06:44 - 25/01/2016

Trái đất bắt đầu thời kỳ địa chất mới với 5 tỷ tấn nhựa

Rác nhựa được tìm thấy khắp trái đất, trong đó có chiếc túi nhựa đang trùm lên san hô ở Ai Cập. Ảnh: DM

Không nơi nào trên hành tinh thoát khỏi tai họa của rác nhựa thải do con người gây ra, một nghiên cứu cho biết.

Từ Bắc cực đến các đảo xa xôi nhất của Đại Tây dương và những vùng sâu thẳm nhất của các đại dương, nhựa tích tụ những khối lượng lớn.

Tổng lượng nhựa được sản xuất từ sau Thế chiến II vào khoảng năm tỷ tấn và tương đương với một lớp nhựa trong phủ lên trái đất.

Khắp nơi hiện nay đều bị ô nhiễm với rác từ các vật dụng trong đời sống hiện đại như túi siêu thị, các vụn mốp, đĩa compact, sợi vải, nylon, chai đựng nước và những dạng sản phẩm bằng nhựa khác.

GS Jan Zalasiewicz, Đại học Leicester, là tác giả chính của nghiên cứu phát hiện khoảng năm tỷ tấn nhựa đã được sản xuất kể từ Thế chiến II.

Chúng tồn tại từ hạt siêu nhỏ đến các vật to lớn và đang có một tác động tích lũy trên trái đất, nghiên cứu khoa học đã chứng minh điều đó.

Các nhà địa chất học hiện nay tin rằng nhựa – chậm phân hủy – đang trở thành đầy dẫy trên mặt đất và dưới đáy biển có thể được xem như một ‘dấu hiệu’ cho một ‘thời đại’ mới trên hành tinh của chúng ta.

GS Jan Zalasiewicz, Đại học Leicester, là tác giả chính của nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Anthropocene. Ông cho biết kết quả đem lại một ‘sự kinh ngạc thực sự’.

Nhựa chỉ hiện hữu khoảng 70 năm, nhưng bằng chứng khoa học giờ đây chỉ mới phát hiện chúng di chuyển khắp trái đất như thế nào.

Ông nói: “Chúng không chỉ nổi trên các đại dương mà còn chìm vào những nơi sâu nhất của đáy biển. Đó không phải là một dấu hiệu chứng tỏ hành tinh của chúng ta còn trong điều kiện lành mạnh.”

Zalasiewics cho rằng ‘có nhiều nhựa dưới biển’ và nhựa’“trôi giạt đầy hầu hết các bãi biển cũng như chìm xuống đáy biển’.

Những vụn nhựa có thể di chuyển hàng ngàn dặm dưới biển và bị vùi như những lớp trầm tích dưới đáy biển để bị ‘hóa thạch’ và hoạt động như một ‘chỉ dấu địa chất’.

Nghiên cứu của Đại học Laicester cho biết đời sống hoang dã đã thích nghi với rác nhựa.

Các nghiên cứu có liên quan đến việc đánh bắt cá trên biển, mổ cá và nghiên cứu những gì có trong chúng. Nghiên cứu đã chứng minh cá bị ô nhiễm nhựa đến mức độ kinh khủng.

Zalasiewics nói: ‘rất nhiều cá’ chứa nhựa, tuy rằng còn tùy thuộc loại cá nào và chúng ăn ở đâu. Theo ông, “Ngày càng trở nên rõ ràng là nhiều sinh vật phù du và cá tiêu thụ nhựa. Chủ yếu là chúng xem nhựa như là một vụn thực phẩm bé xíu.”

Vì nhựa là một sản phẩm tương đối mới nên sự tác hại của nhựa đối với cá chưa được thật sự xác lập, ông nhận định.

Nhựa siêu nhỏ, đặc biệt là Rayon (một loại sợi được dùng trong vải), thậm chí đã trôi đến Bắc cực những lượng đáng kể.

Nghiên cứu cũng phát hiện các ví dụ về động vật hoang dã đã thích nghi với sự lây lan của nhựa như thế nào. Trên đảo Diego Garcia ở Ấn Độ dương, những con ốc mượn hồn đã “mượn” các chai nhựa làm vỏ.

Nhiều ví dụ tiêu cực hơn nữa là chim biển và rùa bị quấn bởi nhựa và túi nhựa nói riêng và bị chết đuối hoặc ngạt thở.

Tài liệu khoa học Chu kỳ địa chất của nhựa và ứng dụng của chúng như là một chỉ số địa tầng của thời đại Anthropocene đã chứng minh quy mô của vấn đề đang ngày càng trầm trọng.

Khoảng 300 triệu tấn đang được sản xuất hàng năm và vào cuối thế kỷ ‘tác động sẽ rất lớn’, ông nói.

Tác hại môi trường của nhựa đối với trái đất ngày càng khổng lồ.

“Rõ ràng là đang có một tác động môi trường và vấn đề đang ngày càng to lớn,” vị giáo sư nói.

Zalasiewicz là chủ tịch một nhóm các nhà địa chất học quốc tế đang xem xét vấn đề là liệu hoạt động của con người đã đưa hành tinh vào một thời đại địa chất mới có tên là Anthropocene hay chưa.

12.000 năm qua kể từ khi băng tan bớt đi chúng ta đang ở trong thời đại Holocene (một giai đoạn ngắn hơn so với một kỷ nguyên) và hiện nay có thể đã kết thúc khi con người làm thay đổi địa chất của trái đất.

Báo cáo nghiên cứu kết luận: “Nhựa đã hiện diện với những con số đủ để xem như là một trong những loại quan trọng nhất của ‘hóa thạch công nghệ’ tạo thành một ghi nhận về sự hiện diện của con người trên trái đất.

Khởi Thức
Thế Giới Tiếp Thị