Ăn cay thú lắm chứ

Thịt bò xào sả ớt, càng thơm mùi sả ớt, càng cay càng ngon. Ảnh: Thu Nguyễn.

Một nghiên cứu theo dõi 4.582 người Hoa trưởng thành về việc ăn ớt trong thời gian 15 năm. Đối tượng nghiên cứu gồm những người thích ăn cay có thu nhập thấp, chỉ số khối cơ thể thấp, và thường xuyên vận động. Nghiên cứu chỉ giới hạn ở loại ớt tươi và khô, không tính ớt ngọt và tiêu. “Ớt là một trong những loại gia vị được sử dụng phổ biến nhất trên thế giới, đặc biệt là ở dân châu Á khoái ăn cay hơn dân châu Âu. Ở một số vùng tại Trung Quốc như Tứ Xuyên và Hồ Nam, gần như tỷ lệ ăn thức ăn cay mỗi ngày ở người lớn là một trên ba”, TS Ming Li, đồng tác giảcủa nghiên cứu, nói.

Trong khi các nghiên cứu trước đây cho thấy chất capsaicin có tác dụng thúc đẩy chuyển hoá trong cơ thể, giúp tiêu mỡ và hạ thấp huyết áp, nghiên cứu lần này cũng là lần đầu tiên, cho kết quả là ăn cay ở người trưởng thành làm suy giảm trí nhớ, theo TS Zumin Shi, người đứng đầu công trình. Tất nhiên các tác giả đều cho rằng cần phải nghiên cứu sâu hơn về mối liên quan giữa ớt và chứng suy giảm trí nhớ, ngoài những tác nhân khác.

Chuyện ăn ớt này chẳng hiểu có liên quan gì đến ông “thần chữ” Tú Xương, tác giả câu thơ: “Thi không ăn ớt thế mà cay” không. Nếu cứ ba năm tổ chức một khoa thi, thời “tám khoa chưa khỏi phạm trường quy”, tức cái sự giống như ăn ớt của ông kéo dài 24 năm. Nhưng nếu ông mất ở tuổi 37, chắc là không phải tại ăn ớt mà bị suy giảm trí nhớ nên thi rớt. Vả, không chắc gì người Nam Định khoái ăn ớt. Nói đến “thi không ăn ớt” có lẽ cũng nên nói đến “thi ăn ớt” của người dân có tiếng là ăn cay nhất thế giới trùng với nghiên cứu đã nói ở trên. Năm ngoái hồi tháng 7, có một cuộc thi ăn ớt ở tỉnh Hồ Nam, Trung Quốc. Thắng cuộc là một người đàn ông địa phương Tang Shuaihui với thành tích ăn 50 trái ớt trong vòng 68 giây và ẵm về nhà một cây vàng. Hồi tháng 12 năm ngoái cũng ở thành phố Dự Chương, tỉnh Giang Tây, cũng có cuộc thi ăn ớt. Ẵm cây vàng lần này là một nữ nhân, cô Yi Huan, dân địa phương, với thành tích ăn 20 trái ớt trong vòng không đầy một phút.

Đọc trải nghiệm đầu tiên của đầu bếp Tom Parker Bowles mới thấy cái cay của ớt nó kinh đến đâu. Nghe lời cô em xúi và nhỏ một giọt tương lên mu bàn tay ông anh, miệng thúc: “Thử đi anh. Người lớn ai cũng thích thứ này”.Tom nhắm mắt lại, và thè lưỡi “chơi” cái giọt tương ấy.Mới đầu chưa thấy gì.Sau đó là một trận cay xé lưỡi, rát môi, nóng từ cổ họng nóng xuống.Nước mắt nước mũi Tom ứa ra.Rồi thì thình lình cái cay dịu đi.Ông mở mắt ra và thấy mọi thứ màu sắc trước mặt như chói hơn.Sau đó ông trở thành người mê ớt hơn điếu đổ, vì ngộ được cái “rất cay” của tương Tabasco.Nghe khoái quá, tôi mò đến siêu thị hồi đó bán nhiều đồ Tây là Maximark (chưa thay tên đổi chủ) trên đường 3 tháng 2, mua một chai Tabasco loại “very hot”.Miệng chai tương nhỏ như miệng lọ nước hoa.Mỗi lần rắc ra được một giọt. Lần đầu thử giọt tương ấy, cay thiệt và thơm nữa. Chắc là tại rất cay nên nhà sản xuất mới làm cái miệng chai như thế.

Nhưng sẽ là sai khi nghĩ trong món ăn cay chỉ có ớt. Sẽ là sai khi nghĩ rằng món cay thường màu đỏ – món cà ri xanh của Thái Lan là món cay nhất. Người Hoa ăn cay kể đã lâu đời. Khác với thế giới, họ quan niệm trong tự nhiên có ngũ vị từ một thời rất xưa, từng được Lão Tử đưa vào sách vở: Cam: ngọt, Hàm: mặn, Toan: chua, Khổ: đắng và Tân: cay. Ngũ vị ứng với ngũ hành và ngũ tạng trong người. Cay thuộc kim và phổi. Có phải vậy húp nước canh giằm nhiều ớt, không quen, không nín hơi, dễ bị ho sặc sụa.Mặc dầu nước canh ngọt giằm ớt nó đã gì đâu.Hồi đó chỉ có tiêu, mù tạt và gừng Trung Hoa. Cho đến khi ông Kha Luân Bố làm thay đổi dòng lịch sử của vị cay bằng thứ trái mà ông ngỡ là một loại tiêu lạ khi ông lần đầu tiên đi Ấn Độ mà lạc vào Nam Mỹ. Và ớt theo nhiều con đường sang đến châu Á, như một tặng phẩm tuyệt vời từ mẹ thiên nhiên.

Ẩm thực cay nhất thế giới là ẩm thực của Tứ Xuyên, Trung Quốc, gồm hai vị chủ là ớt và tỏi.Cho nên thủ phủ của tỉnh này, Thành Đô, được UNESCO phong là thành phố của ẩm thực vào năm 2011.

Đô cay của Yên này thuộc loại tầm tầm bậc trung.Thứ ớt mà tôi mê nhất là ớt xiêm xanh Nha Trang. Vào hàng bún cá, vừa húp bún vừa nhai kèm từng trái ớt một, mùi cay thơm lừng nhưng không xé lưỡi. Ngộ nữa là mỗi trái ớt vừa đủ một miếng.Có lần được đãi món ếch ruộng nấu với nước suối khoáng sủi tăm và một chén ớt xiêm.Tưởng đâu nước sẽ cay lắm. Nhưng không, chỉ cay vừa, mùi thơm như đượm vào miếng thịt ếch ngọt mềm.

Không chỉ có ớt, tỏi Trung Quốc cay có tiếng, mù tạt Nhật xộc vào mũi như tuổi già xộc vào ta. Ngoài ra, có nơi còn dùng gừng, lá trầu không… Và ăn cay như một thú đau thương.

Ngữ Yên (theo TGHN)

Ý kiến của bạn về bài viết

Không có chức năng bình luận cho bài viết này