghe những “lớp sâu” trong đời sống công việc và gia đình, thay vì chỉ dừng lại ở các chỉ số bề nổi.

Tiến sĩ Phạm Quốc Lộc – Phó Hiệu trưởng Wellspring Sai Gon

Chương trình GEARS@VIETNAM là sự hợp tác giữa chính phủ Australia cùng ECUE và Trung tâm Nghiên cứu kinh doanh và Hỗ trợ doanh nghiệp (BSA) nhằm thúc đẩy bình đẳng giới tại nơi làm việc ở Việt Nam thông qua bộ công cụ chẩn đoán GEARS. Chương trình GEARS@VIETNAM không chỉ dừng lại ở đối thoại chính sách, còn cung cấp các công cụ giúp doanh nghiệp đo lường, quản trị và cải thiện văn hóa nhân sự thông qua những chỉ số cụ thể về bình đẳng giới. Việc lượng hóa các yếu tố tưởng chừng “mềm” như cơ hội thăng tiến, mức độ tham gia vào quyết định hay trải nghiệm làm việc giúp tổ chức nhận diện rõ hơn để gỡ bỏ những rào cản vô hình trong nội bộ, từ đó từng bước xây dựng môi trường bình đẳng về cơ hội phát triển cho mọi nhân viên.

Như vậy có thể thấy, từ ngân hàng đến giáo dục, các diễn giả có chung suy nghĩ bình đẳng giới phải nằm trong chiến lược phát triển bền vững. Khi thực thi thực chất, đây là yếu tố nâng cao chất lượng lãnh đạo, tối ưu nguồn lực và tăng khả năng thích ứng. Và nhất là tạo nền tảng văn hóa vững chắc cho phát triển dài hạn.

Bài, ảnh: Trần Quỳnh