10:15 - 14/11/2019

Bên lề Mekong Connect 2019: Hai từ khóa ‘công nghệ’ và ‘chất lượng’

Trước đây sản xuất nông sản ở ĐBSCL có thể xô bồ, chứ tình hình thị trường bây giờ đòi hỏi nông dân phải làm sạch, thậm chí sản xuất theo hướng hữu cơ – đây là lộ trình dài, nhưng là “con đường phải đi”.

Công nghệ giải quyết vướng mắc cho gạo, trái cây

Ông Nadav Eshcar – Đại sứ Israel tại Việt Nam.

Tôi nghĩ rằng vùng đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đang đối diện với nhiều thách thức từ thiên nhiên, đó là ngập lụt, xâm nhập mặn và biến đổi khí hậu. Chúng ta cần chú trọng tình trạng thiếu nước cho nông nghiệp ở vùng này.

Nhưng chúng ta có nhiều giải pháp cho đồng bằng, một số dựa vào công nghệ và một số dựa vào chính sách. Hệ thống sông rạch ĐBSCL chằng chịt, nhưng nguồn tài nguyên nước đã không còn dồi dào và sử dụng cho tưới tiêu được như trước. Giải pháp công nghệ là câu trả lời và cần phải được thực thi, ủng hộ bởi chính quyền trung ương và địa phương. Nhà nông phải bắt tay với giới khoa học để giải bài toán này.

Cần có sự kết hợp tốt giữa các thành tố sau: đất tốt, chất lượng nước tốt và nhà nông chuyên nghiệp. Trái cây vùng đồng bằng có thể được xem là có chất lượng tốt nhất thế giới. Công nghệ có thể nâng cao chất lượng của gạo, trái cây và tôm cá của vùng đồng bằng.

Israel là quốc gia nhỏ bé, nguồn tài nguyên đất và nước không dồi dào, nhưng chúng tôi luôn cố thoát khỏi những hạn chế hay nghịch lý mà thiên nhiên mang lại. Israel cũng là quốc gia khởi nghiệp ở nhiều lĩnh vực. AgTech – các startup trong lĩnh vực nông nghiệp – được đầu tư đến 2 tỷ USD, để mang lại các giải pháp công nghệ cao cho nông nghiệp. Tôi tin rằng, các giải pháp này có thể giúp mang lại nền nông nghiệp sạch, bền vững và chất lượng cao tại Việt Nam.

Chẳng hạn như ứng dụng (app) quản lý trang trại, hay phương pháp nuôi tôm cá trong nhà kính, hoặc drone hái trái cây. Đặc biệt, công ty Groundwork BioAg tạo ra phân bón sạch từ loại nấm có tên Mycorrhizal.

Nước trái cây Mekong vào khách sạn hạng sang thế giới

Ông Jean-Luc Voisin, Giám đốc điều hành Les Vergers du Mekong.

Hai thập niên trước việc sử dụng thuốc trừ sâu, phân hoá học chưa là vấn nạn lớn ở vùng ĐBSCL, nhưng nay mọi người đã bắt đầu chú ý đến nó. Khi vấn đề dư lượng trên sản phẩm trở nên trầm trọng, nông dân đồng bằng mới chú ý đến sản xuất nông nghiệp sạch, hữu cơ. Nguồn nông sản và trái cây của đồng bằng dồi dào, nhưng nông dân chỉ theo hướng xuất thô mà không chú ý đến tạo ra giá trị cộng thêm cho sản phẩm bằng đầu tư công nghệ mới.

Chúng tôi bắt đầu khởi nghiệp với tinh thần đó. Cuối những năm 1990, nước trái cây cho các khách sạn năm sao hay nhà hàng sang trọng tại TP.HCM và Hà Nội, hầu hết được nhập từ nước ngoài. Chúng tôi nhận ra đây là thị trường có thể phát triển và quyết định đầu tư vào nhà máy chế biến ở Trà Nóc và Vĩnh Long… Các loại nước thơm, xoài, dứa của Les Vergers du Mekong bắt đầu xuất hiện trong phòng ăn, quán bar của các nơi sang trọng. Đến nay, chúng tôi đã có các điểm thu mua từ Sa Pa ở Lào Cai đến Châu Đốc ở An Giang, với sản lượng trái cây thu vượt quá 1.000 tấn. Chúng tôi cũng kết nối thị trường nguyên liệu Việt Nam và Campuchia. Đến nay, chúng tôi có hơn 15 sản phẩm, như trà Thái Nguyên, cà phê Dăk Lăk hay Lâm Đồng, và các loại trái cây của các tỉnh đồng bằng. Chúng tôi còn có mứt trái cây, hay bán trái cây đã sơ chế cho các doanh nghiệp khác.

Chúng tôi xác định không bán đại trà, chỉ phát triển thị trường ngách, do đó, ngoài hệ thống khách sạn hạng sang ở nhiều quốc gia trên thế giới, sản phẩm nước ép của chúng tôi đã xuất đi Singapore, Nhật Bản, Hàn Quốc, Hong Kong, Dubai và EU. Chúng tôi mở rộng được thị trường nhờ đạt chứng nhận “Certified B Corporation” (CBC). Chữ B ở đây là benefit – lợi ích – do tổ chức phi lợi nhuận B Lab cấp cho các công ty vì lợi nhuận. Les Vergers du Mekong là công ty đầu tiên ở Việt Nam và Campuchia đạt chứng chỉ này. Để đạt được CBC, doanh nghiệp phải đảm bảo môi trường canh tác sạch và bền vững, đồng thời bảo vệ quyền lợi nhà nông và người tiêu dùng. Triết lý “from farm to fork” – từ nông trại đến nĩa ăn – như vậy đã giúp công ty gia nhập cộng đồng hơn 2.800 công ty CBC ở150 nước. Mạng lưới vì thế mà càng mở rộng.

Tôi cho rằng, trước đây sản xuất nông sản ở ĐBSCL có thể xô bồ, chứ tình hình thị trường bây giờ đòi hỏi nông dân phải làm sạch, thậm chí sản xuất theo hướng hữu cơ – đây là lộ trình dài, mất ba bốn năm và chúng tôi mong muốn hợp tác với nông dân để cùng nhau chịu trách nhiệm, kiểm soát chất lượng. Việc liên kết với nông dân sẽ giúp chúng tôi có thể trồng ra trái cây có chất lượng, từ đó có thể đáp ứng yêu cầu thị trường khó tính…

Thảo Nguyễn ghi (theo TGHN)